Ενεργοποιείται σήμερα η mega σύμβασης παραχώρησης της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, αξίας άνω των 2 δισ. ευρώ, για τον ΒΟΑΚ, ενώ εκκινεί και ο διαγωνισμός για τα νέα συστήματα αεροναυτιλίας στο νέο αεροδρόμιο.
Ένα από τα σημαντικότερα αναπτυξιακά έργα της Κρήτης μπαίνει και τυπικά σε τροχιά υλοποίησης, καθώς σήμερα στις 18:00 μ.μ., στο κτίριο της Αντιπεριφέρειας Χανίων θα υπογραφεί το πρακτικό ενεργοποίησης της σύμβασης παραχώρησης, παρουσία του υπουργού Υποδομών και Μεταφορών Χρίστου Δήμα, του υφυπουργού Υποδομών και Μεταφορών Νίκου Ταχιάος και του γενικού γραμματέα Υποδομών Δημήτρη Αναγνώπουλου.
Η Κρήτη και η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος αφού δύο από τις σημαντικότερες υποδομές της νήσου ο ΒΟΑΚ αλλά και το Νέο Διεθνές Αεροδρόμιου Ηρακλείου (ΔΑΗΚ), που αναμένεται να μεταμορφώσουν τον μεταφορικό χάρτη, όχι μόνο του νησιού, αλλά και της χώρας, είναι στην προσοχή της πολιτειακής ηγεσίας.
Στο Νέο Διεθνές Αεροδρόμιο Κρήτης (ΔΑΗΚ – Καστέλι) όπου προχωρούν οι εργασίες, σύμφωνα με ενημέρωση του υπουργείου, θα βρεθούν ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας, ο υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών Νίκος Ταχιάος και ο Γενικός Γραμματέας Υποδομών Δημήτρης Αναγνώπουλος στις 11:00 π.μ. όπου θα πραγματοποιήσουν αυτοψία στο εργοτάξιο του υπό κατασκευή νέου αεροδρομίου στο Κασέλι Ηρακλείου.
Ακολούθως, θα υπογραφεί η συμφωνία ανάθεσης εξοπλισμού αεροναυτιλίας για τον νέο Αερολιμένα. Στην Κρήτη θα βρεθεί και ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, προκειμένου να ξεναγηθεί στις υπό κατασκευή υποδομές του νέου Αεροδρομίου.
Η εκκίνηση του ΒΟΑΚ
Με την υπογραφή του πρακτικού το έργο περνά από τη φάση της ωρίμανσης στη φάση της πλήρους υλοποίησης, σηματοδοτώντας την έναρξη της κατασκευαστικής περιόδου για το μεγαλύτερο τμήμα του συνολικού ΒΟΑΚ.
Η χρηματοδοτική συμμετοχή της παραχωρησιούχου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ ανέρχεται σε 219,3 εκατ. ευρώ και διαμορφώνεται συνολικά στα 243,5 εκατ. ευρώ, ενώ η συνεισφορά του Δημοσίου υπολογίζεται σε 99 εκατ. ευρώ, με το συνολικό ποσό της δημόσιας συμμετοχής να φτάνει τα 693 εκατ. ευρώ.
Η mega σύμβασης παραχώρησης, αξίας άνω των 2 δισ. ευρώ, αφορά στη μελέτη, κατασκευή, χρηματοδότηση, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση του ΒΟΑΚ στο τμήμα Χανιά – Ηράκλειο, μαζί με το «κομμάτι» Κίσσαμος – Χανιά.
Να θυμίσουμε ότι ήδη έχουν εκκινήσει κάποιες αρχικές – πρόδρομες εργασίες και έργα οδικής ασφάλειας, και πλέον το έργο μπαίνει στην ουσιαστική έναρξη της παραχώρησης
Οι εργασίες αναμένεται να ξεκινήσουν από τα δύο βασικά μέτωπα: από την περιοχή Καρτερών – Γουρνών στο Ηράκλειο και από τα Χανιά, με το τμήμα Χανιά – Ηράκλειο να είναι μήκους 157 χιλ. και η προαίρεση Κίσσαμος – Χανιά 30 χιλ. και το κατασκευαστικό αντικείμενο εκτιμάται σε σχεδόν 1,8 δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, μέσα στο 2026 θα τεθούν σε λειτουργία όλα τα εργοτάξια σε όλο το μήκος του άξονα, σηματοδοτώντας την πλήρη ανάπτυξη της κατασκευαστικής δραστηριότητας.
Το τμήμα Ηράκλειο – Χανιά, μήκους 157 χλμ. ανήκει στον ΒΟΑΚ μήκους περίπου 300 χλμ. και σε αυτό περιλαμβάνεται επίσης η κατασκευή δύο λωρίδων κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση με ΛΕΑ, 26 σηράγγων, 10,80 χλμ. νέων γεφυρών, 23 εκ των οποίων υπερβαίνουν τα 100 μέτρα μήκος, 20 νέων ανισόπεδων κόμβων και αναβάθμιση των υπαρχόντων 18 ανισόπεδων κόμβων στις Παρακάμψεις Χανίων, Ρεθύμνου, Ηρακλείου.
