Του Κωνσταντίνου Μαριόλη
Από την απόλυτη καταστροφή που φαινόταν στο βάθος του τούνελ στα τέλη του 2018 κυρίως εξαιτίας των επιπτώσεων του εμπορικού πολέμου και την «μαύρη» παραμονή Χριστουγέννων, οι αγορές γύρισαν με εντυπωσιακό τρόπο στο α'' τρίμηνο του 2019 παρά τις προειδοποιήσεις για επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας. Η έκρηξη επενδυτικού ενδιαφέροντος έχει οδηγήσει τους βασικούς δείκτες της Wall Street σε απόσταση αναπνοής από τα ιστορικά τους υψηλά, ενώ μέχρι και τα ελληνικά ομόλογα καταγράφουν ένα πρωτοφανές ράλι με την απόδοση του 5ετούς σε ιστορικό χαμηλό και το 10ετές να πλησιάζει στο ιστορικό χαμηλό του Ιουνίου του 2005.
Πόσο δικαιολογημένη είναι η... άκρατη ευφορία που παρατηρείται στις αγορές όταν το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει ότι ΗΠΑ και Κίνα θα επιβραδύνουν τόσο το 2019 όσο και το 2020; Πιο αναλυτικά, το Ταμείο εκτιμά στο πρόσφατο Παγκόσμιο Οικονομικό Outlook ότι η αμερικανική οικονομία θα πατήσει φρένο από το 2,9% του 2018, στο 2,3% το 2019 και στο 1,9% το 2020, ενώ η κινεζική ανάπτυξη θα περιοριστεί από το 6,6% του 2018 στο 6,3% το 2019 και στο 6,1% το 2020. Αρκεί να πούμε ότι το 6,6% είναι η χαμηλότερη ανάπτυξη σε διάστημα 28 ετών (από το 1980) για τον ασιατικό δράκο.
Στην Αμερική του Τραμπ, αυτό που συμβαίνει είναι πραγματικό αξιοσημείωτο. Κόντρα στις εκτιμήσεις ακόμη και για ύφεση και ενώ το μπαράζ επιβολής δασμών έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στο διεθνές εμπόριο, η οικονομία των ΗΠΑ εμφανίζει ισχυρές αντιστάσεις. Χθες, έγινε γνωστό ότι οι αιτήσεις για επίδομα ανεργίας υποχώρησαν στις αρχές Απριλίου κάτω από το επίπεδο των 200.000 για πρώτη φορά από το μακρινό 1969 και διαμορφώθηκαν στις 196.000 όταν οι αναλυτές προέβλεπαν 210.000. Η αύξηση των προσλήψεων και η υποχώρηση του ποσοστού ανεργίας κοντά σε χαμηλά 50 ετών ώθησαν τον S&P 500 στις 2.890 μονάδες, όταν το ιστορικό υψηλό είναι 2.940 μονάδες.
Στην Ευρώπη, ο γερμανικός DAX και ο πανευρωπαϊκός Euro Stoxx 600 έχουν καταγράψει κέρδη άνω του 15% από τα χαμηλά έτους στα τέλη Δεκεμβρίου μέχρι σήμερα. Όμως η οικονομία της Γερμανίας πέρασε ένα πολύ δύσκολο εξάμηνο το 2018 και παραλίγο να πέσει σε ύφεση, ενώ τα προβλήματα με την Ιταλία παραμένουν και το Brexit δεν έχει διευθετηθεί. Η ελληνική αγορά έχει ωφεληθεί ακόμη περισσότερο από τη βελτίωση του κλίματος με τον Γενικό Δείκτη του Χρηματιστηρίου της Αθήνας να κερδίζει σχεδόν 30% από τα χαμηλά του Δεκεμβρίου. Την ίδια ώρα, η απόδοση του ελληνικού 10ετούς ομολόγου υποχώρησε έως το 3,339% που είναι χαμηλό 13,5 ετών. Παρ'' όλα αυτά, η απόδοση του γερμανικού ομολόγου έχει υποχωρήσει ξανά σε αρνητικό έδαφος υποδεικνύοντας ότι οι επενδυτές συνεχίζουν να αναζητούν ασφαλή καταφύγια.
Όσον αφορά τις αναδυόμενες αγορές παρατηρείται μία αναπάντεχη «ανάπαυλα» στις τεράστιες πιέσεις που δέχονταν έως το τέλος του έτους. Υπενθυμίζεται ότι οι ροές κεφαλαίων προς τις εν λόγω οικονομίες «στέγνωσαν» στο δεύτερο μισό του 2018, ως απόρροια της αύξησης των επιτοκίων από την Fed για πέντε διαδοχικά τρίμηνα και της συρρίκνωσης του ισολογισμού της. Ήταν, άλλωστε, η Fed και η ΕΚΤ αυτές που συντηρούσαν την αναζήτηση αποδόσεων στις αναδυόμενες αγορές, με την άπλετη ρευστότητα που διοχέτευαν στον απόηχο της παγκόσμιας κρίσης του 2008 και της κρίσης χρέους της Ευρωζώνης.
Η παύση της Fed και η διαφαινόμενη αλλαγή πορείας, βάσει της οποίας δεν αναμένονται άλλες αυξήσεις επιτοκίων μέσα στο 2019, σε συνδυασμό με την «δέσμευση» του Μάριο Ντράγκι να αποχωρήσει από την ΕΚΤ τον Οκτώβριο χωρίς να αυξήσει τα επιτόκια, είναι βασικός παράγοντας αλλαγής του κλίματος και «ανακούφισης» των αναδυόμενων αγορών. Επιπρόσθετα, υπάρχει αισιοδοξία για οριστική κατάπαυση του πυρός μεταξύ ΗΠΑ-Κίνας, επομένως οι επενδυτές σήμερα δεν αναμένουν επανάληψη του β'' εξαμήνου του 2018.
Υπάρχουν, όμως και αναλυτές που βλέπουν το ποτήρι μισοάδειο εκτιμώντας ότι τα «καύσιμα» της ανόδου από την «στροφή» των κεντρικών τραπεζών έχουν τελειώσει. Όπως η εταιρεία διαχείρισης κεφαλαίων Guggenheim, η οποία υποστηρίζει η επόμενη ύφεση θα είναι πιο ήπια από την προηγούμενη αλλά παράλληλα βλέπει πτώση της Wall Street κατά 20% το 2020. Επόμενος βραχυπρόθεσμος καταλύτης θα είναι τα αποτελέσματα των αμερικανικών κολοσσών, με την JP Morgan και την Wells Fargo να ανοίγουν σήμερα το χορό. Αν τα εταιρικά αποτελέσματα ξεπεράσουν τις προσδοκίες της αγοράς τότε δεν αποκλείεται οι αμερικανικοί δείκτες να καλύψουν το μικρό κενό που τους χωρίζει από τα ιστορικά τους υψηλά.
