Πολιτικές ευθύνες στην κυβέρνηση και ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες στους πρώην υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης, Μάκης Βορίδης και Λευτέρης Αυγενάκης, αποδίδονται σε κοινό πόρισμα που κατέθεσαν οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέα Αριστερά, οι οποίοι συμμετείχαν στις εργασίες της εξεταστικής επιτροπής για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Στο κοινό τους πόρισμα υποστηρίζουν ότι «το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν αποτελεί μια απλή διοικητική αστοχία. Είναι μια βαθιά πολιτική υπόθεση, με σαφές αποτύπωμα εξουσίας και ευθύνη, που εκτείνεται πέρα από τα επιμέρους πρόσωπα και αφορά στο σύνολο της κυβερνητικής περιόδου της Νέας Δημοκρατίας».
Σύμφωνα με τους βουλευτές των δύο κομμάτων, «αποκαλύπτεται ένα σύστημα τεχνητής δημιουργίας «επιλεξιμότητας», παράκαμψης ελέγχων και διανομής κοινοτικών ενισχύσεων σε εικονικούς ή μη δικαιούχους αποδέκτες, με πιθανή ζημία εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των πραγματικών αγροτών».
Στο πλαίσιο αυτό υποστηρίζουν ότι οι «μαρτυρίες, οι νόμιμες συνακροάσεις και το διαβιβαστικό της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεν περιγράφουν μια μεμονωμένη απόκλιση. Περιγράφουν μια συστηματική πρακτική με διοικητική συνέχεια και πολιτική ανοχή. Δημόσια γη εμφανίζεται να αξιοποιείται ως μηχανισμός κατανομής ενισχύσεων, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί αποδυναμώνονται και οι προειδοποιήσεις δεν οδηγούν σε θεσμική θωράκιση».
Υπό το πρίσμα αυτό, κααλογίζουν πολιτικές ευθύνες σε Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη. Στον πρώτο επειδή «κατά τη θητεία του, δεν διασφάλισε ουσιαστική εποπτεία, δεν επέβαλε αποτελεσματικούς ελέγχους και -σύμφωνα με τα στοιχεία- δεν ανέκοψε ένα σύστημα που δημιουργούσε τεχνητές προϋποθέσεις λήψης ενισχύσεων» και στον δεύτερο ότι «αντί να προχωρήσει σε εξυγίανση, φέρεται να διατήρησε ένα πλαίσιο διοικητικής αστάθειας, με πιέσεις για αποδεσμεύσεις μπλοκαρισμένων ΑΦΜ και πληρωμές, ενώ εκκρεμούσαν έλεγχοι».
Ωστόσο, κάνουν ένα ακόμα βήμα, καθώς, όπως αναφέρουν «σε ένα μοντέλο διακυβέρνησης που αυτοχαρακτηρίζεται "Επιτελικό Κράτος", η ευθύνη δεν σταματά στους υπουργούς. Η συγκέντρωση αρμοδιοτήτων και ο κεντρικός έλεγχος από το πρωθυπουργικό γραφείο σημαίνουν και συγκεντρωμένη πολιτική ευθύνη. Ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει επενδύσει πολιτικά στο αφήγημα της απόλυτης κεντρικής εποπτείας και του στενού συντονισμού».
Επομένως, συμπεραίνουν ΣΥΡΙΖΑ και ΝΕΑΡ, «τα ερωτήματα είναι αμείλικτα: Ή γνώριζε για τις σοβαρές αδυναμίες, τις καταγγελίες και τον κίνδυνο δημοσιονομικών διορθώσεων και δεν παρενέβη --άρα φέρει πολιτική ευθύνη ανοχής. Ή δεν γνώριζε-- άρα καταρρέει το ίδιο το αφήγημα του επιτελικού, αποτελεσματικού κράτους. Σε κάθε περίπτωση, η ευθύνη δεν μπορεί να διαχέεται. Όταν η εξουσία συγκεντρώνεται, συγκεντρώνεται και η λογοδοσία».
