Για ορισμένους αποτελούν απλώς... ψιλά γράμματα, με αποτέλεσμα να μη δίνουν την απαιτούμενη προσοχή, ενώ για άλλους είναι δυσνόητες έννοιες που όμως έχουν ιδιαίτερη σημασία για την αποτελεσματικότητα ενός ασφαλιστηρίου συμβολαίου.
Με τη βοήθεια της ασφαλιστικής εταιρείας «Ευρωπαϊκή Ένωσις – ΑΣΦΑΛΕΙΑΙ ΜΙΝΕΤΤΑ» παρακάτω δίνονται παραδείγματα που συμβαίνουν στην καθημερινότητά μας και εξηγούν μερικούς από τους πιο συνηθισμένους όρους των ασφαλιστηρίων συμβολαίων.
Απαλλαγή
Είναι το χρηματικό ποσό που ορίζεται στο ασφαλιστήριο και με το οποίο συμμετέχει ο ασφαλισμένος σε κάθε ζημιά.
Στην πράξη: Έχετε απαλλαγή 600 ευρώ στο νοσοκομειακό σας πρόγραμμα και η νοσηλεία σας στοιχίζει 1.000 ευρώ. Από την ασφαλιστική σας εταιρεία έχετε να λαμβάνετε 400 ευρώ. Τα υπόλοιπα είναι δική η σας συμμετοχή και θα πρέπει να πληρωθούν από την τσέπη σας.
Αποζημίωση (ασφάλισμα)
Είναι το ποσό που κατά περίπτωση οφείλει να καταβάλλει η Εταιρεία προκειμένου να αποκατασταθεί το σύνολο ή μέρος της ζημιάς που προήλθε από ζημιογόνο γεγονός που καλύπτεται από το ασφαλιστήριο.
Στην πράξη: Όσο πιο σωστά έχετε ενημερωθεί για τους όρους και τις καλύψεις πριν υπογράψετε το συμβόλαιό σας τόσο πιο απίθανο είναι να βρεθείτε προ… εκπλήξεως στη διεκδίκηση κάποιας αποζημίωσης. Περιπτώσεις για τις οποίες μπορεί να θεωρούμε δεδομένο ότι θα αποζημιωθούμε μπορεί να αποδειχθεί ότι υπάρχουν μόνο στην … φαντασία μας, αν δεν αναγράφονται ξεκάθαρα στο συμβόλαιό μας.
Ασφαλιζόμενο ποσό
Είναι το ανώτατο ποσό αποζημίωσης που έχει συμφωνηθεί για την παροχή της ασφαλιστικής κάλυψης.
Στην πράξη: Ασφάλισες το σπίτι σου (100τ.μ.) για 20.000 ευρώ και «χτύπα ξύλο» καταστράφηκε ολοσχερώς από πυρκαγιά. Αλήθεια, μπορείς να το ξαναχτίσεις;
Ασφαλιστήριο
Το τμήμα της ασφαλιστικής σύμβασης στο οποίο περιέχονται τα εξατομικευμένα στοιχεία της.
Στην πράξη: Η «σύνοψη» του ασφαλιστηρίου σας. Είναι η σελίδα(ες) που αναγράφονται οι καλύψεις σας, οι απαλλαγές οι οποίες τυχόν εφαρμόζονται και τα ανώτατα όρια μέχρι τα οποία παρέχεται η κάλυψη. Αυτό μπορεί να γίνει γίνει πιο κατανοητό αν ρίξετε μια ματιά στο ασφαλιστήριο του αυτοκινήτου σας.
Ασφαλιστική Σύμβαση
Σύμβαση με την οποία η ασφαλιστική εταιρία αναλαμβάνει, έναντι ασφαλίστρου, την υποχρέωση να καταβάλει αποζημίωση ή να παράσχει παροχή σε περίπτωση που συμβεί ασφαλιζόμενο περιστατικό. Η ασφαλιστική σύμβαση περιλαμβάνει την πρόταση ασφάλισης, το ασφαλιστήριο, τους γενικούς και ειδικούς όρους και τις πρόσθετες πράξεις, που εκδίδονται με βάση τις τροποποιήσεις αυτής που συμφωνούν τα δύο μέρη.
