Το κύκλωμα που δρούσε στις Πολεοδομίες και έδινε «λύσεις» σε γκρίζες υποθέσεις και δύσκολους φακέλους είναι, δυστυχώς, μια κλασική ελληνική φάμπρικα χρηματισμού, εύνοιας και τακτοποιήσεων, όπως ορθά το περιέγραψε στη Βουλή βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ.
Για δεκαετίες τα πολεοδομικά γραφεία -τα οποία με τον «Καλλικράτη» το 2011 μεταφέρθηκαν ως ΥΔΟΜ στους Δήμους- αποτελούν ίσως το πιο εμβληματικό σημείο επαφής του πολίτη με τη μικρή και μεγάλη διοικητική διαφθορά. Ο φυσικός φάκελος, η αδιαφάνεια των διαδικασιών, οι ατέρμονες καθυστερήσεις, η διακριτική ευχέρεια του κάθε χαμηλόβαθμου ή υψηλόβαθμου στελέχους να ερμηνεύσει, να ξεχειλώσει τον νόμο, να διευρύνει τα παράθυρα, φτιάχνουν το ιδανικό περιβάλλον συνδιαλλαγής.
Ακριβώς το ίδιο πρόβλημα και τα ίδια πρωτοσέλιδα πρόσφεραν οι εφορίες πριν η κυβέρνηση αλλάξει συθέμελα τη σχέση του πολίτη με τις ΔΟΥ. Δεν είναι τυχαίο ότι η φορολογική διοίκηση βρισκόταν επί χρόνια στις πρώτες θέσεις των σχετικών δεικτών διαφθοράς. Η ανεξαρτητοποίηση της φορολογικής διοίκησης, η ψηφιοποίηση των διαδικασιών, η κατάργηση της φυσικής παρουσίας για χιλιάδες συναλλαγές, η ηλεκτρονική διακίνηση εγγράφων, οι αυτοματοποιημένοι έλεγχοι και η υποχρέωση εξυπηρέτησης εξ αποστάσεως περιόρισαν δραστικά τα περιθώρια συναλλαγής.
Δεν έγιναν άγγελοι ούτε οι εκμαυλισμένοι υπάλληλοι ούτε οι εκμαυλιστές που ήθελαν να κάνουν τη δουλειά τους. Κάποιοι διεκδικώντας απλώς το νόμιμο και ορισμένοι άλλοι πληρώνοντας για το παράνομο.
Τι συνέβη;
Άλλαξε το περιβάλλον, μειώθηκαν οι ευκαιρίες. Έγινε δυσκολότερο το σπορ.
Η μεγάλη αυτή αλλαγή επήλθε επειδή η κυβέρνηση Μητσοτάκη αποφάσισε τη ρήξη και τη μη συνθηκολόγηση με τη χαμηλή, διαδεδομένη και αποδεκτή διαφθορά.
Πριν ακριβώς από μια διετία -στο μέσον της αποκάλυψης ενός αντίστοιχου μεγάλου κυκλώματος στην Εφορία Χαλκίδας- ο Κωστής Χατζηδάκης, ως υπουργός Οικονομικών, δήλωνε: «Δεν μπήκα στην πολιτική για να καλύπτω κλέφτες. Την αρχή αυτή τηρώ απαρέγκλιτα από την πρώτη στιγμή που μπήκα στην πολιτική και το ίδιο μήνυμα επαναλαμβάνω και σήμερα... Η συστηματική δουλειά της ΕΛ.ΑΣ., της ΑΑΔΕ και των δικαστικών αρχών αποδεικνύει την ισχυρή μας θέληση να συγκρουστούμε με κάθε μορφή παρανομίας, ακόμα και αν αυτή πηγάζει από την ίδια τη Δημόσια Διοίκηση. Και είναι προφανές πως δεν θα σταματήσουμε εδώ. Θα συνεχίσουμε να μαχόμαστε ενάντια σε παραβατικές συμπεριφορές σε όλα τα επίπεδα και προς όλες τις κατευθύνσεις. Είτε μιλάμε για περιπτώσεις διαφθοράς είτε για λαθρεμπόριο είτε για άλλα οικονομικά εγκλήματα. Είναι δίκαιο πρωτίστως για τους πολίτες, αναγκαίο για την οικονομία, αλλά και βασική αποστολή της ίδιας της Κυβέρνησης».
