Νέο πακέτο παρεμβάσεων για τις μεταβιβάσεις ακινήτων – τόσο σε αγοραπωλησίες όσο και σε κληρονομιές – προωθεί η κυβέρνηση, μέσω διατάξεων που ενσωματώνονται στο νομοσχέδιο που παρουσίασε στο Υπουργικό Συμβούλιο ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης.
Στόχος των ρυθμίσεων είναι να μειωθεί δραστικά η γραφειοκρατία και να επιταχυνθούν οι διαδικασίες, ώστε αγοραστής και πωλητής να χρειάζεται να μεταβούν στο γραφείο του συμβολαιογράφου ουσιαστικά μόνο για την υπογραφή του συμβολαίου.
1) Ο συμβολαιογράφος αναβαθμίζεται σε «one-stop shop» για τη μεταβίβαση
Η πιο κεντρική αλλαγή αφορά τον ρόλο των συμβολαιογράφων, οι οποίοι αποκτούν ενισχυμένες αρμοδιότητες, με διασυνδέσεις με κρίσιμες βάσεις δεδομένων.
Συγκεκριμένα, στο νέο πλαίσιο προβλέπεται ότι οι συμβολαιογράφοι θα μπορούν να έχουν πρόσβαση στο ΤΕΕ για την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου, καθώς και στην ΑΑΔΕ για διαδικασίες που αφορούν απαλλαγές φόρου. Παράλληλα, θα υποβάλλουν οι ίδιοι τις δηλώσεις φόρου μεταβίβασης και θα καταβάλλουν τα αντίστοιχα ποσά, «κλείνοντας» περισσότερα βήματα της διαδικασίας χωρίς ο πολίτης να χρειάζεται ξεχωριστές ενέργειες.
2) Ακατάσχετος λογαριασμός για τίμημα, έξοδα και πληρωμές προς το Δημόσιο
Μία ακόμη αλλαγή που ενσωματώνεται στο νομοσχέδιο είναι η δημιουργία ειδικού, ακατάσχετου λογαριασμού μέσω του οποίου θα γίνεται η οικονομική «εκκαθάριση» της μεταβίβασης.
Σε αυτόν θα καταβάλλονται τόσο το τίμημα της αγοραπωλησίας όσο και τα διάφορα έξοδα, ώστε ο συμβολαιογράφος να πραγματοποιεί τις επιμέρους πληρωμές προς Δημόσιο και λοιπούς φορείς. Η διεύρυνση των υπηρεσιών θα συνοδευτεί από αντίστοιχη αύξηση της αμοιβής του συμβολαιογράφου, καθώς θα αναλαμβάνει πρόσθετο διοικητικό βάρος.
3) Πότε «ξεμπλοκάρουν» οι κληρονομιές – Πώληση χωρίς άμεση πληρωμή φόρου
Η τρίτη παρέμβαση επιχειρεί να λύσει ένα πρόβλημα που μπλοκάρει χιλιάδες κληρονομιές: την αδυναμία πληρωμής του φόρου κληρονομιάς από τους κληρονόμους, με αποτέλεσμα να μην μπορούν ούτε να αξιοποιήσουν ούτε να πουλήσουν το ακίνητο.
Με τη νέα ρύθμιση, ο φόρος κληρονομιάς θα μπορεί να πληρώνεται από το τίμημα της πώλησης. Αυτό σημαίνει ότι το συμβόλαιο θα μπορεί να συνταχθεί ακόμη και χωρίς πιστοποιητικό πληρωμής του φόρου, ενώ ο συμβολαιογράφος θα παρακρατεί το ποσό και θα το αποδίδει στο Δημόσιο, υποβάλλοντας τη δήλωση φόρου κληρονομιάς μαζί με την υπογραφή του συμβολαίου.
4) Μεταβίβαση κατασχεμένων ακινήτων: άρση με παρακράτηση ποσοστού υπέρ ΑΑΔΕ
Ιδιαίτερης σημασίας είναι και η ρύθμιση που αφορά τα ακίνητα που έχουν κατασχεθεί λόγω χρεών προς την εφορία, καθώς μέχρι σήμερα η μεταβίβασή τους ήταν στην πράξη εξαιρετικά δύσκολη ή και αδύνατη.
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η ΑΑΔΕ θα μπορεί να επιτρέπει τη μεταβίβαση κατασχεμένου ακινήτου, υπό την προϋπόθεση ότι θα παρακρατείται ποσοστό από το τίμημα, το οποίο θα αποδίδεται απευθείας στην ΑΑΔΕ από τον συμβολαιογράφο.
Το ποσοστό δεν θα είναι σταθερό, αλλά θα καθορίζεται κατά περίπτωση από την ΑΑΔΕ, με βάση το ύψος της οφειλής και την αξία της μεταβίβασης.
Κατάργηση τοπογραφικών σε συγκεκριμένες περιπτώσεις εντός σχεδίου
Παράλληλα, το σχέδιο νόμου προβλέπει και μια επιπλέον απλοποίηση: καταργείται η υποχρεωτική σύνταξη τοπογραφικού διαγράμματος σε περιοχές εντός σχεδίου, όπου υπάρχει κυρωμένη και μετεγγραμμένη πράξη εφαρμογής και το Κτηματολόγιο λειτουργεί κανονικά.
Η λογική είναι ότι σε αυτές τις περιπτώσεις τα απαραίτητα στοιχεία προκύπτουν ήδη από το κτηματολογικό φύλλο και την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου, άρα το πρόσθετο κόστος τοπογραφικού από ιδιώτη μηχανικό θεωρείται περιττό.
