Για τη νέα νομοθετική πρωτοβουλία της κυβέρνησης, η οποία στοχεύει στην καταπολέμηση της γραφειοκρατίας και την απλοποίηση των συναλλαγών των πολιτών με το Δημόσιο, αναφέρθηκε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, κατά τη διάρκεια συνέντευξή τους στην τηλεόραση του Alpha.
Στην παρέμβασή του, ο Κωστής Χατζηδάκης τόνισε ότι το νομοσχέδιο για ένα κράτος πιο φιλικό προς τον πολίτη κινείται ευθέως απέναντι στην παραδοσιακή λογική της γραφειοκρατίας και της στενομυαλιάς.
Όπως επισήμανε, πρόκειται για μια πρωτοβουλία που έρχεται σε συνέχεια άλλων παρεμβάσεων κατά του «βαθέος κράτους», όπως ο ψηφιακός εκσυγχρονισμός της δημόσιας διοίκησης και η επιτάχυνση στην απονομή των συντάξεων.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης αναφέρθηκε σε βασικές παρεμβάσεις που προωθούνται, όπως η αντικατάσταση δικαιολογητικών με υπεύθυνη δήλωση και η δυνατότητα επέκτασης του επιτυχημένου μοντέλου του ΕΦΚΑ με τη συμμετοχή πιστοποιημένων επαγγελματιών.
Παράλληλα, έκανε λόγο για την πρόβλεψη αποχής του Δημοσίου, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, από τη διεκδίκηση ακινήτων πολιτών με βάση οθωμανικά φιρμάνια.
Επιπλέον, σημείωσε ότι καθιερώνεται η υποχρέωση ανάρτησης όλων των εγκυκλίων στις ιστοσελίδες των υπουργείων, ενώ προβλέπεται ψηφιακή ενημέρωση των πολιτών για την πορεία των αιτήσεών τους και για τα ωράρια λειτουργίας των δημόσιων υπηρεσιών, με στόχο τη διαφάνεια και τη μείωση της ταλαιπωρίας.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης τοποθετήθηκε και για το ναυάγιο με τους μετανάστες, ανοιχτά στη Χίο, λέγοντας ότι πρόκειται καταρχάς για ένα δραματικό γεγονός, υπογραμμίζοντας ότι ακόμη και η απώλεια μίας ανθρώπινης ζωής είναι τραγική, ενώ επισήμανε πως στην υπόθεση εμπλέκονται απελπισμένοι άνθρωποι.
Παράλληλα, τόνισε δύο κρίσιμες παραμέτρους: αφενός ότι η χώρα δεν μπορεί να λειτουργεί ως «ξέφραγο αμπέλι» και αφετέρου ότι η ουσία του προβλήματος εντοπίζεται στο δουλεμπόριο και στο εμπόριο ανθρώπινων ψυχών, ανεξαρτήτως των επιμέρους συνθηκών του περιστατικού.
Ο κ. Χατζηδάκης σημείωσε ότι έχει διαταχθεί Ένορκη Διοικητική Εξέταση, από την οποία, όπως είπε, θα προκύψουν όλα τα στοιχεία. Την ίδια ώρα, διευκρίνισε ότι, χωρίς να προκαταλαμβάνονται τα πορίσματα, δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να αδικούνται οι άνδρες και οι γυναίκες του Λιμενικού, όπως και συνολικά τα Σώματα Ασφαλείας και οι Ένοπλες Δυνάμεις, οι οποίοι καταβάλλουν καθημερινά προσπάθεια για την προστασία των συνόρων και των συνολικών συμφερόντων της χώρας.
Οι 14 κυβερνητικές παρεμβάσεις κατά της γραφειοκρατίας: Όλες οι αλλαγές
Το νομοσχέδιο με τίτλο «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στους πολίτες», παρουσίασε νωρίτερα, σήμερα, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης.
