Ανακατατάξεις σε φωτοβολταϊκά και αιολικά: Ποιοι αποχωρούν, ποιοι επενδύουν

Ανακατατάξεις σε φωτοβολταϊκά και αιολικά: Ποιοι αποχωρούν, ποιοι επενδύουν

Συνεχείς μεταβολές και αντικρουόμενα σήματα εκπέμπει η ελληνική αγορά των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, διαμορφώνοντας ένα σύνθετο επενδυτικό τοπίο τόσο για τα φωτοβολταϊκά όσο και για τα αιολικά. Tην ώρα που ορισμένοι ξένοι όμιλοι επιλέγουν την έξοδο, άλλοι «βλέπουν ευκαιρία» και τοποθετούνται εκ νέου στην ελληνική αγορά.

Χαρακτηριστικές ήταν οι κινήσεις αποεπένδυσης από παίκτες όπως η EDPR και η ABO Wind, οι οποίοι ρευστοποίησαν χαρτοφυλάκια, κυρίως αιολικών έργων, αναπροσαρμόζοντας τη στρατηγική τους. Στον αντίποδα, η πρόσφατη είσοδος της ContourGlobal μέσω εξαγορών έδειξε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να αποτελεί πεδίο επενδυτικού ενδιαφέροντος για κεφάλαια με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.

Η εταιρεία με έδρα το Λονδίνο προχώρησε σε διπλή κίνηση, αποκτώντας χαρτοφυλάκιο έργων αποθήκευσης 500 MW / 2.000 MWh, αλλά και 26 φωτοβολταϊκά πάρκα συνολικής ισχύος 37 MWp από τη Quest Energy. Η συναλλαγή αυτή ερμηνεύεται από παράγοντες της αγοράς ως ψήφος εμπιστοσύνης στις προοπτικές της ελληνικής αγοράς, παρά τις έντονες πιέσεις που δέχεται ο κλάδος.

Φωτοβολταϊκά: Περικοπές, κόστος και νέες ισορροπίες

Στα φωτοβολταϊκά, το επενδυτικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται πλέον από διττές τάσεις. Από τη μία πλευρά, οι αναγκαστικές περικοπές παραγωγής και οι χαμηλές τιμές ηλεκτρισμού περιορίζουν τα έσοδα και «τεστάρουν» την αντοχή πολλών επιχειρηματικών σχεδίων. Από την άλλη, η πτώση στις αποτιμήσεις ώριμων πάρκων δημιουργεί ευκαιρίες για εξαγορές, ιδίως για επενδυτές που διαθέτουν κεφαλαιακή άνεση και μεγαλύτερη ανοχή στο ρίσκο.

Στο ίδιο κάδρο προστίθεται και ένας εξωγενής παράγοντας, η άνοδος του κόστους εξοπλισμού. Οι τιμές των κινεζικών φωτοβολταϊκών έχουν αρχίσει να κινούνται ανοδικά τον τελευταίο μήνα και η αγορά προεξοφλεί περαιτέρω αυξήσεις. Καθοριστικό ρόλο παίζουν αφενός η επικείμενη κατάργηση φοροελαφρύνσεων στις κινεζικές εξαγωγές και αφετέρου η εκρηκτική πορεία της τιμής του ασημιού, βασικού υλικού για την παραγωγή φωτοβολταϊκών πάνελ. Ήδη, τα διαθέσιμα αποθέματα περιορίζονται, ενώ οι μετοχές των μεγάλων κατασκευαστών εμφανίζουν σημάδια ανάκαμψης μετά από μια μακρά περίοδο πιέσεων.

Αιολικά: Επιστροφή στην ανάπτυξη με εμπόδια

Στον αντίποδα, τα αιολικά δείχνουν να μπαίνουν σε φάση επανεκκίνησης. Aπό την ετήσια Στατιστική της Αιολικής Ενέργειας στην Ελλάδα που ανακοίνωσε η Ελληνική Επιστημονική Ένωση Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ) η αιολική ισχύς που είναι συνδεδεμένη στο δίκτυο άγγιξε τα 5,7 GW.

Το 2025 προστέθηκαν περίπου 340 MW νέας ισχύος, βάζοντας τέλος σε μια περίοδο στασιμότητας. Για το 2026, οι προσδοκίες είναι υψηλότερες, καθώς αρκετά έργα ωριμάζουν και προετοιμάζονται για κατασκευή. Όσον αφορά τους επιχειρηματικούς ομίλους, στο Top-5 κατατάσσονται:

  • η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή με 1.034 MW (18,2%)
  • η ΜORE με 774 MW (13,6%)
  • η Iberdrola Rokas με 409 MW (7,2%)
  • η Principia με 368 MW (6,5%) και
  • η ΔΕΗ Ανανεώσιμες με 319 MW (5,6%)

Ακολουθούν η Total Energies, η EDF, η Jasper Energy, η Cubico, η Quantum Energy Partners κ.α.

Σημαντικό «μαξιλάρι» για τον κλάδο αποτελούν και οι επικείμενες δημοπρασίες του προγράμματος «Απόλλων», οι οποίες αναμένεται να προσφέρουν σταθερά συμβόλαια και προβλεψιμότητα εσόδων σε βάθος χρόνου. Για πολλές εταιρείες, αυτό το μοντέλο μειώνει τον κίνδυνο της έκθεσης στη χονδρεμπορική αγορά και καθιστά ξανά ελκυστικές επενδύσεις που είχαν παγώσει.

Ωστόσο, τα διαρθρωτικά προβλήματα παραμένουν. Η ΕΛΕΤΑΕΝ επισημαίνει ότι η γραφειοκρατία και οι καθυστερήσεις στην αδειοδότηση εξακολουθούν να λειτουργούν ως τροχοπέδη. Είναι ενδεικτικό ότι από τα 1.592 MW αιολικών έργων που δημοπρατήθηκαν την περίοδο 2018–2022, έχουν υλοποιηθεί λιγότερα από τα μισά, περίπου 852 MW.

Συνολικά, η εικόνα που διαμορφώνεται είναι εκείνη μιας αγοράς σε μετάβαση, όπου οι ευκαιρίες συνυπάρχουν με αυξημένες προκλήσεις. Για τους επενδυτές, το ελληνικό «στοίχημα» στις ΑΠΕ παραμένει ανοιχτό αλλά απαιτεί μεγαλύτερη ευελιξία.