Μαζί με την προαίρεση, ο νέος δρόμος θα περιλαμβάνει 43 κόμβους, 23 σήραγγες και 89 γέφυρες. H κατασκευαστική περίοδος θα έχει διάρκεια πέντε έτη από την ημερομηνία έναρξης της παραχώρησης (35ετούς διάρκειας). Παράλληλα, προχωρούν εργασίες στο δημόσιο έργο από τον Άγιο Νικόλαο μέχρι τη Νεάπολη (AKTOR) και στο ΣΔΙΤ, από τη Νεάπολη μέχρι τη Χερσόνησο (ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR).
Κατά την περίοδο μερικής λειτουργίας επιμέρους τμημάτων, προβλέπεται η λειτουργία προσωρινών μετωπικών σταθμών διοδίων. Με την ολοκλήρωση του συνόλου του έργου, οι σταθμοί αυτοί θα καταργηθούν και θα τεθεί σε εφαρμογή αναλογικό ηλεκτρονικό σύστημα διοδίων, που θα συνδέει το κόστος μετακίνησης με την πραγματική χρήση του δρόμου.
Το Καστέλι και τα συστήματα αεροναυτιλίας
Όπως αναφέρθηκε, ο πρωθυπουργός με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υποδομών και το νέο Διοικητή της ΥΠΑ, Γιώργο Βαγενά θα βρεθούν στο Καστέλι Ηρακλείου για την εκκίνηση του διαγωνισμού σχετικά με τα νέα συστήματα αεροναυτιλίας στο νέο αεροδρόμιο.
Το έργο, η πρόοδος του οποίου ξεπερνά σήμερα το 65%, βρίσκεται σε ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία, καθώς εκκρεμούσε η προκήρυξη του διεθνούς διαγωνισμού για τον εξοπλισμό αεροναυτιλίας από την ΥΠΑ εκτιμώμενου προϋπολογισμού άνω των 90 εκατ. ευρώ.
Πρόκειται για το πλέον “ευαίσθητο” σκέλος της επένδυσης ύψους κοντά στο 1 δις ευρώ, η οποία υλοποιείται με σύμβαση παραχώρησης από την κοινοπραξία ΓΕΚ Τέρνα – GMR, και από την οποία εξαρτάται όχι μόνο η πιστοποίηση αλλά και η ασφαλής έναρξη λειτουργίας του αεροδρομίου.
Η υπογραφή της τριμερούς συμφωνίας μεταξύ δημοσίου, ΥΠΑ και ΔΑΗΚ θα γίνει σήμερα, μετά την ξενάγηση του Πρωθυπουργού στο εργοτάξιο του αεροδρομίου, δίνοντας πια τα ηνία στον παραχωρησιούχο για να πραγματοποιήσει τον διαγωνισμό και να επιβλέψει την εκτέλεση της προμήθειας.
Τις προδιαγραφές των συστημάτων θα τις καθορίσει η ΥΠΑ, η οποία θα δίνει και τις τελικές εγκρίσεις, ενώ η «αμοιβή» του ΔΑΗΚ θα ανέλθει σε 5,8 εκατ. ευρώ.
Η νέα υπερσύγχρονη υποδομή υλοποιείται μέσω σύμβασης παραχώρησης (διάρκειας 35 ετών), αναπτύσσεται από την εταιρεία Διεθνής Αερολιμένας Ηρακλείου Κρήτης, με μετόχους το ελληνικό Δημόσιο (45,9%), τον όμιλο ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ (32,46%) και τον ινδικό Όμιλο GMR (21,64%), ενώ κατασκευάζεται από την ΤΕΡΝΑ Α.Ε., τον κατασκευαστικό βραχίονα του Ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.
Τα βασικά ορόσημα του έργου προβλέπουν ότι η κατασκευαστική φάση θα ολοκληρωθεί το καλοκαίρι του 2026, με τις εγκαταστάσεις να παραδίδονται τμηματικά από το φθινόπωρο της ίδιας χρονιάς. Για το 2027 έχουν προγραμματιστεί οι δοκιμαστικές πτήσεις, ενώ η πλήρης επιχειρησιακή χρήση των συστημάτων αεροναυτιλίας και η έναρξη της εμπορικής λειτουργίας τοποθετούνται χρονικά στο 2028.
Η πρόβλεψη της επιβατικής κίνησης για τον πρώτο χρόνο λειτουργίας του νέου αερολιμένα είναι στα 11,5 εκατ. επιβάτες, μία εκτίμηση πάντως που είναι συντηρητική, δεδομένου ότι το υφιστάμενο αεροδρόμιο «Νίκος Καζαντζάκης» φέτος θα ξεπεράσει για πρώτη φορά στην ιστορία του τους 10 εκατ. επιβάτες. Όσο για την προβολή στο μέλλον, η πρόβλεψη κάνει λόγο για 17,8 εκατ. επιβάτες στην 30η επέτειο λειτουργίας, ενώ ήδη έχει προβλεφθεί και η δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης των εγκαταστάσεων και του αεροσταθμού.
Οι εγκαταστάσεις του αεροδρομίου αναμένεται να διπλασιάσουν τη δυναμική ως προς τις κινήσεις των αεροσκαφών, οι οποίες εκτιμάται ότι από 22 ανά ώρα σήμερα θα ξεπεράσουν τις 40 κινήσεις ανά ώρα.