Στην πράξη: Η «ουσία» της ασφάλισής σας σε έντυπη μορφή. Τίποτε δεν θεωρείται αυτονόητο για την ασφάλισή σας αν δεν αναγράφεται σε κάποιο μέρος της σύμβασης.
Ασφάλιστρο
Είναι το ποσό που πληρώνει ο λήπτης της ασφάλισης ή/και ασφαλιζόμενος στην Εταιρία για την παρεχόμενη ασφαλιστική κάλυψη.
Στην πράξη: Από τους όρους που δεν χρειάζονται ιδιαίτερη επεξήγηση μια που οι περισσότεροι το έχουμε… πληρώσει. Αυτό πάντως που ίσως αξίζει να αναφερθεί σαν γενικός κανόνας είναι ότι το ποσό του ασφαλίστρου είναι ανάλογο της αξίας που επιστρέφει στον ασφαλισμένο (σε είδος και πλήθος καλύψεων, επίπεδο υπηρεσιών και εξυπηρέτησης, ύψος και αμεσότητα αποζημίωσης, φερεγγυότητα ασφαλιστικής κλπ). Προσοχή. Αν, αποδεδειγμένα, δεν έχει πληρωθεί το ασφάλιστρο δεν παρέχεται κάλυψη ή πιο απλά μην περιμένετε αποζημίωση.
Ατύχημα
Περιστατικό/συμβάν που οφείλεται σε αιτία αιφνίδια, εξωτερική, ορατή, βίαιη, τυχαία και απόλυτα ανεξάρτητη από τη θέληση και συμμετοχή του λήπτη της ασφάλισης ή/και του ασφαλισμένου ή/και τυχόν δικαιούχων αποζημίωσης ή παροχής από την ασφαλιστική σύμβαση, επιφέρει ζημιές ή βλάβες σε ασφαλισμένα αντικείμενα ή ασφαλισμένα πρόσωπα ή σε τρίτους και καλύπτεται από την ασφαλιστική σύμβαση.
Στην πράξη: Το λάδι στο τηγάνι πήρε φωτιά και λόγω άγνοιας, αντί να χρησιμοποιήσουμε τον πυροσβεστήρα ή να το σκεπάσουμε με μία πετσέτα, ρίξαμε νερό για να τη σβήσουμε. Ως αποτέλεσμα η φωτιά δυνάμωσε και καταστράφηκε ο απορροφητήρας (που ψάξαμε τόσο για να ταιριάζει με τα έπιπλα της κουζίνας!). Εφόσον έχουμε κάλυψη για φωτιά αποζημιωνόμαστε για τον απορροφητήρα μας.
Γενικοί Όροι
Οι γενικοί όροι οριοθετούν το περίγραμμα της σχέσης με την ασφαλιστική σας εταιρεία, όπως άλλωστε συμβαίνει σε κάθε σύμβαση.
Στην πράξη: Οι γενικοί όροι σε συνδυασμό με τους ειδικούς όρους «χτίζουν» το συμβόλαιό σας. Σε αυτούς δηλαδή θα βρείτε βασικές επεξηγήσεις, δικαιώματα, γενικές υποχρεώσεις, εξαιρέσεις. Θα πρέπει να τους διαβάσετε πολύ προσεκτικά πριν υπογράψετε, όπως φυσικά για ότι δεν είναι κατανοητό ή ξεκάθαρο θα πρέπει να ζητήσετε διευκρινήσεις από τον ασφαλιστή σας ή και την ίδια την εταιρεία.
Δικαιούχος του ασφαλίσματος
Το πρόσωπο που έχει δικαίωμα να εισπράξει ασφαλιστική αποζημίωση.
Στην πράξη: Τα μέλη της οικογένειας είναι στις περισσότερες περιπτώσεις οι δικαιούχοι, μια που σε περίπτωση θανάτου του ασφαλισμένου έχουν να ανταπεξέλθουν εκτός των έκτακτων εξόδων και στη μείωση που προκύπτει στο οικογενειακό εισόδημα. Αυτή εξάλλου είναι και η ουσία του συμβολαίου ζωής. Μία άλλη συχνή περίπτωση είναι αυτή ενός συμβολαίου για κατοικία, όπου δικαιούχος είναι η Τράπεζα, σε περίπτωση που έχετε αγοράσει το σπίτι με στεγαστικό δάνειο.
