Αλλάζει ριζικά ο τρόπος που σκεφτόμαστε και αντιλαμβανόμαστε το σινεμά και την παραγωγή ταινιών. Το παραδοσιακό Χόλιγουντ παραμένει ισχυρό, αλλά δεν είναι πια ο μοναδικός παίκτης στο παιχνίδι. Δίπλα του αναδύεται ένα νέο, ευέλικτο και απρόβλεπτο οικοσύστημα δημιουργίας.
Καλημέρα στο «DIY Χόλιγουντ». Στο σινεμά του «φτιάξ’ το μόνος σου», όπου ο δημιουργός αναλαμβάνει τα πάντα, από το σενάριο και την παραγωγή μέχρι τη σκηνοθεσία, τη διαφημιστική προώθηση και τη διανομή. Και κάπως έτσι, στις μεγάλες επιτυχίες του box office, κάνει την έκπληξη μια ταινία υπογεγραμμένη από έναν σκηνοθέτη άγνωστο στο ευρύ κοινό, αλλά όχι απαραίτητα στα εκατομμύρια των ακολούθων του. Το όνομα του μπορεί να μην λέει τίποτα στους παραδοσιακούς κύκλους της βιομηχανίας, όμως στο ψηφιακό σύμπαν διαθέτει ήδη πιστό κοινό, έτοιμο να στηρίξει το έργο του.
Τίτλος της ταινίας «Iron Lung» και είναι μακράν η πιο ασυνήθιστη κυκλοφορία, η οποία ξεπέρασε, μέχρι στιγμής, τα 30 εκατομμύρια δολάρια σε εισπράξεις στις ΗΠΑ, με προϋπολογισμό μόλις 3 εκατομμυρίων. Πρόκειται για μια παράξενη ιστορία επιστημονικής φαντασίας - έκανε πρεμιέρα στις 30 Ιανουαρίου - που ακολουθεί έναν άνδρα στην εξερεύνηση ενός μυστηριώδους υποβρύχιου κόσμου.
Ακόμη πιο παράξενο, όμως, είναι το γεγονός ότι η ταινία προβάλλεται κανονικά στις κινηματογραφικές αίθουσες: το «Iron Lung» χρηματοδοτήθηκε, γυρίστηκε και διανεμήθηκε εξ ολοκλήρου από έναν YouTuber, γνωστό κυρίως επειδή παίζει βιντεοπαιχνίδια μπροστά στην κάμερα.
Σεναριογράφος και σκηνοθέτης είναι ο Μαρκ Φίσμπαχ (Mark Fischbach), ευρύτερα γνωστός ως Markiplier, ένας από τους δημοφιλέστερους δημιουργούς περιεχομένου στο YouTube, αν όχι σε ολόκληρο το διαδίκτυο. Ανήκει στους βετεράνους του λεγόμενου «Let’s Play», του διαδικτυακού format, όπου ο δημιουργός σχολιάζει με χιούμορ και ζωντάνια την ώρα που παίζει ένα βιντεοπαιχνίδι. Κάθε του ανάρτηση συγκεντρώνει εκατομμύρια προβολές και το κανάλι του αριθμεί σήμερα περισσότερους από 38 εκατομμύρια συνδρομητές.
Ο 36χρονος Φίσμπαχ, γεννημένος στη Χονολουλού, έχει αφιερώσει σχεδόν 15 χρόνια χτίζοντας αυτό το κοινό, καθιερώνοντας τον εαυτό του ως μια ευχάριστη, πνευματώδη παρουσία σε μια πλατφόρμα που συχνά στερείται τέτοιων χαρακτηριστικών.
Ίσως, το πιο ενδιαφέρον στοιχείο του «Iron Lung» πέρα από την ανορθόδοξη διαδρομή του μέχρι τις αίθουσες, είναι ότι δεν διαθέτει σχεδόν τίποτα από τα αναμενόμενα συστατικά μιας εμπορικής επιτυχίας. Πρόκειται για ένα παράξενο, ατμοσφαιρικό και φλύαρο sci-fi διάρκειας 127 λεπτών, όπου στην ουσία συμβαίνουν ελάχιστα.
