7ος χρόνος, ημέρα 2098η
Παρασκευή, 30 Ιουλίου 2021

Λ. Μενδώνη: Εγκαινίασε την έκθεση ο «Τοίχος της Μνήμης» στο Αρχαιολογικό Μουσείο Βέροιας

Εγκαινίασε την έκθεση ο «Τοίχος της Μνήμης» στο Αρχαιολογικό Μουσείο Βέροιας
EUROKINISSI/ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΣΜΟΥ

Στο πλαίσιο της τριήμερης επίσκεψής της σε Θεσσαλονίκη, Πέλλα και Ημαθία η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη εγκαινίασε μόνιμη, ημιυπαίθρια έκθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου Βέροιας, υπό τον τίτλο «Ο Τοίχος της Μνήμης».

Σημειώνεται πως η έκθεση περιλαμβάνει συνολικά 190 επιτύμβιες στήλες, επιτύμβιους και τιμητικούς βωμούς και μαρμάρινες σαρκοφάγους που χρονολογούνται από τον 4ο αι. π.Χ. έως τον 4ο αι. μ.Χ. οι οποίες, συντηρήθηκαν και αποκαταστάθηκαν αισθητικά και για πρώτη φορά παρουσιάζουν συστηματικά στο ευρύ κοινό την προσωπογραφία, τους θεσμούς και τα ιδεώδη της αρχαίας Βέροιας, της πόλης που χάρισε την τελευταία βασιλική δυναστεία του μακεδονικού κράτους, τους Αντιγονίδες, και ως μητρόπολη και έδρα του «Κοινού των Μακεδόνων» έγινε ο θεματοφύλακας της μνήμης του Μεγαλέξανδρου και του ένδοξου παρελθόντος της Μακεδονίας.

«Από τη μία πλευρά, 124 μαρμάρινες επιτύμβιες στήλες παρουσιάζουν τα πορτραίτα και ανακαλούν τη μνήμη παλαιών Βεροιωτών στους σύγχρονους συμπολίτες τους, κατά τρόπο πιθανώς ανάλογο με εκείνον που το έκαναν και στην αρχαιότητα, αντικρίζοντας και χαιρετίζοντας τους διερχόμενους διαβάτες ενός παρόδιου νεκροταφείου της πόλης», είπε χαιρετίζοντας η κ. Μενδώνη τα εγκαίνια του Τοίχου της Μνήμης

.«Αν θυμηθεί κανείς, στον Κεραμεικό, τα περίφημα γλυπτά του και τις επιγραφές του, είναι ακριβώς στο ίδιο πνεύμα. Λέει ένας νεαρός έφηβος στον Κεραμεικό, σ' αυτόν που περνάει: Εσύ διαβάτη, στῆθι καὶ οἴκτιρον. Μνῆμα του Θράσωνος εἰμί. Εσύ διαβάτη που περνάς αμέριμνος και σκέφτεσαι άλλα, κάτσε λίγο και κλάψε. Είμαι το μνήμα του Θράσωνος. Κάτι αντίστοιχο συνέβαινε σε όλα τα νεκροταφεία της αρχαιότητας. Με τον Τοίχο της Μνήμης το ανακαλούμε στη μνήμη μας», σημείωσε.

«Από την άλλη πλευρά» συνέχισε η υπουργός Πολιτισμού, «μια σειρά τιμητικών βωμών για εξέχοντες και εξέχουσες Βεροιείς, κυρίως Μακεδονιάρχες και Μακεδονιάρχισσες, που τιμήθηκαν από το Κοινό των Μακεδόνων, έδρα του οποίου ήταν η Βέροια, και τα μνημεία αναγνώρισης της προσφοράς των οποίων είχαν τοποθετηθεί με παρόμοιο τρόπο κατά μήκος ενός δρόμου, μιας στοάς ή μιας δημόσιας πλατείας. Ακριβώς για να τα βλέπουν οι πολίτες και να αποτελούν πρότυπα και παραδείγματα γι’ αυτούς. Πρόκειται για μια κατασκευή, που ζωντανεύει τα μνημεία, αλλά και τις μνήμες του παρελθόντος, δημιουργώντας ταυτόχρονα ένα νέο σημείο αναφοράς της σύγχρονης συλλογικής μνήμης της πόλης.

