Το ενδεχόμενο η έκρηξη που προηγήθηκε της φωτιάς να προκλήθηκε από διαρροή στις εσωτερικές σωληνώσεις παροχής προπανίου για τη λειτουργία των φούρνων, εξετάζουν τα στελέχη της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού του Πυροσβεστικού Σώματος, από τα μέχρι στιγμής στοιχεία που έχουν για την τραγωδία στο εργοστάσιο «Βιολάντα» στα Τρίκαλα.
Όπως μετέδωσε ο ΣΚΑΙ, ενδεχομένως προηγήθηκε κάποια σπίθα, θερμή εστία, ακόμη και άναμμα ενός διακόπτη, που προκάλεσε ταχεία μεταφορά φλόγας μέσω των σωληνώσεων που είχαν διαρροή, προκαλώντας έκρηξη εσωτερικά σε αυτές και στους φούρνους.
Οι δύο εξωτερικές δεξαμενές προπανίου 9.000 λίτρων η κάθε μία, ήταν ανέπαφες καθώς η πίεση του προπανίου ήταν προς το εσωτερικό της επιχείρησης για την τροφοδοσία των φούρνων και δεν επηρεάστηκαν από το ωστικό κύμα.
Οι αρμόδιοι αξιωματικοί εξετάζουν και το ακραίο ενδεχόμενο η έκρηξη να οφείλεται σε νέφος σκόνης αλευριού. Η συσσώρευση 50-60 γραμμαρίων ανά τετραγωνικό μέτρο, με σπινθήρα μπορεί να προκαλέσει έκρηξη. Το ίδιο συμβαίνει και με τη ζάχαρη.
Ακόμη ένα σενάριο είναι η έκρηξη που προκάλεσε και την κατάρρευση του δαπέδου και της οροφής να προκλήθηκε από τη διαρροή υγραερίου.
Τα αρμόδια στελέχη έχουν συλλέξει και εξετάζουν όλα τα απαιτούμενα έγγραφα που προσκομίστηκαν από την επιχείρηση, για τα συστήματα πυρασφάλειας αλλά και εγκατάστασης συστημάτων παροχής και αποθήκευσης προπανίου, προκειμένου να διαπιστώσουν αν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Έλεγχος θα γίνει τόσο στις εξόδους διαφυγής όσο και στο σύστημα ανίχνευσης πιθανών διαρροών προπανίου που χρησιμοποιείται στους φούρνους.
Επιπλέον, σήμερα το πρωί αναμενόταν να γίνει απομάκρυνση τμημάτων των εγκαταστάσεων που κατέρρευσαν προκειμένου να εντοπιστούν χρήσιμα στοιχεία για την ανάδειξη των αιτιών που προκάλεσαν την έκρηξη.
Ολοκληρώθηκε η κατάθεση του υπεύθυνου ασφαλείας – Εντός της ημέρας καταθέουν οι ιδιοκτήτες
Σύμφωνα με πληροφορίες της ΕΡΤ έχει ήδη ολοκληρωθεί η κατάθεση του επικεφαλής ασφαλείας της επιχείρησης, ο οποίος είναι ο άνθρωπος κλειδί για να δώσει στην έρευνα της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών αλλά και του Ανακριτικού Τμήματος της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Θεσσαλίας, στοιχεία για το αν υπήρχαν αναγγελτήρας, αν υπήρξε σύστημα ειδοποίησης και ποιος έλαβε αυτά τα μηνύματα.
Το ίδιο θα κάνουν και οι ιδιοκτήτες της επιχείρησης που θα καταθέσουν σε εύθετο χρόνο τις επόμενες ώρες. Ήδη έχουν κληθεί και έχουν καταθέσει κάποιοι από τους επτά επιζώντες. Μερικοί ωστόσο διστάζουν και ενδεχομένως κλιμάκιο να πάει να τους βρει στα σπίτια τους, στις περιοχές όπου ζουν.
