Σημαντική ανάσα σε χιλιάδες πολίτες και επιχειρήσεις με συσσωρευμένα χρέη προς δήμους φέρνει νέα νομοθετική παρέμβαση του οικονομικού επιτελείου, η οποία «ξεμπλοκάρει» την ένταξη οφειλών προς ΟΤΑ στον εξωδικαστικό μηχανισμό, ακόμη και στις περιπτώσεις όπου έχουν ήδη επιβληθεί κατασχέσεις ή άλλα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης.
Μέχρι σήμερα, χρέη από δημοτικά τέλη, πρόστιμα για πολεοδομικές παραβάσεις, κλήσεις παράνομης στάθμευσης, τέλη χρήσης κοινόχρηστων χώρων και άλλες δημοτικές επιβαρύνσεις είχαν οδηγήσει πολλούς οφειλέτες σε αδιέξοδο. Παρότι τα ποσά συχνά διογκώνονταν από προσαυξήσεις και πρόστιμα, η ύπαρξη κατασχέσεων αποτελούσε «κόφτη» για την ένταξή τους στον εξωδικαστικό μηχανισμό, με αποτέλεσμα να συνεχίζονται τα εισπρακτικά μέτρα χωρίς δυνατότητα συνολικής ρύθμισης.
Με νέα διάταξη που κατατέθηκε στη Βουλή, αίρεται πλέον αυτός ο περιορισμός. Η ρύθμιση περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο με τίτλο «Ρυθμίσεις για το ανθρώπινο δυναμικό του δημόσιου τομέα, τις Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών, την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς και λοιπές διατάξεις» και τροποποιεί το άρθρο 26 του νόμου 5143/2024.
Η βασική αρχιτεκτονική του εξωδικαστικού δεν αλλάζει. Το κατώφλι ένταξης παραμένει στις 10.000 ευρώ συνολικής οφειλής. Ωστόσο, το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι πλέον οι οφειλές προς δήμους δεν εξαιρούνται από τη ρύθμιση ακόμη και αν έχουν επιβληθεί κατασχέσεις, δεσμεύσεις λογαριασμών ή άλλα διασφαλιστικά μέτρα.
Στην πράξη, τα χρέη προς τους ΟΤΑ – συμπεριλαμβανομένου του αρχικού ποσού, των προστίμων και των προσαυξήσεων – αντιμετωπίζονται ως οφειλές προς το Δημόσιο και βεβαιώνονται στη Φορολογική Διοίκηση.
Η ΑΑΔΕ αναλαμβάνει την είσπραξη των ρυθμιζόμενων ποσών και, σε περίπτωση ομαλής εξέλιξης της ρύθμισης, παρακρατά ποσοστό 5% και αποδίδει το υπόλοιπο στους δήμους ή στα νομικά τους πρόσωπα εντός 60 ημερών από την είσπραξη. Το διάστημα αυτό είναι μεγαλύτερο από το προηγούμενο καθεστώς, όπου η απόδοση γινόταν εντός 30 ημερών.
Κομβικό σημείο της νέας ρύθμισης είναι ο χρόνος κατά τον οποίο «παγώνουν» τα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης. Από τη στιγμή που ο οφειλέτης υποβάλει οριστικά αίτηση υπαγωγής στον εξωδικαστικό μηχανισμό, ενεργοποιείται αυτόματα η αναστολή των κατασχέσεων και των λοιπών εισπρακτικών μέτρων, με τους ίδιους κανόνες που ισχύουν για τους υπόλοιπους πιστωτές. Με τη σύναψη της σύμβασης ρύθμισης, τα ήδη επιβληθέντα μέτρα αίρονται.
Ωστόσο, το νέο πλαίσιο συνοδεύεται και από σαφείς δικλείδες ασφαλείας. Δεν μπορούν να ενταχθούν στον εξωδικαστικό οφειλές που έχουν παραγραφεί ή πρόκειται να παραγραφούν εντός 12 μηνών, ούτε χρέη προς ΟΤΑ που υπολείπονται του ορίου των 10.000 ευρώ. Παράλληλα, εάν η σύμβαση ρύθμισης ακυρωθεί ή ανατραπεί, ο δήμος αποκτά εκ νέου το δικαίωμα να προχωρήσει άμεσα σε κατασχέσεις και άλλα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης.
Σε περιπτώσεις όπου κινηθεί διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης από τρίτο πιστωτή, ο δήμος ή το νομικό του πρόσωπο αναγγέλλεται ως δανειστής, διατηρώντας πάντως την αποκλειστική αρμοδιότητα διαχείρισης των μέτρων είσπραξης για τις συγκεκριμένες οφειλές.
Στελέχη του οικονομικού επιτελείου επισημαίνουν ότι η παρέμβαση αυτή έρχεται να καλύψει ένα θεσμικό κενό που είχε οδηγήσει σε αδιέξοδο χιλιάδες υποθέσεις, επιτρέποντας πλέον μια συνολική, ρεαλιστική ρύθμιση χρεών προς το Δημόσιο και την Τοπική Αυτοδιοίκηση, με ταυτόχρονη προστασία των οφειλετών από ακραία εισπρακτικά μέτρα.
