Εικόνα που παραπέμπει περισσότερο σε ανοιξιάτικες συνθήκες παρά στην «καρδιά» του χειμώνα παρουσιάζει τις τελευταίες ημέρες η ελληνική χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, δημιουργώντας εύλογες προσδοκίες για αποκλιμάκωση στις χρεώσεις των πράσινων τιμολογίων τον Μάρτιο.
Η ενίσχυση των ανέμων στο σύστημα οδήγησε σε υψηλή παραγωγή από αιολικά πάρκα, αλλάζοντας αισθητά το ενεργειακό μείγμα και συμπιέζοντας τη μέση Οριακή Τιμή Συστήματος στο Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας. Οι τιμές που καταγράφηκαν σε ορισμένες συνεδριάσεις θεωρούνται εξαιρετικά χαμηλές για τα δεδομένα της εποχής, με ΑΠΕ και υδροηλεκτρικά να καλύπτουν πάνω από το 70% της ζήτησης.
Τι σημαίνει για τα πράσινα τιμολόγια Μαρτίου
Για τους καταναλωτές που βρίσκονται σε κυμαινόμενα πράσινα και κίτρινα τιμολόγια, η πτωτική τάση στη χονδρική είναι κομβικής σημασίας. Τα συγκεκριμένα προϊόντα συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τη μέση τιμή του προηγούμενου μήνα, ενσωματώνοντας παράλληλα προβλέψεις και το εμπορικό περιθώριο κάθε προμηθευτή.
Εφόσον ο Φεβρουάριος κλείσει σε επίπεδα χαμηλότερα από τον Ιανουάριο, οι εταιρείες προμήθειας θα έχουν μειωμένο κόστος ενέργειας προς μετακύλιση. Υπό κανονικές συνθήκες, η μείωση της χονδρικής κατά περίπου 10% δημιουργεί αντίστοιχη πίεση για χαμηλότερες τελικές χρεώσεις τον Μάρτιο.
Μάλιστα, κατά πληροφορίες της αγοράς, δεν αποκλείεται οι τελικές τιμές του Μαρτίου να κινηθούν αρκετά χαμηλότερα, σπάζοντας το «φράγμα» των 13-14 λεπτών ανά κιλοβατώρα. Αν επιβεβαιωθεί αυτό το σενάριο, ο πρώτος μήνας της άνοιξης ενδέχεται να εξελιχθεί σε μία από τις πιο οικονομικές περιόδους των τελευταίων μηνών για τους καταναλωτές.
Βεβαίως, ο τελικός λογαριασμός επηρεάζεται και από παράγοντες όπως οι εκτιμήσεις για την πορεία της αγοράς, οι εμπορικές εκπτώσεις και η στρατηγική ανταγωνισμού κάθε εταιρείας. Ωστόσο, η πορεία της χονδρικής παραμένει ο βασικός οδηγός.
Η εικόνα των τελευταίων ημερών
Τα στοιχεία αποτυπώνουν ξεκάθαρα τη μεταστροφή. Την Κυριακή, η μέση τιμή διαμορφώθηκε στα 27 ευρώ/MWh, με τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τα μεγάλα υδροηλεκτρικά να καλύπτουν πάνω από το 70% της ζήτησης. Τη Δευτέρα, η τιμή ανέκαμψε στα 71 ευρώ/MWh. Την Τρίτη, υποχώρησε εκ νέου στα 57 ευρώ/MWh.
Η σύγκριση με τον Ιανουάριο είναι ενδεικτική της αποκλιμάκωσης. Ο πρώτος μήνας του έτους είχε κλείσει κοντά στα 108,67 ευρώ/MWh, ενώ ο Φεβρουάριος κινείται έως τώρα περίπου στα 97,85 ευρώ/MWh, σημειώνοντας πτώση της τάξης του 10%.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της μεταβολής είναι η εμφάνιση αρνητικών ωριαίων τιμών την περασμένη εβδομάδα, ένα φαινόμενο που συνδέεται συνήθως με περιόδους υψηλής παραγωγής ΑΠΕ και περιορισμένης κατανάλωσης, κυρίως άνοιξη και φθινόπωρο, και σπανιότερα με χειμερινές συνθήκες.
Ο ρόλος των ΑΠΕ και η πίεση στο φυσικό αέριο
Η αυξημένη συμμετοχή των αιολικών και των υδροηλεκτρικών μονάδων αποδείχθηκε καθοριστική. Όταν η παραγωγή από ΑΠΕ ενισχύεται, οι ακριβότερες μονάδες φυσικού αερίου «εκτοπίζονται» από τον καθορισμό της οριακής τιμής, με αποτέλεσμα τη μείωση του κόστους στο σύστημα.
Ιδίως την Κυριακή, όπου η αγορά κινήθηκε κάτω από τα 30 ευρώ/MWh, η θερμική παραγωγή περιορίστηκε αισθητά. Σε τέτοιες συνθήκες, η υπερβάλλουσα προσφορά μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε αρνητικές τιμές, καθώς οι παραγωγοί προτιμούν να παραμείνουν στο σύστημα, απορροφώντας πρόσκαιρα κόστος.
Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι όσο αυξάνεται η διείσδυση των ΑΠΕ, τόσο εντείνεται και η μεταβλητότητα στη διαμόρφωση των τιμών.
Παρά το θετικό κλίμα, η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει ευάλωτη σε εξωγενείς μεταβολές, όπως μεταβολές στις διεθνείς τιμές φυσικού αερίου.
Η εμπειρία των τελευταίων ετών έχει δείξει ότι οι έντονες διακυμάνσεις δεν αποτελούν πλέον εξαίρεση αλλά κανονικότητα. Η ενεργειακή μετάβαση ενισχύει τον ρόλο των ΑΠΕ, αλλά ταυτόχρονα καθιστά το σύστημα πιο ευαίσθητο στις καιρικές και διεθνείς εξελίξεις.
Σε κάθε περίπτωση, η τρέχουσα αποκλιμάκωση προσφέρει μια συγκρατημένη αισιοδοξία για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, που αναζητούν σταθερότητα σε μια αγορά όπου η μεταβλητότητα έχει γίνει κανόνας.
