7ος χρόνος, ημέρα 2188η
Πέμπτη, 28 Οκτωβρίου 2021

Γιαβούζ Μπαϊντάρ: Αναπόφευκτη η επικείμενη καταστολή των ανεξάρτητων ΜΜΕ από τον Ερντογάν

Αναπόφευκτη η επικείμενη καταστολή των ανεξάρτητων ΜΜΕ από τον Ερντογάν

Οι κινήσεις του προέδρου της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν να προκαλέσει «ασφυξία» σε όσα ανεξάρτητα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης στην Τουρκία έχουν απομείνει αποτελούν αντικείμενο ανάλυσης της ιστοσελίδας Ahval.

Στο άρθρο που επιμελείται ο γνωστός τούρκος πολιτικός αναλυτής και δημοσιογράφος Γιαβούζ Μπαϊντάρ αναφέρει ότι ο Ερντογάν στοχεύει πρώτον στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τα οποία επανειλημμένως έχει εκφράσει την αποστροφή του και κατά δεύτερον στα μικρά αλλά δημοφιλή ειδησεογραφικά μέσα που έχουν μπει στο στόχαστρο από τα φιλοκυβερνητικά.

Μάλιστα ο Ερντογάν δήλωσε την Τετάρτη ότι ο νόμος που εγκρίθηκε πέρυσι για να ελέγχονται οι ιστότοποι κοινωνικής δικτύωσης δεν αρκεί. Θα πρέπει να ληφθούν περαιτέρω μέτρα για να παταχθεί η «τρομοκρατία των ψεμάτων», δήλωσε, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Ανατολή.

Όπως γράφει ο Μπαϊντάρ, η υπηρεσία Τύπου του κ. Ερντογάν διεμήνυσε μάλιστα ότι θα υπάρξουν ρυθμίσεις για τα μέσα ενημέρωσης που χρηματοδοτούνται από το εξωτερικό.

Σχεδόν συγχρόνως, τα φιλοκυβερνητικά μέσα επιδόθηκαν σε μια εκστρατεία «λάσπης» κατά ανεξάρτητων μέσων και ΜΚΟ, κατηγορώντας τα αποδέκτες ως αποδέκτες ξένων κονδυλίων από διεθνείς οργανισμούς, ιδρύματα και ιδιώτες από τις ΗΠΑ και την ΕΕ.

Ωστόσο, η διαφάνεια με την οποία χρηματοδοτούνται αυτά ανεξάρτητα μέσα κατέστησε «δύσκολο» το έργω των συκοφαντών τους με αποτέλεσμα σε αυτή την εκστρατεία λάσπης να ενσωματωθεί ακόμη και η τουρκική προεδρία, με τον Φαχρετίν Αλτούν, τον διευθυντή επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας, ο οποίος δεσμεύτηκε ότι θα ληφθούν μια σειρά μέτρων κατά των ξένης χρηματοδότησης ΜΜΕ, των οποίων τη δραστηριότητα χαρακτήρισε "πέμπτη φάλαγγα”, όπως επισημαίνει ο Μπαϊντάρ.

"Είναι ξεκάθαρο ότι υπάρχει ανάγκη για να τεθεί κανονιστικό πλαίσιο σε αυτούς τους οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας με ξένη χρηματοδότηση”, δήλωσε ο Αλτούν. " Θα προβούμε στις απαραίτητες ρυθμίσεις το ταχύτερο δυνατό για να προστατεύσουμε τη δημόσια τάξη και να διασφαλίσουμε ότι ο λαός μας θα έχει πρόσβαση σε έγκυρη ενημέρωση”.

«Αυτή η εκστρατεία με τα δύο σκέλη δεν αφήνει αμφιβολίες σχετικά με την αποφασιστικότητα του Ερντογάν και του κύκλου του. Με τις προεδρικές και τις βουλευτικές εκλογές να είναι προγραμματισμένες για το 2023- αν δεν συμβούν νωρίτερα- ο πλήρης έλεγχος των μέσων μαζικής ενημέρωσης θεωρείται ζωτικής σημασίας για την επιβολή λογοκρισίας, έτσι ώστε να διασφαλιστεί ότι οι εκλογές θα γίνουν χωρίς να παρακολουθούνται από ανεξάρτητα μέσα», τονίζει χαρακτηριστικά ο γνωστός τούρκος πολιτικός αναλυτής.

