Νέο κεφάλαιο ανοίγει για τις έρευνες υδρογονανθράκων στην Ελλάδα μετά την κύρωση από την Ολομέλεια της Βουλής των τεσσάρων συμβάσεων που αφορούν την κοινοπραξία Chevron – HELLENiQ Energy.
Η έγκριση των συμφωνιών, που αφορούν θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου, θεωρείται κομβικό βήμα για την επανεκκίνηση των ερευνητικών δραστηριοτήτων στη χώρα και την αξιολόγηση του ενεργειακού δυναμικού της ελληνικής επικράτειας.
Τα επόμενα στάδια των ερευνών
Σε συνέχεια της κοινοβουλευτικής έγκρισης, το επόμενο βήμα αφορά την έναρξη των γεωφυσικών ερευνών στις παραχωρημένες περιοχές. Οι τέσσερις θαλάσσιες ζώνες καλύπτουν συνολική έκταση περίπου 47.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων και αποτελούν από τις μεγαλύτερες περιοχές έρευνας που έχουν παραχωρηθεί τα τελευταία χρόνια στην ελληνική επικράτεια.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι πρώτες σεισμικές έρευνες αναμένεται να ξεκινήσουν πριν από το τέλος του έτους. Στόχος τους είναι ο εντοπισμός γεωλογικών δομών που θα μπορούσαν να φιλοξενούν αποθέματα φυσικού αερίου ή πετρελαίου.
Τα δεδομένα που θα συλλεχθούν θα αξιολογηθούν από τις εταιρείες της κοινοπραξίας, ενώ δεν αποκλείεται οι έρευνες να επεκταθούν και σε γειτονικές περιοχές εφόσον προκύψουν ενδείξεις ενδιαφέροντος. Αν εντοπιστούν γεωλογικοί στόχοι με προοπτική, το επόμενο στάδιο θα είναι η πραγματοποίηση ερευνητικών γεωτρήσεων, οι οποίες θα επιβεβαιώσουν την ύπαρξη και το μέγεθος πιθανών κοιτασμάτων.
Ο ρόλος των ερευνών στην ενεργειακή στρατηγική
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, χαρακτήρισε την κύρωση των συμβάσεων σημαντικό βήμα για την εξέλιξη του κλάδου των υδρογονανθράκων στη χώρα. Όπως σημείωσε, η διερεύνηση των ενεργειακών δυνατοτήτων της Ελλάδας συνδέεται άμεσα τόσο με την οικονομική ανάπτυξη όσο και με την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας.
Σε περίπτωση που επιβεβαιωθούν αξιοποιήσιμα αποθέματα, τα δημόσια έσοδα από την παραγωγή υδρογονανθράκων θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντικό πόρο για την ελληνική οικονομία. Παράλληλα, η ανάπτυξη του κλάδου θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες επενδύσεις, θέσεις εργασίας και τεχνογνωσία στον ενεργειακό τομέα.
Η παρουσία μεγάλων διεθνών ενεργειακών ομίλων στην Ελλάδα εκτιμάται επίσης ότι μπορεί να λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά για την οικονομία, ενισχύοντας δραστηριότητες και σε συναφείς κλάδους, από τις τεχνικές υπηρεσίες έως τη ναυτιλία και τη βιομηχανία εξοπλισμού.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, εκπρόσωποι φορέων της αγοράς ανέλυσαν τις προοπτικές που μπορεί να δημιουργήσει η ανάπτυξη εγχώριων κοιτασμάτων.
Ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΠΑ Εμπορίας, Κωνσταντίνος Ξιφαράς, σημείωσε ότι η εταιρεία είναι έτοιμη να εξετάσει τη σύναψη μακροχρόνιων συμβολαίων προμήθειας φυσικού αερίου εφόσον εντοπιστούν αξιοποιήσιμα αποθέματα στην Ελλάδα. Όπως τόνισε, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση της εξάρτησης της χώρας από εισαγωγές φυσικού αερίου και να ενισχύσει την ενεργειακή της αυτονομία.
Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ), Αριστοφάνης Στεφάτος, επισήμανε ότι το ενδιαφέρον μεγάλων διεθνών εταιρειών δημιουργεί νέα δυναμική για την αξιοποίηση των ελληνικών θαλάσσιων περιοχών. Παράλληλα υπογράμμισε τη σημασία της τήρησης των χρονοδιαγραμμάτων των συμβάσεων, ώστε να αποφευχθούν καθυστερήσεις που στο παρελθόν είχαν επιβραδύνει την πρόοδο των ερευνών.
Παράλληλες εξελίξεις στο Ιόνιο
Την ίδια στιγμή, κινητικότητα καταγράφεται και σε άλλες περιοχές όπου βρίσκονται σε εξέλιξη έρευνες υδρογονανθράκων. Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ενέκρινε τη μεταβίβαση ποσοστών συμμετοχής στο θαλάσσιο «Block 2» στο Ιόνιο Πέλαγος προς την ExxonMobil, ενισχύοντας το επενδυτικό σχήμα που δραστηριοποιείται στην περιοχή.
Η απόφαση αφορά τη μεταφορά ποσοστού 45% από την Energean Hellas Ltd και 15% από τη HELLENiQ Upstream Δυτική Κέρκυρα προς την ExxonMobil Exploration and Production Greece (Crete) B.V.
Το συγκεκριμένο οικόπεδο, που βρίσκεται βορειοδυτικά της Κέρκυρας, θεωρείται μία από τις πιο ώριμες περιοχές για την πραγματοποίηση ερευνητικών γεωτρήσεων, καθώς διαθέτει σημαντικό όγκο γεωλογικών δεδομένων από προηγούμενες έρευνες.
Η πρώτη γεώτρηση στον ορίζοντα
Με βάση τον σχεδιασμό της ΕΔΕΥΕΠ, η πρώτη ερευνητική γεώτρηση στο «Block 2» αναμένεται να πραγματοποιηθεί το πρώτο τρίμηνο του 2027. Η Energean, που έχει τον ρόλο του operator της κοινοπραξίας, σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει το γεωτρύπανο Santorini της Saipem για την υλοποίηση της γεώτρησης.
Το γεωτρύπανο αναμένεται να φτάσει στην περιοχή μετά την ολοκλήρωση εργασιών στο κοίτασμα Κατλάν, ανοικτά του Ισραήλ, όπου πρόκειται να πραγματοποιήσει δύο γεωτρήσεις παραγωγής.
Πιθανές ποσότητες φυσικού αερίου
Με βάση τα μέχρι στιγμής γεωλογικά δεδομένα, η περιοχή του «Block 2» θα μπορούσε να φιλοξενεί αποθέματα φυσικού αερίου που εκτιμάται ότι ενδέχεται να φτάνουν έως και τα 200 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα.
Εάν οι εκτιμήσεις αυτές επιβεβαιωθούν, τα πιθανά κοιτάσματα θα μπορούσαν να επηρεάσουν σημαντικά τόσο την ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας όσο και την αγορά φυσικού αερίου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Οι γεωλογικές συνθήκες, ωστόσο, θεωρούνται ιδιαίτερα απαιτητικές. Το βάθος της θάλασσας στην περιοχή φτάνει περίπου τα 850 μέτρα, ενώ η γεώτρηση ενδέχεται να φτάσει σε βάθος μεγαλύτερο των τεσσάρων χιλιομέτρων κάτω από τον πυθμένα.
Σε περίπτωση θετικών αποτελεσμάτων από την πρώτη γεώτρηση, η κοινοπραξία Energean – ExxonMobil – HELLENiQ Energy εξετάζει την πραγματοποίηση δεύτερης γεώτρησης το 2029. Εφόσον επιβεβαιωθούν εμπορικά εκμεταλλεύσιμα αποθέματα, η παραγωγή φυσικού αερίου θα μπορούσε να ξεκινήσει στις αρχές της επόμενης δεκαετίας, με πιθανό χρονικό ορίζοντα γύρω στο 2032.