Το νομοσχέδιο ενσωματώνει υποδείξεις του Συνηγόρου του Πολίτη και αντλεί στοιχεία από τα ερωτηματολόγια του 2025, προκειμένου να αντιμετωπιστούν πρακτικά προβλήματα που οδηγούν σε καθημερινή ταλαιπωρία. Ο κ. Χατζηδάκης έκανε ειδική αναφορά στον εκσυγχρονισμό του ΕΦΚΑ, όπου ο χρόνος απονομής συντάξεων έχει πλέον φτάσει σε επίπεδα αντίστοιχα με τη Γερμανία, στην αξιολόγηση του δημόσιου τομέα και στη μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ.
Το νομοσχέδιο, σύμφωνα με τον κ. Χατζηδάκη, περιλαμβάνει 14 παρεμβάσεις διοικητικού χαρακτήρα. Όπως είπε τα επόμενα βήματα είναι η περαιτέρω προώθηση της αξιολόγησης στο δημόσιο, η εισαγωγή της ψηφιακής κάρτας εργασίας στο δημόσιο, η νομοθετική πρωτοβουλία για τις πολεοδομίες και η μεταρρύθμιση στον ΟΣΕ.
Οι 14 παρεμβάσεις ώστε να γίνει το κράτος πιο φιλικό στον πολίτη είναι:
1. Αντικατάσταση των δικαιολογητικών με υπεύθυνη δήλωση
Σήμερα προβλέπεται η αυτεπάγγελτη αναζήτηση δικαιολογητικών αλλά υπάρχουν δυσχέρειες. Μέχρι να γίνει καθολική η διαλειτουργικότητα, ο πολίτης δεν θα προσκομίζει κανένα δικαιολογητικό που διαθέτει ήδη η διοίκηση π.χ. για προσωπικές ή περιουσιακές πληροφορίες.
Για παράδειγμα, σήμερα δεν παρέχονται πιστοποιητικά όπως η ληξιαρχική πράξη γάμου, θανάτου, πτυχία, διάφορα κτηματολογικά πιστοποιητικά, πιστοποιητικά ιθαγένειας. Περίπου μιλάμε για 30 πιστοποιητικά που αναζητούνται συχνά από τους πολίτες.
Όταν ο πολίτης υποβάλει την υπεύθυνη δήλωση η διοίκηση δέχεται αυτομάτως το πιστοποιητικό χωρίς να κάνει δεκτές δηλώσεις προδήλως αβάσιμες και αυτό θα προβλέπεται στον νόμο
Για ψευδείς δηλώσεις θα προβλέπονται αυξημένα πρόστιμα και ποινικές κυρώσεις που θα είναι σε αντιστοιχία με το παράνομο όφελος που θα θέλει κάποιος να προσποριστεί. Επιπροσθέτως όσοι καταδικαστούν για ψευδείς δηλώσεις θα χάνουν το δικαίωμα υπεύθυνης δήλωσης.
2. Αποχή του Δημοσίου, υπό προϋποθέσεις, από τη διεκδίκηση ακινήτων πολιτών
Όταν ήμουν υπουργός Ανάπτυξης το 2020 η δημόσια διοίκηση διεκδικούσε με οθωμανικά φιρμάνια τη Σαρωνίδα. Όταν ήμουν υπουργός Οικονομικών το δημόσιο διεκδικούσε πολυκατοικίες στο κέντρο της Καρδίτσας που έμεναν πολίτες
Ερχόμαστε εδώ και κάνουμε 3 παρεμβάσεις αλλά είμαστε ανοιχτοί στη διαβούλευση για να δούμε την περίμετρο της διάταξης
Εκτός από περιπτώσεις που ισχύουν σήμερα, το δημόσιο δεν θα προβάλει δικαιώματα κυριότητας ούτε θα ασκεί αγωγές αν οι ιδιώτες ή οι δικαιοπάροχοι έχουν ακίνητο μεταγεγραμμένο μέχρι το 1975. Όχι δηλαδή να έχουν απλά νομή ή χρησικτησία αλλά να έχουν κάνει μεταγραφή πριν από 50 χρόνια.