Ειδικοί Όροι
Οι όροι που εξειδικεύουν συγκεκριμένες καλύψεις. Ειδικοί Όροι μπορεί να τροποποιούν Γενικούς Όρους.
Στην πράξη: Οι ειδικοί όροι αποτελούν λεπτομερέστατη καταγραφή των καλύψεών σας. Κάθε ένας από αυτούς αναλύεται διεξοδικά και στο σύνολό τους αποτελούν το «ζουμί» του συμβολαίου σας. Εδώ θα βρείτε όρους που είναι σχετικά γνωστοί, όπως π.χ. για το αυτοκίνητό σας ολική και μερική κλοπή, αλλά και όρους που πιθανόν να σας είναι άγνωστοι όπως η Διασταυρούμενη ευθύνη. Όπως και με τους Γενικούς όρους η προσεκτική ανάγνωση και κατανόηση τους είναι απαραίτητη. Έτσι θα γλυτώσετε παρανοήσεις, αλλά και άσχημες εκπλήξεις που συνήθως προκύπτουν στο «ταμείο» (π.χ. μα δεν είχα κάλυψη για τους καθρέφτες μου;).
Έμμεση ζημιά
Η ζημιά που προκλήθηκε όχι απ' ευθείας από ζημιογόνο γεγονός αλλά από άλλη αιτία που επακολούθησε μεν αλλά βρίσκεται σε αιτιώδη συνάφεια με αυτό.
Στην πράξη: Εδώ θα χρησιμοποιήσουμε και πάλι το παράδειγμα με το λάδι που πήρε φωτιά στο τηγάνι και καταστράφηκε ο απορροφητήρας (βλ. ατύχημα). Αν ο καπνός που προέκυψε από τη φωτιά έχει μαυρίσει τους τοίχους, αποζημιώνεστε και για το βάψιμό τους.
Έντυπο Φιλικής Δήλωσης Τροχαίου Ατυχήματος
Είναι το έγγραφο που περιέχεται στην ασφαλιστική σύμβαση με σκοπό τη διευκόλυνση του ασφαλισμένου στην έγγραφη γνωστοποίηση στην Εταιρία ζημιογόνου γεγονότος.
Επασφάλιστρο
Είναι η προσαύξηση του ασφαλίστρου λόγω ηλικίας, επαγγέλματος, υγείας, κατασκευής, ή άλλης ιδιαιτερότητας σε σχέση με τα τιμολογημένα.
Στην πράξη: Αν είστε θηριοδαμαστής, η ασφαλιστική που θα δεχτεί να σας κάνει ένα συμβόλαιο υγείας, λόγω του αυξημένου κινδύνου της δουλειάς σας, θα ζητήσει μεγαλύτερο ασφάλιστρο από ότι θα ζητούσε αν ήσασταν παρατηρητής ωδικών πτηνών. Φυσικά τέτοιοι επαγγελματίες ανάμεσά μας δεν είναι και τόσοι πολλοί αλλά οι περιπτώσεις που προκύπτει το επασφάλιστρο σε οποιοδήποτε είδος συμβολαίου και «πατάνε» σε αντίστοιχη λογική είναι τελικά πολύ συχνές. Οδηγοί κάτω των 23 ετών ή άνω των 65, κτίρια χτισμένα πριν από το 1960, ακόμα και οικογενειακό ιστορικό μυωπίας είναι μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα. Βέβαια αντίστοιχα υπάρχουν και εκπτώσεις λόγω ηλικίας, μη ζημιάς, τύπου κατασκευής κτιρίου κ.λπ.
Όριο ευθύνης Εταιρείας
Το ποσό μέχρι του οποίου ευθύνεται η Εταιρία να καταβάλει αποζημίωση.
