Σε τροχιά αυστηροποίησης εισέρχεται το θεσμικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση των ρευματοκλοπών, με τον ΔΕΔΔΗΕ να επιδιώκει να αντιμετωπίσει πιο αποτελεσματικά το φαινόμενο, το οποίο έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις το τελευταίο διάστημα.
Ειδικότερα, ο Διαχειριστής εισηγείται τώρα σημαντικές τροποποιήσεις στον Κώδικα Διαχείρισης του Εθνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας.
Οι αλλαγές περιλαμβάνονται στο προσχέδιο που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) και στοχεύουν στην εξειδίκευση των υφιστάμενων διατάξεων, αλλά και στη συμπλήρωση κενών που – σύμφωνα με τον Διαχειριστή – δυσχεραίνουν την αποτελεσματική καταπολέμηση του φαινομένου.
Υποχρεωτικοί εργαστηριακοί έλεγχοι μετρητών
Κεντρική προσθήκη στο άρθρο 95 του Κώδικα αποτελεί η ρητή πρόβλεψη για τη διενέργεια εργαστηριακών ελέγχων σε αποξηλωμένους συμβατικούς μετρητές, ιδίως στο πλαίσιο της αντικατάστασής τους με ευφυείς μετρητές.
Ο Διαχειριστής θα υποχρεούται να διασφαλίζει τη συγκεκριμένη διαδικασία ως βασικό εργαλείο εντοπισμού και αποτροπής ρευματοκλοπών. Τα κριτήρια επιλογής των μετρητών που θα ελέγχονται, καθώς και η ειδική διαδικασία που θα ακολουθείται, θα καθορίζονται στο Εγχειρίδιο Ρευματοκλοπών.
Η πρόβλεψη αυτή εντάσσεται στη συνολικότερη μετάβαση προς το «έξυπνο» δίκτυο, όπου η τεχνολογία αξιοποιείται όχι μόνο για την αποδοτικότερη διαχείριση της ενέργειας, αλλά και για τον περιορισμό της παραβατικότητας.
Έλεγχοι και χωρίς την παρουσία του χρήστη
Σημαντική είναι και η πρόταση για ενσωμάτωση ρητής δυνατότητας ελέγχων από συμβεβλημένους αναδόχους στο πεδίο. Μάλιστα, προβλέπεται ότι εάν ο Χρήστης της παροχής δεν εντοπιστεί, ο έλεγχος θα μπορεί να διενεργείται και απουσία του.
Παράλληλα, θεσμοθετείται λεπτομερής διαδικασία τεκμηρίωσης των ευρημάτων:
- Τα στοιχεία της ρευματοκλοπής θα φωτογραφίζονται.
- Οι εικόνες θα φέρουν μεταδεδομένα (γεωγραφική θέση, ημερομηνία και ώρα).
- Το υλικό θα αποθηκεύεται σε ψηφιακή πλατφόρμα του Διαχειριστή έως την τελεσιδικία της υπόθεσης.
- Οι φωτογραφίες θα παραμένουν διαθέσιμες για επιθεώρηση από τον Χρήστη ή εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπό του, ενισχύοντας τη διαφάνεια της διαδικασίας.
Περιορισμοί πρόσβασης στο Δίκτυο μέχρι την εξόφληση
Ιδιαίτερο βάρος αποκτά η ρύθμιση που αφορά την περίοδο μέχρι την τακτοποίηση της οφειλής ή την τελεσίδικη δικαστική κρίση.
Ο ΔΕΔΔΗΕ διατηρεί άμεση αξίωση για την είσπραξη των οφειλών από ρευματοκλοπή και δύναται να λαμβάνει κάθε πρόσφορο μέτρο για την είσπραξή τους. Με τις προτεινόμενες αλλαγές, ενισχύεται η δυνατότητα επιβολής περιορισμών:
- Ως προς τη δυνατότητα του Χρήστη να αποκτήσει πρόσβαση στο Δίκτυο μέσω άλλης παροχής.