Η δεύτερη περίπτωση αφορά ιδιώτες που έχουν εγκατασταθεί με απόφαση της δημόσιας αρχής όπως για παράδειγμα πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία που μπορεί να πήραν τίτλους επί Βενιζέλου.
Η τρίτη περίπτωση αφορά πολίτες που διαθέτουν προσωρινά παραχωρητήρια ή αντίστοιχους τίτλους που έχει εκδώσει η διοίκηση
Όλες οι εκκρεμείς δίκες για αυτές τις τρεις περιπτώσεις καταργούνται ενώ εξαιρούνται ακίνητα που θεωρούνται κοινόχρηστα, αρχαιολογικοί χώροι, αιγιαλοί και δεν επηρεάζεται η εφαρμογή της ισχύουσας δασικής νομοθεσίας.
3. Ψηφιακή ενημέρωση του πολίτη για την πορεία της αίτησής του
Από εδώ και πέρα σε συνεννόηση με τα υπ. Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης ο πολίτης μπορεί να παρακολουθεί ηλεκτρονικά την πορεία της αίτησης. Θα ενημερώνεται ποιος είναι ο αρμόδιος, ποια η φάση της αίτησης και μια χρονική εκτίμηση για την διεκπεραίωση της αίτησης.
4. Συστηματική παρακολούθηση καταγγελιών των πολιτών μέσω του Συμβούλου Ακεραιότητας
Ο Σύμβουλος Ακεραιότητας που έχει θεσπιστεί από το ΥΠΕΣ αποκτά πρόσθετες αρμοδιότητες και αναλαμβάνει τη συστηματική παρακολούθηση καταγγελιών και ενημερώνει τον αρμόδιο υπουργό.
Οι πολίτες με μοναδικό κωδικό παρακολουθούν την πορεία των επώνυμων καταγγελιών τους.
5. Μη άσκηση ενδίκων μέσων από το Δημόσιο σε δικαστικές διαφορές με ιδιαίτερη κοινωνική σημασία
Πεδίο εφαρμογής είναι η χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οικογένειας συγγενών οικογένειας που αποβίωσε ή ψυχική βλάβη λόγω αναπηρίας ή τραυματισμού. Δεν καλύπτονται υλικές ζημιές.
Αφορά φυσικές καταστροφές, δυστυχήματα σε δημόσια κτήρια ή υποδομές ή σε ΜΜΜ, τρομοκρατικές επιθέσεις ατυχήματα εν ώρα υπηρεσίας, ιατρικές πράξεις ή παραλείψεις σε δημόσιο ιατρικό ίδρυμα. Είναι πάγια ρύθμιση που θα ενεργοποιείται του υπουργικού συμβουλίου.
6. Ανάθεση στη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου της συμμόρφωσης με τις δικαστικές αποφάσεις
Το πρόβλημα είναι ότι ο πολίτης αναγκάζεται να προσφεύγει στα δικαστήρια για να εφαρμόσει προηγούμενη δικαστική απόφαση.
Με τη ρύθμιση προβλέπεται ότι όλες οι δικαστικές αποφάσεις θα επιδίδονται ή θα διαβιβάζονται στη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου που υπάρχει σήμερα στα υπουργεία.
Όσον αφορά αποφάσεις με οικονομικό αντίκρυσμα, μπορεί να ακολουθήσει διαδικασία εκτέλεσης όπως συμβαίνει σήμερα.