Οργανώσεις για την ελευθερία του Τύπου επικρίνουν την Τουρκία για την επικείμενη καταστολή των ανεξάρτητων ΜΜΕ

Παράλληλα, αξίζει να επισημανθεί ότι είκοσι τρεις διεθνείς και τοπικοί οργανισμοί σχετικά με την ελευθερία του Τύπου δημοσίευσαν μια κοινή δήλωση σχετικά με τις ανησυχίες τους όσον αφορά τους "νέους κανονισμούς κοινωνικών μέσων μαζικής ενημέρωσης" της Τουρκίας που στοχεύουν σε ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης, όπως δήλωσε το Διεθνές Ινστιτούτο Τύπου την Παρασκευή.

Οι εν λόγω οργανώσεις υποστήριξαν ότι το σχέδιο της κυβέρνησης για τη ρύθμιση ανεξάρτητων μέσων μαζικής ενημέρωσης που χρηματοδοτούνται από το εξωτερικό «είναι μια σαφής κίνηση για να καταπνίξει ο Ερντογάν περαιτέρω τα ελεύθερα μέσα ενημέρωσης στην Τουρκία».

Όπως αναφέρουν σε ανακοίνωσή τους:

« Η Media Freedom Rapid Response (MFRR) και οι υπογεγραμμένοι οργανισμοί-εταίροι ανησυχούν και καταδικάζουν τις πρόσφατες δηλώσεις του Τούρκου Προέδρου Ερντογάν και άλλων κυβερνητικών αξιωματούχων σχετικά με την εισαγωγή νέου κανονισμού για τα λεγόμενα fake news καθώς και τα μέσα ενημέρωσης που «χρηματοδοτούνται από το εξωτερικό». Οι αξιωματούχοι που στοχεύουν διάφορα κρίσιμα και ανεξάρτητα μέσα μαζικής ενημέρωσης για την εξασφάλιση κεφαλαίων στο εξωτερικό ξεκάθαρα επιθυμούν να καταπνίξουν περαιτέρω τα ελεύθερα μέσα ενημέρωσης στην Τουρκία ελέγχοντας το περιεχόμενό τους. Καλούμε τους Τούρκους νομοθέτες να διασφαλίσουν ότι τυχόν νέα μέτρα θα είναι πλήρως σύμφωνα με τις υποχρεώσεις της Τουρκίας που απορρέουν τόσο από το εθνικό, όσο και το διεθνές δίκαιο και προστατεύουν την ελευθερία του λόγου και τον πλουραλισμό των μέσων ενημέρωσης.

Στις 21 Ιουλίου, ο Πρόεδρος Ερντογάν ρωτήθηκε σε συνέντευξή του εάν υπάρχει νόμος που προβλέπει σοβαρές ποινικές κυρώσεις για τη διάδοση ψεύτικων ειδήσεων μέσω παραδοσιακών και κοινωνικών μέσων ενημέρωσης. Στην απάντηση του ανακοίνωσε ότι θα διεξαχθεί έρευνα στο Κοινοβούλιο τον Οκτώβριο, η οποία θα αντιμετωπίσει το ζήτημα, βασιζόμενη στον νόμο για τα social media που ψηφίστηκε πέρυσι. Ο Ερντογάν χαρακτήρισε τις ψεύτικες ειδήσεις ως απειλή για την τουρκική δημοκρατία παράλληλα με την τρομοκρατία, στην οποία εμπλέκονται κόμματα της αντιπολίτευσης. Την ίδια ημέρα, η Προεδρική Διεύθυνση Επικοινωνιών ανακοίνωσε ότι το Κοινοβούλιο θα λάβει νέα νομικά μέτρα κατά της ξένης χρηματοδότησης τοπικών μέσων μαζικής ενημέρωσης «για να εξασφαλίσει την πρόσβαση σε ειδήσεις με ακρίβεια»

Τις δηλώσεις αυτές ακολούθησε μια εκστρατεία κοινωνικών μέσων που στοχεύει συγκεκριμένα ανεξάρτητα καταστήματα όπως το Medyascope για τη λήψη χρημάτων από το ίδρυμα Chrest Foundation που εδρεύει στις ΗΠΑ. Το Medyascope έλαβε το βραβείο IPI Free Media Pioneer 2016 για την προοδευτική και κριτική κάλυψη ειδήσεων στην Τουρκία.

