Δύο εβδομάδες έχουν περάσει ήδη από την στιγμή που καταγράφηκε το πιο πρόσφατο υψηλό για τον Γενικό Δείκτη του Χρηματιστηρίου Αθηνών, λίγο πάνω από τις 2.400 μονάδες, και είναι φανερό πως έχουμε μπει σε μία διορθωτική φάση για την ελληνική χρηματιστηριακή αγορά. Μετά την τρίτη κατά σειρά πτωτική συνεδρίαση, το χθεσινό κλείσιμο στις 2.253,06 μονάδες βρήκε τον Γενικό Δείκτη πεσμένο κατά 1,14% από την Δευτέρα και περίπου 6,40% κάτω από την 4η Φεβρουαρίου.
Καθώς η πορεία της αγοράς μας τις τελευταίες μέρες δεν φαίνεται να είναι συντονισμένη με τα βασικά ξένα χρηματιστήρια, είναι λογικό να υποθέσουμε πως υπάρχουν κάποιοι εσωτερικοί, δικοί μας, λόγοι που έχουν δώσει το πάνω χέρι στους πωλητές. Η αλήθεια είναι πως μπορούμε να βρούμε αρκετούς.
Δεν υπάρχει αμφιβολία πως η απόφαση του Αρείου Πάγου σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού των τόκων σε μη ενήμερα δάνεια που έχουν υπαχθεί στον Νόμο Κατσέλη έχει παίξει ρόλο στην αναστροφή της ανοδικής πορείας των τραπεζικών μετοχών, ιδίως των 4 συστημικών.
Μπορεί κανείς να μην γνωρίζει την ακριβή απόφαση, καθώς αυτή δεν έχει ακόμα καθαρογραφεί, ούτε το αν αυτή θα έχει αναδρομική απόφαση και με ποιόν ακριβώς τρόπο. Μπορεί να μην προκύπτουν σοβαρές ενδεχόμενες επιβαρύνσεις για τις τράπεζες, σύμφωνα τουλάχιστον με τις εκτιμήσεις των περισσότερων αναλυτών με βάση τα (ελλιπή πάντως) στοιχεία που έχουν στη διάθεσή τους.
Μπορεί η Τράπεζα της Ελλάδος να διαβεβαιώνει πως η εύρυθμη λειτουργία του τραπεζικού συστήματος είναι πλήρως διασφαλισμένη. Όλα αυτά είναι γνωστά αλλά οι μετοχές των τραπεζών δείχνουν να υποφέρουν και αυτό είναι δύσκολο να είναι εντελώς άσχετο με την παραπάνω δικαστική απόφαση.
Όπως καταλαβαίνουμε, αυτό που έχει ενοχλήσει και ανησυχήσει τους επενδυτές είναι όχι τόσο η ενδεχόμενη χρηματική ζημιά για τις τράπεζες αλλά η πιθανότητα αυτή η απόφαση να προκαλέσει γενικότερη αναταραχή, με δανειολήπτες που δεν εντάσσονται στην παραπάνω κατηγορία να βρίσκουν αφορμή για να διεκδικήσουν παρόμοια αντιμετώπιση και άλλες αποφάσεις τέτοιου τύπου να εμφανιστούν στο μέλλον.
Όλα αυτά ίσως ακούγονται υπερβολικά αλλά το γεγονός πως έχουν περάσει λιγότερα από 15 χρόνια από την εποχή του «Δεν Πληρώνω» και την μαζική αμφισβήτηση των κανόνων της τραπεζικής πίστης από μεγάλο μέρος του πολιτικού συστήματος είναι από μόνο του ικανό να εξηγήσει την σχετικά παράλογη αντίδραση μέρους των επενδυτών.
Κάτι άλλο που σίγουρα επηρέασε την επενδυτική συμπεριφορά τις τελευταίες μέρες, και πάλι με μάλλον υπερβολικό τρόπο, είναι οι πληροφορίες σχετικά με επικείμενες αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα αλλάξουν σημαντικά την «Πράσινη Πολιτική» της.