Υπό την έννοια αυτή, ο “Τοίχος της μνήμης” φέρνει στο νου μας τους “τόπους της μνήμης” (lieux de memoire) του Γάλλου ιστορικού Pierre Nora, των πραγματικών τόπων και των συμβολικών οντοτήτων, υλικών και άυλων, όπου εδράζεται, οικοδομείται, διατηρείται και αναφέρεται η συλλογική μνήμη και η κοινή ταυτότητα κάθε ανθρώπινης κοινότητας. Γράφει χαρακτηριστικά ο Pierre Nora, “η μνήμη προσκολλάται σε τόπους, όπως η ιστορία σε γεγονότα”».

Στη Βέροια, η Λίνα Μενδώνη, συναντήθηκε, την Παρασκευή, με τον δήμαρχο της πόλης Κωνσταντίνο Βοργιαζίδη, τον αντιπεριφερειάρχη Ημαθίας Κώστα Καλαϊτζίδη, και τον Μητροπολίτη Βεροίας και Ναούσης κ. Παντελεήμονα, ενώ επισκέφθηκε εκκλησιαστικά μνημεία της Βέροιας (Άγιος Βλάσιος, Παναγία Βαλτεσινής, Άγιος Στέφανος, Άγιος Γεώργιος Μικρός, Άγιος Νικόλαος Μακαριώτισσας, Αγία Άννα, Άγιος Πατάπιος), τα οποία αποκαταστάθηκαν από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας και πόρους του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.

Ακολουθεί ο χαιρετισμός της υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού στα εγκαίνια της έκθεσης «Τοίχος της Μνήμης»:

«Τον τελευταίο ενάμιση χρόνο όλοι ανεξαιρέτως βιώνουμε πρωτόγνωρες και εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες από κάθε άποψη, καθώς η ξαφνική, ευρεία και επίμονη εξάπλωση της πανδημίας ανέτρεψε την καθημερινότητά μας. Τα αυστηρά υγειονομικά μέτρα και οι αναγκαστικοί περιορισμοί, επέβαλαν σε πολλές περιπτώσεις την αναθεώρηση των χρονοδιαγραμμάτων σε πολλά εκτελούμενα έργα. Οι Υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού σε όλη την Επικράτεια, κατόρθωσαν, παρά ταύτα, παρά τις σημαντικές δυσχέρειες, να συνεχίσουν μεθοδικά και συστηματικά το έργο τους, αξιοποιώντας μάλιστα σε αρκετές περιπτώσεις την απουσία επισκεπτών από τα μουσεία και τους αρχαιολογικούς χώρους προκειμένου να υλοποιήσουν εξ αρχής ή να ολοκληρώσουν σημαντικές παρεμβάσεις για την περαιτέρω ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς και την αναβάθμιση της εμπειρίας του κοινού, που σε άλλη περίπτωση, θα ήταν πιο δύσκολο.

Απόψε έχω τη χαρά να βρίσκομαι κοντά σας, στη Βέροια, μια πόλη με αδιάλειπτη ιστορική διαδρομή από την αρχαιότητα έως σήμερα, η οποία τεκμηριώνεται από μερικές δεκάδες ιστάμενα μνημεία όλων των περιόδων, πλήθος αρχαιολογικών θέσεων και διατηρητέων οικιστικών περιοχών, και βεβαίως από δύο μουσεία με εξαιρετικά σημαντικές συλλογές από την αρχαιότητα και τους χριστιανικούς χρόνους. Θυμάμαι, ότι μόλις ανέλαβα το 1999 Γενική Γραμματέας στο Υπουργείο, από τα πρώτα πράγματα που κλήθηκα να κάνω, ήταν τα εγκαίνια της Στέγης Γραμμάτων. Έκτοτε, πολλές φορές ήρθα στη Βέροια, βλέποντας κάθε φορά και κάτι καινούργιο. Κάθε φορά και μία ψηφίδα από το παρελθόν, που συγχρόνως όμως, ήταν ένας δυναμικός πόρος για το μέλλον αυτής της πόλης και όλης της περιοχής.