Θα καταθέσουν όμως και οι υπόλοιποι δεκαοκτώ που επρόκειτο να δουλέψουν εκείνη τη μοιραία νύχτα στο εργοστάσιο, αλλά δεν το έκαναν με εντολή διευθυντή, διότι είχε προηγηθεί η εκδήλωση της κοπής της βασιλόπιτας και τους άφησε για να ξεκουραστούν.
Όταν ο φάκελος κλείσει από τους τρεις πραγματογνώμονες της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας θα συμπεριλάβει μέσα και τις καταθέσεις των ανθρώπων από την προανάκριση που διενεργεί η Πυροσβεστική Υπηρεσία.
Θα υπάρξει πόρισμα του Τμήματος Εξουδετέρωσης Εκρηκτικών Μηχανισμών της Αστυνομίας για να εξαφανιστεί το ενδεχόμενο να υπήρξε κάποιος εκρηκτικός μηχανισμός μέσα στην επιχείρηση, αν και εφόσον υπάρξει και αυτό το ερωτηματικό από τους ιδιοκτήτες.
Επιπλέον, θα υπάρξει πόρισμα της Επιθεώρησης Εργασίας αλλά και της Ιατροδικαστικής. Όλα αυτά αθροιστικά θα κατατεθούν στον εισαγγελέα Πρωτοδικών Τρικάλων και στη συνέχεια αφού διαβάσει τον φάκελο θα αποφασίσει αν και εφόσον θα ασκήσει διώξεις και σε βάρος ποιων.
Τα 4 δείγματα από τις 4 σορούς, μαζί με το δείγμα βιολογικού υλικού παιδιών και αδελφών των τεσσάρων γυναικών, έχουν σταλεί ήδη στα εγκληματολογικά εργαστήρια στην Αθήνα, του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας, ενώ μέχρι το βράδυ θα σταλεί και και το δείγμα της 5ης γυναίκας, μαζί με το δείγμα συγγενών της που έχει ήδη δώσει βιολογικό υλικό για να ταυτοποιηθούν οι σοροί.
Η διαδικασία αυτή θα πάρει ένα 48ωρο, οπότε σύμφωνα με πληροφορίες από το αστυνομικό ρεπορτάζ της ΕΡΤ μέχρι την Παρασκευή δεν πρόκειται να επιστραφούν οι σοροί στα Τρίκαλα για να παραληφθούν από τις οικογένειες για να τελέσουν τις κηδείες.
Τι λένε στελέχη της πυροσβεστικής και πραγματογνώμονες
Τι δική τους εκτίμηση για τα αίτια της έκρηξης που προκάλεσε τη φωτιά στο εργοστάσιο της μπισκοτοβιομηχανίας «Βιολάντα» στα Τρίκαλα, η οποία εξελίχθηκε σε τραγωδία, κλήθηκαν να σχολιάσουν στο ενημερωτικό ραδιόφωνο της ΕΡΤ, τόσο ο Κώστας Τσίγκας, Πρόεδρος Ένωσης Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος, όσο και οι Ανδρέας Γκουρμπάτσης, αντιστράτηγος, υπαρχηγός εν αποστρατεία του Πυροσβεστικού Σώματος και Νίκος Θωμαΐδης, καθηγητής Αναλυτικής Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Ο κ. Τσίγκας σημείωσε “Φαίνεται ότι συνέπεια μιας έκρηξης προκλήθηκε πυρκαγιά. Αυτό φαίνεται από τα πρώτα στοιχεία. Ήδη αυτό που θέλω να πω, από την πρώτη στιγμή, παρουσία εισαγγελικών αρχών στο σημείο έχει σπεύσει εκτός από την επιχειρησιακή δράση (…) και άλλα μέσα έχουν σπεύσει στο σημείο για να περιορισθεί αυτή η πυρκαγιά από τη μία πλευρά και από την άλλη η πυρκαγιά αυτή να μην αλλοιώσει τα στοιχεία, τα ευρήματα, τα οποία θα μας οδηγήσουν σε ασφαλή συμπεράσματα. Ωστόσο, παράλληλα, κλιμάκιο της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, με επικεφαλής τον Διευθυντή της, έχει μεταβεί στο σημείο, συλλέγει στοιχεία, λαμβάνει από χθες καταθέσεις για να μπορέσουμε να εξακριβώσουμε όλα αυτά τα αίτια”.