7. Υποχρέωση ανάρτησης των εγκυκλίων
Οι εγκύκλιοι αναρτώνται στη Διαύγεια αλλά αυτό είναι δύσχρηστο. Πλέον η ανάρτηση γίνεται υποχρεωτική στις ιστοσελίδες οργανισμών, φορέων και υπουργείων. Δίνουμε 6 προθεσμία από τη δημοσίευση στο ΦΕΚ διαφορετικά δεν θα ισχύουν οι εγκύκλιοι
8. Ψηφιακή ενημέρωση ωραρίων υπηρεσιών
Υποχρεώνονται όλοι να αναρτούν ωράριο υπηρεσιών σε ιστοσελίδες φορέων, οργανισμών και υπηρεσιών εντός 3 μηνών από τη δημοσίευση του νόμου στο ΦΕΚ
9. Ενιαία ερμηνεία νομοθεσίας από διοικητικά όργανα που εξετάζουν ενστάσεις των πολιτών
Αυτό συμβαίνει σήμερα στην εφορία και τις αρχαιολογικές υπηρεσίες. Εκεί που δεν ισχύει να ισχύσει προκειμένου κανείς πολίτης να μην αισθάνεται δεύτερης κατηγορίας από πολίτη που έτυχε ευνοϊκής παρέμβασης σε άλλη περιοχή.
Τα αποκεντρωμένα όργανα δεν θα εξετάζουν ενδικοφανείς προσφυγές με καθορισμένη τοπική αρμοδιότητα και θα δημιουργηθεί κεντρικό όργανο που θα παραπέμπονται υποθέσεις για λόγους ενιαίας εφαρμογής της νομοθεσίας.
10. Μοντέλο ΕΦΚΑ στις συναλλαγές με το Δημόσιο: έκδοση πιστοποιητικών και βεβαιώσεων με πλήρη ισχύ από πιστοποιημένους επαγγελματίες
Στον ΕΦΚΑ είχαμε πιστοποιημένους επαγγελματίες που έρχονται και ετοιμάζουν έκδοση συντάξεων. Η παρέμβαση είναι η δυνατότητα επέκτασης με υπουργικές αποφάσεις και σε άλλες υπηρεσίες με τις ίδιες προϋποθέσεις που έγινε στον ΕΦΚΑ και με την ίδια περίμετρο και τις εγγυήσεις του Συντάγματος.
Ποιες μπορεί να είναι πιθανές περιοχές εφαρμογής: Κτηματικές, γεωπονικές, κτηνιατρικές υπηρεσίες. Στέκομαι περισσότερα στα ΚΥΔ που παίρνουν σημαντικό ποσό από τις επιδοτήσεις των αγροτών. Η ιδέα είναι να πιστοποιηθούν και άλλοι επαγγελματίες π.χ. γεωπόνοι, κτηνίατροι, λογιστές που θα κάνουν την ίδια δουλειά.
11. Αναβάθμιση του ρόλου των συμβολαιογράφων και λειτουργία τους ως one - stop shop
Με την παρέμβαση αναβαθμίζεται ο ρόλος των συμβολαιογράφων με αύξηση της αμοιβής τους. Θα υπάρχει διαλειτουργικότητα με ΑΑΔΕ για περιπτώσεις απαλλαγής φόρων. Από εδώ και πέρα ο συμβολαιογράφος θα συλλέγει δικαιολογητικά, θα υποβάλει με συμβόλαιο δηλώσεις φόρου μεταβίβαση, θα παρακρατεί από το τίμημα τις οφειλές στο δημόσιο και το ΕΦΚΑ και καταβάλει τα τέλη για Κτηματολόγιο και οι συμβαλλόμενοι θα παρίστανται μόνο στην υπογραφή συμβολαίου.