Την τελευταία δεκαετία, με χρηματοδότηση τόσο από προγράμματα κοινοτικά, όσο και από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων του υπουργείου Πολιτισμού, πραγματοποιήθηκαν και συνεχίζουν να εκτελούνται εκτενή έργα συντήρησης, αποκατάστασης, ανάδειξης πολλών από αυτά τα μνημεία της πόλης, καθώς και έργα επέκτασης και βελτίωσης των εγκαταστάσεων των δύο μουσείων, που αναβαθμίζουν σημαντικά τόσο τις υποδομές, όσο και τις παρεχόμενες προς τους επισκέπτες υπηρεσίες, και επομένως, αναβαθμίζουν αυτό που προσφέρει η Εφορεία Αρχαιοτήτων και το υπουργείο Πολιτισμού στην τοπική κοινωνία.

Το Αρχαιολογικό Μουσείο της Βέροιας ιδρύθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1960 με σκοπό να στεγάσει και να εκθέσει αρχαιότητες που προέρχονται από όλον το Νομό Ημαθίας. Τότε ακόμα, κανείς δεν γνώριζε τι θα ακολουθούσε. Τι έκρυβε η γη αυτή στα σπλάχνα της. Η γη της πόλης και η γη της Ημαθίας. Το 2009 δέχθηκε τις αναγκαίες παρεμβάσεις ανακαίνισης, εκσυγχρονισμού και επανέκθεσης των συλλογών του.

Στη συνέχεια συντάχθηκε μελέτη με αντικείμενο την ομογενοποίηση και αισθητική αναβάθμιση του συνόλου του μουσειακού συγκροτήματος με τα προσκτίσματά του, η υλοποίηση της οποίας ξεκίνησε το 2018, όταν εντάχθηκε το έργο στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων του Υπουργείου.

Ένα σημαντικό τμήμα των εργασιών αυτών, αφορούσε στην αποκατάσταση, αναδιαμόρφωση και αποσυμφόρηση των υπαίθριων χώρων του Μουσείου, τον οποίο καταλάμβανε μεγάλος αριθμός διάσπαρτων γλυπτών, αναγλύφων και αρχιτεκτονικών μελών, τα οποία παρέμεναν για δεκαετίες εκτεθειμένα, σε όχι τις καλύτερες συνθήκες και κατάσταση στην οποία θα θέλαμε.

Με ιδιαίτερο κόπο και περισσή επιμέλεια και υπομονή, το υλικό αυτό συντηρήθηκε, ταξινομήθηκε και βρίσκεται πια στην κατάλληλη θέση. Ωστόσο, η προϊσταμένη της ΕΦΑ Ημαθίας, Αγγελική Κοτταρίδου, και οι συνεργάτες της, αρχαιολόγοι και συντηρητές, δεν αρκέστηκαν σε αυτό το σημαντικό έργο.

Αναζήτησαν και επινόησαν μια πρακτική, αποτελεσματική και ταυτόχρονα σύγχρονη και μουσειολογικά ευρηματική εκθεσιακή λύση, που προστατεύει και ταυτόχρονα αναδεικνύει ένα μέρος αυτού του υλικού, κατά τρόπο που το καθιστά διακριτό και ευανάγνωστο, όχι μόνο στους επισκέπτες του μουσείου, αλλά κυρίως, σε αυτούς που κινούνται στην πόλη. Πρωτίστως, όμως, μια λύση που παράλληλα συμβάλλει σημαντικά στην αποκατάσταση και υπόμνηση της πρωταρχικής μνημειακής τους στόχευσης και λειτουργίας.»

Τη Λίνα Μενδώνη συνόδευσαν ο υφυπουργός Οικονομικών Απόστολος Βεσυρόπουλος, οι βουλευτές Ημαθίας Τάσος Μπαρτζώκας και Λάζαρος Τσαβδαρίδης, η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας Αγγελική Κοτταρίδη και υπηρεσιακά στελέχη του ΥΠΠΟΑ.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