Ο κόσμος μας, κάθε μέρα που περνά, μοιάζει όλο και περισσότερο με την παλιά κινηματογραφική ταινία «Η Φωλιά του Κούκου», όπου η βασική υπόθεση συνίσταται στην κατάληψη της διεύθυνσης ενός φρενοκομείου από τους τρόφιμους, με ηγέτη έναν μικροαπατεώνα που τρύπωσε εκεί για να αποφύγει τη φυλακή.
Οι αρχές του 2026 μας βρίσκουν σε μια περίοδο προϊούσας διεθνούς και εσωτερικής διάλυσης του συστήματος.
Οι ΗΠΑ διανύουν μια περίοδο πρωτοφανούς εσωτερικού διχασμού και αποδόμησης του διεθνούς συστήματος ηγεμονίας που οι ίδιες έχτισαν μεταπολεμικά.
Η Ρωσία έχει εγκλωβιστεί σε έναν πόλεμο στην Ουκρανία, ο οποίος στο τέλος θα έχει πολλαπλάσιο κόστος από εκείνον στο Αφγανιστάν, ο οποίος αποδείχθηκε η αρχή της κατάρρευσης της ΕΣΣΔ. Δημογραφικά, οικονομικά και γεωπολιτικά μοιάζει με ζόμπι που, επειδή περπατά, νομίζει ότι είναι ζωντανός οργανισμός.
Μοναδική δύναμη που προβάλλει αυτοπεποίθηση και αναδυόμενη ισχύ είναι η Κίνα. Οι αντοχές του κινεζικού μοντέλου θα φανερωθούν όταν κληθεί να αντιμετωπίσει την πρώτη μεγάλη οικονομική και κοινωνική κρίση. Τα αυταρχικά, ολιγαρχικά μοντέλα δεν διαθέτουν την ευελιξία και τις «βαλβίδες ασφαλείας» των δυτικών ανοιχτών κοινωνιών και οικονομιών.
Περιφερειακοί παίκτες όπως η Τουρκία, το Ιράν κ.λπ., προσπαθούν να αναδειχθούν σε περιφερειακές δυνάμεις, χειραγωγώντας αποτυχημένα κράτη όπως η Λιβύη, η Συρία, ο Λίβανος, η Υεμένη, η Σομαλία. Το Ισραήλ, προκειμένου να αποφύγει την ασφυκτική περικύκλωση και τον διαμελισμό, διεξήγαγε τα τελευταία χρόνια πολέμους σε 3-4 μέτωπα ταυτόχρονα, με στόχο την εξουδετέρωση απειλών.
Η Ελλάδα, στο ίδιο μοτίβο, αντιμετώπισε με επιτυχία μια υβριδική εισβολή στον Έβρο εν μέσω πανδημίας και μια επιχείρηση δημιουργίας τετελεσμένων στην Ν.Α. Μεσόγειο, με κατάληξη τη γνωστή επακούμβηση.
Φαίνεται να ευνοείται από τους σχεδιασμούς των ΗΠΑ αυτή την περίοδο στην περιοχή, αλλά λόγω της αλλοπρόσαλλης αμερικανικής ηγεσίας τίποτα δεν πρέπει να θεωρείται βέβαιο και μόνιμο.
Στο εσωτερικό μέτωπο, η σταθερότητα των τελευταίων ετών δέχθηκε ισχυρό πλήγμα στις ευρωεκλογές: το 41% της Νέας Δημοκρατίας έπεσε κάτω από το 30%, χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση κάποιου άλλου κόμματος του δημοκρατικού τόξου. Αντιθέτως, υποθέσεις όπως το τραγικό δυστύχημα στα Τέμπη, το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ κ.λπ. έγιναν εφαλτήρια ενίσχυσης του αντισυστημικού μετώπου και των άκρων.
Τα τρία μεγαλύτερα συστημικά κόμματα –Ν.Δ., ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ– μετά βίας αθροίζουν 50% (έναντι 70% στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές).
Η Πλεύση Ελευθερίας, η ΜέΡΑ25, το ΚΚΕ και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ αθροίζουν πάνω από 20%.
Από την άλλη πλευρά, η Ελληνική Λύση, η Νίκη και τα λοιπά κομματίδια της άκρας δεξιάς ξεπερνούν το 15%.
Η δημιουργία νέων κομμάτων από Τσίπρα, Σαμαρά, Καρυστιάνου αναμένεται να ανακατέψει την τράπουλα των αντισυστημικών δυνάμεων. Ένα πιθανό κόμμα Καρυστιάνου μπορεί να προσελκύσει ψηφοφόρους και από το αριστερό και από το δεξιό αντισυστημικό μπλοκ (και όχι μόνο). Τα ποιοτικά χαρακτηριστικά αυτού του σχηματισμού με βάση τα πρώτα δείγματα εμφανίζονται τραγικά.
Με τα σημερινά δεδομένα δεν προκύπτει αυτοδύναμη κυβέρνηση στις επόμενες εκλογές. Όσες κυβερνήσεις συνεργασίας είδαμε τα τελευταία χρόνια δεν μακροημέρευσαν.
Υπό αυτή την έννοια, ως υδρόγειος, ως Ευρώπη και ως Ελλάδα, έχουμε εισέλθει σε ένα σκοτεινό τούνελ.
Αν ο πλανήτης ήταν πάντα ένα φρενοκομείο, τότε οι τρόφιμοι έχουν πια αναλάβει τη διεύθυνση και ανοίγουν τις πόρτες.
*Η «Φωλιά του Κούκου» (One Flew Over the Cuckoo’s Nest), ταινία του Μίλος Φόρμαν, αφηγείται την ιστορία του Ράντελ ΜακΜέρφι (Τζακ Νίκολσον), ενός μικροαπατεώνα που για να αποφύγει τη φυλακή προσποιείται ψυχικά προβλήματα και μεταφέρεται σε ψυχιατρικό ίδρυμα. Εκεί ανακαλύπτει πως το νοσοκομείο λειτουργεί περισσότερο ως μηχανισμός πειθαρχίας και ελέγχου παρά θεραπείας. Η αυταρχική Νοσοκόμα Ράτσεντ επιβάλλει απόλυτη υπακοή μέσω φόβου και ψυχολογικής πίεσης.
Ο ΜακΜέρφι, με τον αυθορμητισμό και την αντισυμβατικότητά του, γίνεται σύμβολο αντίστασης και ελευθερίας. Η σύγκρουση οδηγεί σε τραγωδία αλλά και σε λύτρωση, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα: η πραγματική «τρέλα» βρίσκεται μέσα στους τοίχους ή έξω, στην κοινωνία που τους δημιούργησε;