- Ως προς τη διαδοχή Χρηστών στην ίδια παροχή, είτε με τον ίδιο είτε με διαφορετικό Προμηθευτή.
Μάλιστα, μέχρι την πλήρη εξόφληση, ο Διαχειριστής θα μπορεί να ζητά από νέο Χρήστη να αποδείξει ή να δηλώσει υπεύθυνα ότι δεν συνδέεται με τον οφειλέτη, επιχειρώντας να αποτρέψει φαινόμενα καταστρατήγησης μέσω αλλαγής ονόματος ή εταιρικής μορφής.
Παράλληλα, προβλέπεται η λήψη κάθε αναγκαίου μέτρου για την ταυτοποίηση της καταβολής των οφειλομένων ποσών από τον συγκεκριμένο οφειλέτη.
Προς ένα αυστηρότερο και πιο τεκμηριωμένο πλαίσιο
Οι προτεινόμενες αλλαγές συνθέτουν ένα σαφώς αυστηρότερο και πιο τεκμηριωμένο σύστημα αντιμετώπισης των ρευματοκλοπών, με έμφαση στην ψηφιακή καταγραφή, την αποδεικτική θωράκιση και τη διασφάλιση της είσπραξης.
Υπενθυμίζεται ότι οι ρευματοκλοπές, πέραν του ότι αποτελούν ποινικό αδίκημα, επιφέρουν σημαντική οικονομική επιβάρυνση στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και κατ’ επέκταση στους συνεπείς καταναλωτές. Το συνολικό κόστος εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 450 εκατ. ευρώ ετησίως.
Στην πράξη, αυτό μεταφράζεται σε μια μέση ετήσια επιβάρυνση της τάξης των 60 ευρώ για κάθε νοικοκυριό και επιχείρηση που εξοφλεί κανονικά τους λογαριασμούς του.
Σε ό,τι αφορά τον αυξημένο αριθμό διαπιστωμένων «ύποπτων» περιστατικών και προκειμένου να περιοριστούν τυχόν σφάλματα, έχει ήδη αποφασιστεί η αναστολή αποστολής βεβαιώσεων για μικρές οικιακές παροχές, ενώ διενεργείται αναλυτικός επανέλεγχος όλων των ενστάσεων που υποβάλλονται.
Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη σταδιακή επανεξέταση όλων των βεβαιωμένων υποθέσεων του 2025 – περίπου 15.000 περιπτώσεις που αφορούν οικιακές παροχές κατηγοριών 0, 1, 2 και 3. Ταυτόχρονα, εφαρμόζεται πανελλαδική αναστολή διακοπής ηλεκτροδότησης λόγω οφειλής από ρευματοκλοπή για τις χαμηλές οικιακές παροχές των ίδιων κατηγοριών.
Σύμφωνα με τον ΔΕΔΔΗΕ, οι ειδικές ομάδες ελέγχου εξετάζουν αναλυτικά τους καταλογισμούς, προχωρώντας όπου απαιτείται σε συμπληρωματικούς τεχνικούς ελέγχους και αξιολογώντας κάθε ιδιαιτερότητα ή ασυνήθιστη ένδειξη. Οι πολίτες ενημερώνονται άμεσα για την πορεία της υπόθεσής τους και για κάθε σχετική εξέλιξη.
Το αποτέλεσμα της δημόσιας διαβούλευσης θα κρίνει την τελική μορφή του νέου Κώδικα, ωστόσο πλέον η αντιμετώπιση της ρευματοκλοπής μετατρέπεται σε προτεραιότητα θεσμικής και επιχειρησιακής αυστηρότητας, σε μια περίοδο όπου οι απώλειες ενέργειας μεταφράζονται άμεσα σε κόστος για το σύνολο της αγοράς και των καταναλωτών.