Συνολικά, αυτές οι δηλώσεις δημιουργούν την εντύπωση ότι η τουρκική κυβέρνηση ετοιμάζεται να εισαγάγει νέα νομικά μέτρα που θα υπονομεύσουν περαιτέρω την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και τον πλουραλισμό στη χώρα.

Σε σχέση με τις λεγόμενες ψεύτικες ειδήσεις, ανησυχούμε ότι η θέσπιση κάθε είδους νομικού καθήκοντος της «αλήθειας» στην πράξη θα ισοδυναμεί με τη δημιουργία ενός νέου εργαλείου για κυβερνητική λογοκρισία: εξουσιοδότηση των δημοσίων υπαλλήλων να αποφασίζουν τι είναι αλήθεια και τι δεν είναι, συνεπάγεται την αποδοχή ότι οι αρχές έχουν το δικαίωμα να σιγήσουν φωνές με τις οποίες διαφωνούν. Αυτή η προοπτική είναι ιδιαίτερα ανησυχητική λόγω του κακού ιστορικού της Τουρκίας όσον αφορά τον σεβασμό της ελευθερίας του λόγου και της νόμιμης κριτικής των αρχών. Συνεπώς, καθώς αναγνωρίζουμε ότι η εξάπλωση της παραπληροφόρησης και της προπαγάνδας προκαλεί, πράγματι, ανησυχία, τα μέτρα για την αντιμετώπισή της πρέπει να βασίζονται στο διεθνές δίκαιο και τα πρότυπα της ελευθερίας έκφρασης, όπως αυτά που ορίζονται στην κοινή δήλωση του 2017 για Ελευθερία έκφρασης και «ψεύτικες ειδήσεις», παραπληροφόρηση και προπαγάνδα.

Επιπλέον, σημειώνουμε ότι η χρηματοδότηση μέσων μέσω (ξένης) χρηματοδότησης έχει καταστεί σημαντική πηγή εισοδήματος για πολλά ανεξάρτητα μέσα στην Τουρκία, καθώς η κυβερνητική πίεση έχει ενταθεί, συμπεριλαμβανομένης της έλλειψης τοπικών πόρων για μέσα ενημέρωσης που είναι κρίσιμα για την κυβέρνηση και της άνισης διανομή δημόσιας διαφήμισης, καθώς και της επιβολή προστίμων και απαγορεύσεων διαφήμισης από το Ρυθμιστικό Ραδιοτηλεοπτικό Ανώτατο Συμβούλιο (RTÜK) και το δημόσιο διαφημιστικό πρακτορείο BIK. Ανησυχούμε ότι τα μέτρα για τον περιορισμό της ξένης χρηματοδότησης για να χρωματίσουν τους αποδέκτες της ως ξένους προπαγανδιστές, είναι μια ξεκάθαρη κίνηση να δαιμονοποιήσουν τα ελεύθερα μέσα και να αυξήσουν περαιτέρω την πίεση στα λίγα εναπομείναντα ανεξάρτητα μέσα. Επί του παρόντος, περισσότερο από το 90% των εγχώριων μέσων μαζικής ενημέρωσης ελέγχονται άμεσα ή έμμεσα από την κυβέρνηση ή το κυβερνών AKP.

Οι υπογράφοντες:
ARTICLE 19
Articolo21
Association of European Journalists (AEJ)
Association of Journalists, Ankara
Broadcast and Printing Press Workers Union of Turkey / DİSK Basın-İş
Committee to Protect Journalists (CPJ)
Danish PEN
English PEN
European Centre for Press and Media Freedom (ECPMF)
Free Press Unlimited (FPU)
IFEX
IFoX Initiative for Freedom of Expression – Turkey
IPS Communication Foundation
International Press Institute (IPI)
Journalists’ Union of Turkey (TGS)
Media and Law Studies Association (MLSA)
Media Research Association (MEDAR)
OBC Transeuropa (OBCT)
PEN International
PEN Netherlands
PEN Vlaanderen
South East Europe Media Organisation (SEEMO)
Swedish PEN

Αυτή η δήλωση αποτελεί μέρος του Media Freedom Rapid Response (MFRR), ενός πανευρωπαϊκού μηχανισμού που παρακολουθεί και ανταποκρίνεται σε παραβιάσεις της ελευθερίας του Τύπου και των μέσων ενημέρωσης στα κράτη μέλη της ΕΕ, καθώς και υποψήφιες χώρες.»