Η ταινία μεταφέρει πιστά την ιδέα του ομώνυμου βιντεοπαιχνιδιού: ο Σάιμον (τον υποδύεται ο Μαρκ Φίσμπαχ), ένας κατάδικος με ανακατεμένα μαλλιά και φθαρμένη στολή δύτη, πιλοτάρει ένα ετοιμόρροπο υποβρύχιο σε έναν μακρινό δορυφόρο, όπου υπάρχει ένας ωκεανός από αίμα. Αναζητά ίχνη ζωής, ίσως για να ανατρέψει κάτι αδιευκρίνιστο, μια Αποκάλυψη, που έχει αφανίσει τη ζωή στον γαλαξία.
Σύντομα εγκαταλείπεις την προσπάθεια να «λύσεις» την πλοκή, επισημαίνει το «The Atlantic». Η αδιαφάνεια είναι το ζητούμενο. Το άγχος του ήρωα κλιμακώνεται μέσα από κουμπιά που δεν λειτουργούν, παραμορφωμένες εντολές, φωνές προς ανώτερους που δεν απαντούν, πιθανές παραισθήσεις. Δεν υπάρχουν εντυπωσιακά jump scares ούτε καταιγιστική δράση, ο αργός ρυθμός κάνει την ταινία να μοιάζει επίτηδες απαιτητική.
Αντί για σοκ, ο σκηνοθέτης επενδύει στην ατμόσφαιρα. Κι αν το αποτέλεσμα δεν φτάνει τον εφιαλτικό, «Κρονενμπεργκικό» τρόμο που φαίνεται να επιδιώκει, το «Iron Lung» διατηρεί μια γοητευτική ακατέργαστη ιδιορρυθμία. Ένα αλλόκοτο έργο που μετατράπηκε σε πραγματικό box-office, μια παλαβομάρα που έκανε τέτοια επιτυχία, την οποία μόνο να ονειρευτούν μπορούν οι δημιουργοί περιεχομένου.
Το «Iron Lung» γυρίστηκε μέσα σε 35 ημέρες, ο ίδιος ο δημιουργός έκανε το μοντάζ και έριξε άκυρο στους παραδοσιακούς διανομείς. Αντίθετα, έκλεισε ο ίδιος τις αίθουσες και ενθάρρυνε τους ακολούθους του να αγοράσουν τα εισιτήρια τους online. Όταν οι επίδοξοι θεατές - ζηλωτές είδαν ότι η ταινία δεν παιζόταν στην πόλη τους, πίεσαν τους τοπικούς κινηματογράφους, βομβαρδίζοντας τους με παράπονα. Έτσι, το «Iron Lung» εξασφάλισε προβολή σε πάνω από 3.000 αίθουσες στη Βόρεια Αμερική. Ο Φίσμπαχ δεν έκανε καμία πληρωμένη καμπάνια. Προώθησε την ταινία μόνο μέσω των δικών του social media και των τρέιλερ που επιμελήθηκε ο ίδιος, ενεργοποιώντας το κοινό του.
Ο Φίσμπαχ δεν είναι ο πρώτος YouTuber που πέρασε στη μεγάλη οθόνη. Ο Κρις Στάκμαν, γνωστός για τις κινηματογραφικές κριτικές του στο κανάλι του, κυκλοφόρησε πέρσι την πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία, την οποία χρηματοδότησε μέσω της πλατφόρμας crowdfunding, Kickstarter. Όταν το φιλμ «Shelby Oaks» αποκτήθηκε από την ανεξάρτητη εταιρεία διανομής Neon, ο Στάκμαν ξαναγύρισε ορισμένες σκηνές για να ενισχύσει την παραγωγική του αξία. Το τελικό αποτέλεσμα, ωστόσο, αποδείχθηκε απογοητευτικό
Οι αδελφοί Φιλιππού, δημιουργοί των πολύ πιο επιτυχημένων υπερφυσικών ταινιών «Talk to Me» και «Bring Her Back», ξεκίνησαν επίσης από το YouTube, δημοσιεύοντας σύντομα βίντεο που λειτούργησαν ως «διαβατήριο» και τους εξασφάλισαν κανονικούς προϋπολογισμούς για σκηνοθεσία στο Χόλιγουντ.
Το σινεμά του «φτιάξ’ το μόνος σου» είναι εδώ. Σε μια εποχή όπου η τεχνολογία είναι προσβάσιμη και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης λειτουργούν ως απευθείας δίαυλος με το κοινό, οι δημιουργοί μπορούν να παρακάμψουν τα παραδοσιακά στούντιο. Όπως έκανε ο Φίσμπαχ. Από την οθόνη του gaming κατευθείαν στη μεγάλη οθόνη.
Το τρέιλερ του «Iron Lung»
