Το μόνο βέβαιο είναι πως δεν είναι το ΠΑΣΟΚ «του Ανδρέα». Ούτε πρόκειται ποτέ να (ξανά)γίνει. Άλλοι καιροί, άλλα καθήκοντα, άλλες προτεραιότητες. Μπορεί να μην υπάρχει επαρκής πολιτική νοημοσύνη στον τόπο μας, ο κόσμος όμως κινείται με καύσιμο την Τεχνητή Νοημοσύνη. Το μόνο πιθανό είναι να μείνει η Ελλάδα και άλλο πίσω από τα (ολίγα) κράτη που προοδεύουν.
Εξίσου βέβαιο είναι πως δεν πρόκειται να (ξανά)γίνει το ΠΑΣΟΚ του Κώστα Σημίτη. Πρώτον γιατί ο σημερινός πασοκικός μηχανισμός, δεν το επιδιώκει. Προφανέστερα όμως γιατί την ευκαιρία του εκσυγχρονισμού την έκλεψε ο Μητσοτάκης και, ακόμη, την συγκρατεί, φυλακισμένη στο μπουντρούμι της πρωθυπουργίας. Όχι επειδή πήρε μαζί του «πασοκικά» στελέχη. Πραγματικά τέτοια στελέχη μετρώνται στα δάκτυλα μιας χειρός. Οι υπόλοιποι «πασόκοι του Μητσοτάκη» είναι απλώς άνθρωποι με συγκεκριμένες ικανότητες που κυκλοφορούσαν στην περίμετρο της σημιτικής εξουσίας. Ποτέ δεν είχαν πραγματική σχέση με το βαθύ ΠΑΣΟΚ του ιδρυτή ή έστω των συνιδρυτών.
Εξάλλου, κανείς από το ΠΑΣΟΚ του Ανδρουλάκη δεν θέλει να βρεθεί ξανά το κόμμα στον αστερισμό της οικογένειας των Παπανδρέου. Εκτός βεβαίως των ιδίων, οι οποίοι ελαχίστως αποκρύπτουν ότι ο κ. Δούκας των κινημάτων του περιθωρίου είναι ο κατάλληλος για τη δουλειά (fit for the job). Αν βεβαίως τα πάει καλύτερα από όσα (δεν) καταφέρνει στον τόσο παρατημένο πρώτο Δήμο της χώρας.
Πλην όμως το ΠΑΣΟΚ είναι κόμμα αγκωνάρι της δημοκρατικής μεταπολίτευσης. Με τα καλά του και τα κακά του. Με ιστορίες διακυμάνσεων και μεταμορφώσεων. Με σοφά στελέχη (που έχουν κουραστεί) κάποιους νεότερους, που νομίζουν πως επειδή βρήκαν έτοιμο το λούστρο της διακυβέρνησης και επειδή το αστικό σύστημα στηρίζεται στην εναλλαγή της (κυβερνητικής) εξουσίας, κάποια στιγμή θα τους κάτσει η μπίλια...
Όμως, το βασικό πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ είναι ότι δεν ξέρει τι πραγματικά θέλει να γίνει αν γίνει κυβέρνηση. Ούτε πρόκειται, μέχρι τις προσεχείς κάλπες για τη Βουλή, να το μάθει. Θα συνεχίσει να αρμενίζει. Στο μεταξύ, τα αρπακτικά του λαϊκισμού θα απολαμβάνουν το γεύμα τους, καταπίνοντας αμάσητες τις σάρκες του Κινήματος.
Ένα στοιχειώδες λάθος που κάνουν στο ΠΑΣΟΚ είναι ότι πιστεύουν πως οι μεγάλες ομάδες ψηφοφόρων, οι οποίες ανά δεκαετία αναζήτησαν την εξυπηρέτηση των στενών συμφερόντων τους στα πράσινα ψηφοδέλτια, διαθέτουν πολιτικοποιημένη συνείδηση όμοια με αυτήν των ρεφορμιστών της ευρωπαϊκής σοσιαλ-δημοκρατίας.
Κάτι τέτοιο δεν υπήρξε ποτέ. Το όποιο ρεύμα αστών ρεφορμιστών αναπτύχθηκε κατά καιρούς, ξεκινούσε και τελείωνε στις παρυφές του Κολωνακίου, άντε μέχρι το σύνορο με τα Εξάρχεια, που ήταν και παραμένει η Χαριλάου Τρικούπη.
Αν λοιπόν ο κύριος Ανδρουλάκης καταφέρει τελικά να βρεθεί δεύτερος «με μια ψήφο διαφορά» από τον τρίτο, θα υποχρεωθεί σε παραίτηση, πιθανότατα ατιμωτική. Σε αυτή την προοπτική εντάσσουν τις (μετρημένες) ενέργειές τους οι σώφρονες της εσωτερικής αντιπολιτεύσεως. Διαθέτουν και την ηλικία και την (οικονομική) άνεση να περιμένουν.
Τις εξελίξεις όμως τις ορίζουν δύο παράγοντες, ο εξής ένας: ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Ο άλλος «παράγοντας» είναι ένας διάχυτος θυμωμένος αντικαθεστωτισμός. Επικίνδυνος, σίγουρα, επειδή έχει αποτινάξει οιαδήποτε συγγένεια με τις ιδεολογίες της αστικής προοδευτικότητας και κινείται στη σφαίρα των φασισμών με «ευγενικό πρόσημο».
Με αποτέλεσμα, ο ένας και μόνος που μπορεί να διαμορφώσει μια κάποια ανανεωμένη πρόταση διακυβέρνησης για την χώρα, είναι ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας. Και αυτό ακριβώς, αναπόφευκτα, θα κάνει. Η διαχείριση της κρατικής εξουσίας, ιδίως εντός του πρωθυπουργικού συστήματος, που εγκαθίδρυσε ο «Ανδρέας», διευκολύνει άλλωστε παρόμοιες πρωτοβουλίες. Ιδίως όταν τόσοι πολλοί είναι πρόθυμοι να στρατευθούν στον επικίνδυνο δρόμο που πήραν τα απωλολότα «αδέλφια» τα οποία δεν μπορούν να μας οδηγήσουν κάπου αλλού εξόν της καταστροφής.
Όσο το ΠΑΣΟΚ δεν δείχνει ικανό ή διαθέσιμο να στρατευθεί κόντρα στο ρεύμα του σύγχρονου φασιστικού λαϊκισμού, τόσο θα μεγαλώνει το χάσμα μεταξύ μιας κοινωνίας που θέλει να σταθεί όρθια και του κοινωνικού πολτού, που νομίζει πως μπορεί να «κυβερνήσει» την χώρα.