Παρά το γεγονός πως ακόμα δεν έχει ληφθεί καμία απόφαση και δεν υπάρχει ακόμα μία σαφής εικόνα για το ποια θα μπορούσε να είναι αυτή, πολλοί επενδυτές αποφάσισαν να «πυροβολήσουν» χωρίς να το πολυσκεφθούν.
Οι πυροβολισμοί έπεσαν κυρίως σε μετοχές του βιομηχανικού και του ενεργειακού τομέα που πιθανολογείται πως θα επηρεαστούν αρνητικά από τις αλλαγές στον μηχανισμό εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα και άλλες τροποποιήσεις της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας.
Και εδώ πρέπει να επισημάνουμε πως οι πρώτοι πρόχειροι (δεν ήταν δυνατόν να γίνουν πολύ σοβαροί υπολογισμοί ελλείψει αρκετών πληροφοριών) αναλυτών και ειδικών δημοσιογράφων δεν δείχνουν να υπάρχει σοβαρός κίνδυνος. Παρόλα αυτά όμως και παρά το γεγονός πως οι αλλαγές στη Νομοθεσία της ΕΕ δεν φημίζονται για την ταχύτητά προετοιμασίας, ψήφισης και εφαρμογής, είναι γεγονός πως αυτές οι πληροφορίες έβλαψαν την χρηματιστηριακή μας αγορά.
Στην κακή εικόνα των προηγούμενων ημερών είναι βέβαιο πως έχει παίξει ρόλο και η δραστηριότητα των διεθνών επενδυτών που επιδίδονται στο short selling.
Παρά το γεγονός πως αυτό στις διεθνείς αγορές είναι ένα απόλυτα φυσιολογικό κομμάτι της καθημερινής λειτουργίας τους, στην Ελλάδα εξακολουθεί να προκαλεί μία υπερβολική αντίδραση σε πολλούς συναλλασσόμενους.
Καθώς είναι σχεδόν βέβαιο πως το Χρηματιστήριο Αθηνών μέσα στο 2026 θα μπει για τα καλά στη διαδικασία αναβάθμισής του στην κατηγορία των ανεπτυγμένων αγορών, καλό θα είναι να συνηθίσουμε σε αυτές τις ειδήσεις χωρίς να δίνουμε και τόσο μεγάλη σημασία.
Μία απλή ματιά σε μία διεθνή ιστοσελίδα με χρηματιστηριακές πληροφορίες όπως για παράδειγμα το Yahoo Finance θα δείξει σε κάθε ενδιαφερόμενο πως short sellers είναι παρόντες σε όλες ανεξαιρέτως τις μετοχές με αξιόλογη συναλλακτική δραστηριότητα και μάλιστα με πολύ πιο έντονη παρουσία από αυτήν που δημιουργεί αναταραχή στην χρηματιστηριακή μας αγορά.
Μιλώντας για αναβαθμίσεις, πιστεύουμε πως η υπερβολική φιλολογία σχετικά με την ένταξη διαφόρων μετοχών στους διάφορους μεγάλους δείκτες, ειδικά σε αυτούς της MCSI, έπαιξε τελικά αρνητικό ρόλο τις τελευταίες μέρες, καθώς διαψεύστηκαν όλα τα σχετικά σενάρια και οι αγορές που έκαναν οι επενδυτές που πίστεψαν πως θα πουλούσαν σε καλές τιμές μετά τις σχετικές ανακοινώσεις πήγαν κυριολεκτικά στον βρόντο.
Αντίθετα, σημαντικό ρόλο έχει παίξει η αδυναμία του Γενικού Δείκτη, καθώς και του Δείκτη Τραπεζών και μεμονωμένων μετοχών, να αντιδράσουν με δύναμη προσεγγίζοντας τα πρώτα σημεία στήριξης που είχε εντοπίσει η τεχνική ανάλυση. Όπως εκ πείρας γνωρίζουμε, όταν συμβαίνει κάτι τέτοιο και διασπαστεί καθοδικά μία περιοχή στήριξης, το αποτέλεσμα είναι η εμφάνιση και νέων πωλητών οι οποίοι οδηγούν την αγορά ακόμα χαμηλότερα.