Το gov.gr, η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών, η μεταρρύθμιση της φορολογικής διοίκησης, η ηλεκτρονική διασύνδεση των κρατικών δομών δεν είναι απλώς εργαλεία διευκόλυνσης των πολιτών. Είναι εργαλεία διαφάνειας. Υποχρεώνουν σε άλλη λειτουργία και άλλη συμπεριφορά στελέχη της διοίκησης. Χαμηλά, μεσαία, υψηλόβαθμα.
Ο εκμαυλισμός, ο χρηματισμός δεν απαιτεί μεζούρα, προσοντολόγιο και πολιτικά διαπιστευτήρια. Το κονέ δεν έχει κόμμα και χρώμα. Παλεύει για το συμφέρον του και φτάνει όσο ψηλά χρειάζεται.
Σε κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα η αποκάλυψη ενός κυκλώματος δωροδοκιών θεωρείται πρωτίστως επιτυχία των ελεγκτικών και διωκτικών μηχανισμών. Εδώ, τα τελευταία χρόνια, είναι απόδειξη γενικευμένης κυβερνητικής σήψης. Λες και η ύπαρξη διαφθοράς είναι σύμπτωμα της διακυβέρνησης, ενώ η αποκάλυψη και το τσάκισμα της μια τυχαιότητα. Στη δικογραφία για το κύκλωμα που δρούσε στις Πολεοδομίες περιλαμβάνονται συνολικά 39 πρόσωπα, εκ των οποίων οι περισσότεροι είναι ιδιώτες που κατηγορούνται ως διαμεσολαβητές δωροληψίας. Στο διαβιβαστικό της έρευνας που διενήργησε η Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων αναφέρονται και δεκάδες άλλα πρόσωπα που θα ελεγχθούν στην πορεία της ανάκρισης.
Γι’ αυτό και είναι εξόφθαλμη η υποκρισία της αντιπολίτευσης, που πολιτικολογεί ηθικολογώντας και ηθικολογεί πολιτικοποιώντας τις διαχρονικές παθογένειες, αποφεύγοντας το επίδικο: να στρατευτεί εμπράκτως στη μάχη κατά της διαφθοράς. Χωρίς εξαιρέσεις και πολιτική υστεροβουλία. Στη Χαριλάου Τρικούπη βρήκαν το κολπάκι να κολλάνε σε κάθε υπόθεση διαφθοράς που αποκαλύπτεται –βλέπε ΟΠΕΚΕΠΕ– την ταμπέλα «παραγωγής πολιτικού χρήματος». Κάτι έχουν υπόψη τους για μελλοντική χρήση, αλλά αυτό δεν απαντά στην απορία γιατί δεν ψήφισαν την υπαγωγή του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ και ούτε διανοήθηκε -όχι ο πρόεδρος- αλλά ούτε καν κάποιο στέλεχος να ζητήσει, ως αυτονόητο, να επιστραφούν τα κλεμμένα από τα κυκλώματα της Κρήτης, της Θεσσαλίας κ.λπ., που ξηλώνονται το ένα μετά το άλλο.
Θα χρειαστεί πολύ σύντομα -μέσα στον Ιούνιο- το ΠΑΣΟΚ να αποδείξει ότι εννοεί όσα λέει για τις μεταρρυθμίσεις και τη διαφθορά. Τότε υπολογίζεται να έρθει προς ψήφιση ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που αφαιρεί από τους δήμους την αρμοδιότητα έκδοσης πολεοδομικών αδειών και τον έλεγχο της δόμησης. Αποδείχθηκε ότι η πρόβλεψη του Καλλικράτη δεν πήγε πολύ καλά. Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση επεξεργάζεται ένα ενιαίο σύστημα εξυπηρέτησης για το ακίνητο, με συγχώνευση του Κτηματολογίου, των Πολεοδομιών κ.λπ.
«Το πρόγραμμά μας θα δίνει, επίσης, μεγάλη έμφαση σε ένα πιο σύγχρονο κράτος με διαφανή λειτουργία», δεσμεύτηκε ο κ. Χατζηδάκης αναλαμβάνοντας τον συντονισμό του κυβερνητικού προγράμματος με το οποίο η ΝΔ θα ζητήσει ξανά την ψήφο των Ελλήνων πολιτών.
Το αποτέλεσμα της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης, κατά έναν τρόπο, θα μας επιτρέψει να καταλάβουμε πόσο αυθεντικό, ειλικρινές και συλλογικό είναι το αίτημα να παταχθεί η χαμηλής έντασης και μεγάλης κοινωνικής διασποράς διαφθορά στη χώρα. Ή είναι κι αυτό ένα αίτημα που θα αφορά πάντα τους άλλους, όπως η εφαρμογή και η τήρηση των νόμων.
