Υπάρχουν υποθέσεις που φωτίζουν όχι απλώς ένα διοικητικό πρόβλημα, αλλά μια ολόκληρη εθνική παθολογία. Η υπόθεση των εκπαιδευτικών φορέων ψυχοθεραπείας είναι μία από αυτές. Και ο λόγος είναι απλός. Εδώ δεν έχουμε μια σύγκρουση ανάμεσα στην κυβέρνηση και σε έναν κλάδο που αντιστέκεται στη ρύθμιση. Έχουμε, αντιθέτως, μια σπάνια περίπτωση σύμπλευσης. Το Υπουργείο Υγείας έχει ήδη ανακοινώσει τη θεσμοθέτηση του Παρατηρητηρίου Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας, με αποστολή να ορίσει τα κριτήρια αξιολόγησης των εκπαιδευτικών κέντρων στην ψυχοθεραπεία.
Πρόκειται για πάγιο αίτημα δεκαετιών του ίδιου του κλάδου. Δηλαδή πρόκειται για μία σπάνια συνθήκη όπου η πολιτεία και οι σοβαροί επαγγελματίες ενός κλάδου φαίνεται να κινούνται στην ίδια κατεύθυνση. Να μπουν κανόνες. Να υπάρξει θεσμική καθαρότητα. Να προστατευθεί και το κοινό και το επίπεδο της εκπαίδευσης.
Και ακριβώς τη στιγμή που αυτή η θεσμική σύγκλιση αρχίζει να διαμορφώνεται, εμφανίζεται το γνωστό ελληνικό φάντασμα. Ο εσωτερικευμένος κρατισμός του ίδιου του κρατικού μηχανισμού. Εκείνη η βαθιά, σχεδόν ενστικτώδης αντίληψη ότι το κράτος δεν υπάρχει για να θεσπίζει σαφείς κανόνες, αλλά για να κρατά τους πάντες σε μια γκρίζα ζώνη εξάρτησης, αβεβαιότητας και φόβου. Το ένστικτο που μας θυμίζει ότι εκεί όπου απουσιάζει ο νόμος, στην Ελλάδα δεν γεννιέται ελευθερία. Γεννιέται αυθαιρεσία.
Αυτό είναι το πραγματικό σκάνδαλο. Ενώ η κυβέρνηση έχει ανοίξει τη διαδικασία θεσμοθέτησης ενός πλαισίου που ο ίδιος ο κλάδος ζητά εδώ και χρόνια, τμήματα του διοικητικού κράτους συμπεριφέρονται σαν να θέλουν να τινάξουν αυτή τη διαδικασία στον αέρα. Προσαγωγές 24 ωρών χωρίς απαγγελθείσες κατηγορίες. Συγχύσεις ανάμεσα σε υποθέσεις απάτης και σε φορείς εκπαίδευσης που λειτουργούν επί δεκαετίες με αναγνωρισμένα ευρωπαϊκά επιστημονικά κριτήρια. Δημόσια διαπόμπευση από στοχευμένα μέσα ενημέρωσης κατά ανθρώπων που δεν κρύφτηκαν, δεν αρνήθηκαν έλεγχο, δεν ισχυρίστηκαν ότι βρίσκονται υπεράνω του νόμου, αλλά ζητούν το αυτονόητο. Καθαρούς κανόνες.
Εδώ ακριβώς φαίνεται η αρρώστια του ελληνικού κράτους. Ό,τι δεν έχει ρυθμίσει με σαφήνεια, αντί να το αντιμετωπίζει με θεσμική αυτοσυγκράτηση, το αντιμετωπίζει σαν εν δυνάμει έγκλημα. Η φιλελεύθερη αρχή λέει κάτι απλό. Ό,τι δεν απαγορεύεται, επιτρέπεται. Ο ελληνικός κρατισμός πιστεύει το αντίθετο. Ό,τι δεν έχει ρητά ευλογηθεί από τον διοικητικό μηχανισμό, μπορεί αύριο να στο φορτώσει ως ενοχή. Αυτός ο τρόπος σκέψης δεν είναι απλώς ανελεύθερος. Είναι τυραννικός. Διαβρώνει την εμπιστοσύνη, ακυρώνει τη σοβαρότητα και τελικά εκθέτει τη χώρα.
Διότι όταν διώκονται ή διασύρονται φορείς που συνδέονται με πιστοποιημένους και αναγνωρισμένους ευρωπαϊκούς οργανισμούς, το μήνυμα που εκπέμπεται διεθνώς είναι καταστροφικό. Η Ελλάδα μοιάζει με χώρα που ούτε ξέρει να ρυθμίσει ούτε ανέχεται όσους λειτουργούν σοβαρά ώσπου να πέσουν οι σφραγίδες της γραφειοκρατίας. Μια χώρα όπου το κράτος αφήνει ένα πεδίο αρρύθμιστο επί δεκαετίες, αξιοποιεί στην πράξη το έργο των επαγγελματιών του, και ύστερα πέφτει πάνω τους με όρους ηθικού πανικού.
Η μομφή λοιπόν δεν πρέπει να στραφεί στη θεσμική προσπάθεια που τώρα επιτέλους ξεκινά. Πρέπει να στραφεί στον μόνιμο εχθρό κάθε ελευθερίας στην Ελλάδα. Στον κρατικό εαυτό που έχει μάθει να ανέχεται την αντικατάσταση του νόμου με την απειλή. Αν η χώρα θέλει να γίνει σοβαρό ευρωπαϊκό κράτος, πρέπει να νικήσει αυτό το ένστικτο. Αλλιώς δεν θα τρελάνει μόνο τους ψυχοθεραπευτές. Θα τρελάνει κάθε πολίτη που τολμά να υπάρχει χωρίς την άδεια του Λεβιάθαν.