Κάτι τέτοιο φάνηκε καθαρά πως έγινε και κατά την διάρκεια της χθεσινής συνεδρίασης μετά την καθοδική διάσπαση του επιπέδου των περίπου 2.280 μονάδων. Σήμερα ίσως δούμε αν η επόμενη περιοχή που εκτιμάται πως μπορεί να αποτελέσει σημείο στήριξης, δηλαδή κοντά στις 2.245 μονάδες, θα αντέξει, αποθαρρύνοντας τους πωλητές και ενεργοποιώντας αγοραστές που προς το παρόν κάθονται στην άκρη.
Όλα τα παραπάνω, ίσως και μερικά ακόμα, είναι βέβαιο πως έχουν συμβάλλει στην χειροτέρευση του κλίματος στο Χρηματιστήριο Αθηνών και στην κακή ψυχολογία των επενδυτών. Κατά την άποψή μας όμως ο πιο σημαντικός παράγοντας είναι πολύ απλά οι πολύ μεγάλες αποδόσεις που έχουν πετύχει πάρα πολλές μετοχές τους τελευταίους μήνες και τα μεγάλα κέρδη που βλέπουν πολλοί επενδυτές στα χαρτοφυλάκιά τους.
Από την στιγμή που δόθηκαν αφορμές για την εκδήλωση των πρώτων πωλήσεων είναι πολύ λογικό να έχουμε μπει σε μία διαδικασία αφομοίωσης της μεγάλης πρόσφατης ανόδου, όπως είχαμε δει πριν μερικές μέρες (Σε κρίσιμο σταυροδρόμι το Χρηματιστήριο Αθηνών | Liberal.gr).
Καθώς ταυτόχρονα με την διόρθωση στο ΧΑ βλέπουμε να συνεχίζονται οι θετικές εκθέσεις και οι αναβαθμίσεις στόχων για μεγάλο μέρος των εισηγμένων εταιρειών, δεν βλέπουμε λόγο να αλλάξουμε αυτή την άποψή μας. Σε μερικούς μήνες από τώρα όμως, ίσως και νωρίτερα εδώ που τα λέμε, θα είναι φρόνιμο να αρχίσουμε να λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη μας τις βουλευτικές εκλογές που λογικά θα γίνουν το αργότερο σε 12 – 14 μήνες από τώρα.
Γνωρίζοντας πως η πολιτική σταθερότητα των τελευταίων ετών και η εμπιστοσύνη των επενδυτών στην εφαρμοζόμενη οικονομική πολιτική έχει παίξει κομβικό ρόλο στην ανοδική πορεία της αγοράς τα τελευταία χρόνια, δεν έχουμε καμία αμφιβολία πως όσο πλησιάζουν οι εκλογές τόσο περισσότερο θα μπαίνουν στο μυαλό και τους υπολογισμούς των επενδυτών.
Δεν έχουμε κάποια σοβαρή ένδειξη που να μας κάνει να συμπεράνουμε πως αυτή την στιγμή υπάρχει κάποια σχετική ανησυχία στην αγορά αλλά αυτό μπορεί να γίνει πολύ εύκολα αν δοθούν οι κατάλληλες αφορμές από ειδήσεις, γεγονότα, φήμες ή εκτιμήσεις.
Προς το παρόν πάντως, θεωρούμε πως αυτό που εξελίσσεται στο Χρηματιστήριο Αθηνών τις τελευταίες ημέρες αποτελεί μέρος του χωνέματος των μεγάλων κερδών και έτσι το αντιμετωπίζουμε με σχετική ψυχραιμία όπως έχουμε κάνει και άλλες φορές τα τελευταία χρόνια.
Καθώς θα περνούν οι εβδομάδες όμως, καλό θα είναι να αυξήσουμε το επίπεδο εγρήγορσης, για κάθε ενδεχόμενο.