12. Κατάργηση υποχρεωτικής σύνταξης τοπογραφικού για συμβόλαια μεταβίβασης ακινήτων σε περιοχές εντός σχεδίου με επικυρωμένη πράξη εφαρμογής
13. Δυνατότητα για πληρωμή του φόρου κληρονομιάς κατά τη μη μεταβίβαση του κληρονομιαίου ακινήτου
14. Δυνατότητα της ΑΑΔΕ να απελευθερώνει οριστικά τη μεταβίβαση κατασχεμένου ακινήτου
Όπως υπογράμμισε ο κ. Χατζηδάκης «γίνονται μεγάλα βήματα στη µάχη µε το βαθύ κράτος. Ειδικότερα, ο ψηφιακός εκσυγχρονισµός του κράτους και ο εκσυγχρονισµός του ΕΦΚΑ, όπου έχουμε φτάσει στα επίπεδα της Γερμανίας, απονομή των συντάξεων σε 60 µέρες, το 1555, ψηφιακά εργαλεία για την αναβάθμιση των υπηρεσιών υγείας, προώθηση της αξιολόγησης στο δηµόσιο, μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ.
Η προσπάθεια συνεχίζεται με τα εξής:
- Τα επόµενα βήµατα στην αξιολόγηση στο Δηµόσιο.
- Εισαγωγή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας στο Δηµόσιο
- Νοµοθετική πρωτοβουλία για τις Πολεοδοµίες
- Μεταρρύθµιση στον ΟΣΕ Παράλληλα, όπως ανέφερε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, γίνονται παρεµβάσεις µε διυπουργικό χαρακτήρα για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη.
Ενδεικτικές περιπτώσεις ταλαιπωρίας του πολίτη:
- O πολίτης µπορεί σήµερα να κάνει τον ταχυδρόµο µεταξύ διαφόρων υπηρεσιών για να εξυπηρετηθεί και του ζητούνται δικαιολογητικά που δεν χρειάζονται.
- Σε ορισµένες περιπτώσεις ο πολίτης λαµβάνει κακή ή και καθόλου εξυπηρέτηση, λόγω απουσίας διυπουργικού συντονισµού.
- Σε άλλες περιπτώσεις δεν γνωρίζει σε ποια ακριβώς υπηρεσία πρέπει να απευθυνθεί και πώς µπορεί να το κάνει.
- Παράπονα και εκκρεµότητες για τις µεταβιβάσεις ακινήτων, στενόµυαλες προσεγγίσεις από το Δηµόσιο κλπ.
Όσον αφορά στα διάφορα πιστοπιητικά που ζητούν οι πολίτες διευκρίνισε ο κ. Χατζηδάκης:
«Ενδεικτικά, από εδώ και πέρα, δεν θα προσκοµίζονται ληξιαρχική πράξη γάµου, γέννησης, θανάτου, πτυχία, αντίγραφο πιστοποιητικού εγγυτέρων συγγενών, διάφορα Κτηµατολογικά πιστοποιητικά, πιστοποιητικό ιθαγένειας. Σήµερα αντλούνται µέσω διαλειτουργικότητας τα πιστοποιητικά γέννησης και οικογενειακής κατάστασης. Όσοι έχουν καταδικαστεί για ψευδή δήλωση χάνουν το "προνόµιο" της υπεύθυνης δήλωσης».
«Σκοπός μας», είπε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, «είναι τα πράγματα να προχωρούν πιο γρήγορα για τους πολίτες. Γίνονται βήματα προς την κατεύθυνση σεβασμού στον πολίτη και της κοινής λογικής. Είμαστε εδώ για να ακούμε προτάσεις», ενώ διευκρίνισε ότι η κυβέρνηση για το σχέδιο νόμου έλαβε υπόψη της απόψεις του Συνηγόρου του Πολίτη, προτάσεις βουλευτών και απλών πολιτών που απάντησαν σε σχετικό ερωτηματολόγιο το 2025.
Παράλληλα, επισήμανε ότι το σχέδιο νόμου δεν αποτελεί κάποια αποσπασματική προσπάθεια, αλλά μια συνεχή για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη, ενώ οι πρωτοβουλίες της κυβέρνησης έρχονται να απαντήσουν σε πραγματικά προβλήματα των πολιτών.