Στην πράξη: Αν και τα ποσά μπορεί να σας φανούν υπεραρκετά, αφιερώστε λίγο χρόνο να μελετήσετε τα όρια πιο προσεκτικά. Για παράδειγμα, μια κάλυψη για νομική προστασία 500 ευρώ δεν πρόκειται να σας καλύψει ικανοποιητικά σε περίπτωση ενός σοβαρού ατυχήματος με τραυματισμό, που θα φτάσει στα δικαστήρια. Επίσης μην θεωρείτε βέβαιο ότι τα ελάχιστα όρια που ορίζει ο νόμος είναι εξ' ορισμού ικανά για κάθε περίπτωση. Ανάλογα με το τι ασφαλίζετε, ίσως χρειαστεί να αναζητήσετε ασφαλιστική που να σας προσφέρει μεγαλύτερο όριο ή να εξετάσετε την συνασφάλιση (βλ. σχετικό όρο).
Περιεχόμενο
Είναι τα κινητά αντικείμενα που είναι μέσα στον στεγασμένο χώρο της οικοδομής καθώς και αυτά που, ενώ είναι σταθερά προσαρτημένα στην οικοδομή, αν χρειαστεί μπορούν να αφαιρεθούν και να επανεγκατασταθούν σε άλλη οικοδομή χωρίς να χάσουν την αξία τους.
Στην πράξη: Συσκευές κλιματισμού, φωτιστικά, εντοιχιζόμενες ηλεκτρικές συσκευές είναι - ασφαλιστικά εννοούμενο - περιεχόμενο. Συνήθως δεν εμπίπτουν στην έννοια του περιεχομένου και δεν καλύπτονται, μηχανοκίνητα οχήματα, τροχόσπιτα, σκάφη, ρυμουλκούμενα αντικείμενα και οτιδήποτε περιέχεται σε αυτά.
Πραγματογνώμονας
Ανεξάρτητο φυσικό ή νομικό πρόσωπο που έχει εντολή από την ασφαλιστική εταιρία να ερευνά την αιτία ή/και συνθήκες οποιασδήποτε ζημιάς και να προσδιορίζει το ύψος της.
Στην πράξη: Αν και έχει επικρατήσει η αντίληψη ότι ο πραγματογνώμονας είναι ο κακός της ιστορίας, η πραγματικότητα είναι διαφορετική (εκτός αν προσπαθείτε να ξεγελάσετε την ασφαλιστική). Ο πραγματογνώμονας λειτουργεί ως ανεξάρτητος επαγγελματίας και συνήθως συνεργάζεται με πολλές ασφαλιστικές εταιρίες. Είναι ο άνθρωπος που αρκετές φορές θα μας κατευθύνει σωστά δίνοντας μας τις πρώτες συμβουλές μετά από κάποιο συμβάν κυρίως όμως θα καταγράψει τι πραγματικά έχει συμβεί και θα κάνει τη σχετική εισήγηση στην ασφαλιστική σας. Για παράδειγμα σε ένα συμβόλαιο επαγγελματικού χώρου που καλύπτει απώλεια κερδών, όταν προκύψει τέτοια περίπτωση θα υπολογίσει μαζί με συνεργαζόμενους λογιστές το ποσό της τελικής αποζημίωσης πάνω στο οποίο θα κληθούν να συμφωνήσουν ο ασφαλισμένος και η ασφαλιστική εταιρία.
Πρόταση-Αίτηση Ασφάλισης
Ειδικό έντυπο της ασφαλιστικής εταιρίας, στο οποίο ο λήπτης της ασφάλισης συμπληρώνει τα απαιτούμενα στοιχεία και πληροφορίες που ζητούνται. Το έντυπο αυτό αποτελεί τη βάση για την εκτίμηση του προς ασφάλιση κινδύνου και την έκδοση του ασφαλιστηρίου, του οποίου αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα. Σαν πρόταση ασφάλισης νοούνται και τυχόν άλλα έγγραφα που έχουν συμπληρωματικές πληροφορίες ή διευκρινίσεις (επιστολές, καταστάσεις κ.α.).
Στην πράξη: Μπορεί να φαίνεται σαν απλά τυπικό κομμάτι της ασφαλιστικής σύμβασης, κάτι τέτοιο όμως δεν ισχύει. Η ασάφεια, παράλειψη ή και εσκεμμένη απόκρυψη πληροφοριών στα στοιχεία που δηλώνετε στην αίτηση ασφάλισης μπορεί να αποδειχθεί ικανή να σας στερήσει μέρος ή και το σύνολο αποζημίωσης ακόμα και από καλύψεις που υπάρχουν στο συμβόλαιό σας. Όσο περίεργο κι αν σας φαίνεται είναι διαφορετική η ασφαλιστική αντιμετώπιση μιας οικοδομής με ταράτσα και μιας οικοδομής με κεραμοσκεπή.
Συνασφάλιση
Είναι η περίπτωση όπου το ασφαλισμένο αντικείμενο την ίδια χρονική στιγμή ασφαλίζεται σε περισσότερους του ενός ασφαλιστές.
Στην πράξη: Ανακαλύπτετε στο υπόγειο του εξοχικού σας στην Ιταλία έναν άγνωστο πίνακα του Ντα Βίντσι. Επειδή το πιο πιθανό είναι να μην βρεθεί ασφαλιστική εταιρεία να αναλάβει την πλήρη αποζημίωσή σας σε περίπτωση ολικής καταστροφής του, αν θέλετε να έχετε καλύψετε πλήρως τον κίνδυνο, θα πρέπει να τον ασφαλίσετε σε περισσότερες εταιρείες. Σε πιο… πραγματικά παραδείγματα τώρα, η συνασφάλιση μπορεί να εξυπηρετήσει κυρίως επιχειρήσεις με μεγάλα ασφαλιστικά ποσά. Αυτό που έχετε σαν βασική υποχρέωση είναι να ενημερώσετε κάθε ασφαλιστική που συνασφαλίζει τον ίδιο κίνδυνο για την ύπαρξη των προηγουμένων ασφαλιστικών, διαφορετικά υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να μην αποζημιωθείτε. Προσοχή αν την ασφάλιση του περιεχομένου μιας επιχείρησης έχει αναλάβει μια ασφαλιστική εταιρεία, ενώ της οικοδομής μια άλλη, αυτό δεν θεωρείται συνασφάλιση αφού αφορά διαφορετικούς κινδύνους.
Υπασφάλιση
Είναι η περίπτωση όπου το ασφαλισμένο κεφάλαιο ενός αντικειμένου είναι μικρότερο από την πραγματική αξία του (άρθρο 17, Ν.2496/97).
Στην πράξη: Έχετε ασφαλίσει για 5.000€ το αυτοκίνητό σας, το μισό από την εμπορική του αξία των 10.000€, και βέβαια πληρώνετε ανάλογο ασφάλιστρο. Αν τώρα πάρει φωτιά ο κινητήρας και προκύψει ζημιά ύψους 2.000€, δικαιούστε αποζημίωση, εφόσον έχετε κάλυψη για φωτιά. Τα χρήματα όμως που θα πάρετε από την ασφαλιστική σας κατ' αναλογία θα είναι τα μισά, δηλαδή 1.000€.
Υπερασφάλιση
Είναι η περίπτωση όπου το ασφαλισμένο κεφάλαιο ενός αντικειμένου είναι μεγαλύτερο από την πραγματική του αξία (άρθρο 17, Ν.2496/97)
Στην πράξη: Ένα αντίστοιχο με το προηγούμενο παράδειγμα είναι αν ασφαλίζετε για κλοπή το αυτοκίνητό σας για 10.000€ ενώ η πραγματική του αξία είναι 5.000€. Σε περίπτωση που αυτό «κάνει φτερά» θα εισπράξετε 5.000€.
Το liberal.gr ανοίγει έναν κύκλο ενημέρωσης για τους αναγνώστες του με ενδιαφέροντα χρηστικά θέματα που αφορούν την ιδιωτική ασφάλιση, με την υποστήριξη και συνεισφορά της εταιρείας «Ευρωπαϊκή Ένωσις – ΑΣΦΑΛΕΙΑΙ ΜΙΝΕΤΤΑ».