Ως προς την φημολογία ότι ενδεχομένως να υπήρχε διαρροή αερίου προπανίου, ίσως ή και κάποιας άλλης μορφής αερίου απάντησε το εξής “Είναι ένα ενδεχόμενο το οποίο προέκυψε εκρηκτικό μείγμα και ενδεχομένως είτε κάποιον σπινθήρα, είτε από ανθρώπινο λάθος, μπορεί να συνέβη όλο αυτό το τραγικό περιστατικό που είδαμε (…)”.
Από την πλευρά του τώρα, ο κ. Γκουρμπάτσης, συζητώντας με τους Γιώργο Κακούση και Δημήτρη Πετρόπουλο στην εκπομπή «Σεμνά και Ταπεινά» υπογράμμισε “Η προανάκριση πρέπει να απαντήσει καίρια σε ορισμένα πράγματα και συγκεκριμένα και τα βασικότερα: Ποια είναι η αιτία της έκρηξης; Εδώ δύο είναι οι περιπτώσεις που είναι πιθανές να έχει προκληθεί αυτή η έκρηξη: ή η διαφυγή αερίου ή η έκρηξη από σκόνη αλεύρου. Διότι, όταν αιωρείται η σκόνη αλεύρου σε ένα χώρο που δεν αερίζεται, παρουσία πηγής ανάφλεξης ενός σπινθήρα, παράδειγμα, μπορεί να προκαλέσει έκρηξη”.
Και συμπλήρωσε “Αυτή η έκρηξη δεν είναι τόσο ισχυρή, οπότε θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ντόμινο, να υπάρξει διαφυγή του προπανίου εν προκειμένω και εκείνο είναι που έκανε όλη αυτή την καταστροφή, την κατάρρευση κτιρίου κτλ. Αφού απαντηθεί από την προανάκριση ποια είναι η αιτία της έκρηξης, είναι πολύ σημαντικό να δούμε αν η επιχείρηση που πιστεύω ότι είχε ανιχνευτές εύφλεκτων αερίων, όπως εν προκειμένω για το προπάνιο και εκείνο που μου κάνει εντύπωση είναι το γεγονός ότι αυτοί οι ανιχνευτές είναι πολύ υπερευαίσθητοι.
Όταν λοιπόν, υπάρχει διαφυγή αερίου του προπανίου, εν προκειμένω, σε μια συγκέντρωση πάνω από 10% δουλεύει με υπέρυθρες. Όταν ανιχνεύσει λοιπόν, διαφυγή, αυτοί όταν ενεργοποιούνται δίνουν ηχητικό σήμα έτσι ώστε ο κόσμος που είναι στην περιοχή, να εκκενώσει την περιοχή αυτή, δηλαδή πριν δημιουργηθεί το εκρηκτικό μίγμα και μου κάνει εντύπωση γιατί δεν ήχησε”.
Αναφορικά τώρα με τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης τόνισε “Βέβαια είναι υποχρεωτικά (…). Δυστυχώς όμως, εδώ πάσχει λίγο η διαδικασία χορήγησης των πιστοποιητικών πυροπροστασίας. Διότι, ενώ παλαιότερα ερχόταν ο μηχανικός και έλεγε ότι έκανε μία αίτηση και λέει ελάτε, είναι όλα έτοιμα, όπως προβλέπονται από την εγκεκριμένη από την Πυροσβεστική Υπηρεσία όλα τα μέτρα, ελάτε να τα ελέγξετε, πήγαινε ένας αξιωματικός και έκανε επιθεώρηση.
Εδώ και αρκετά χρόνια η υπεύθυνη δήλωση του μηχανικού προς την Πυροσβεστική αρκεί έτσι ώστε να χορηγείται το πιστοποιητικό (…). Προβλέπονται δειγματοληπτικοί έλεγχοι και γίνονται τέτοιοι. Αλλά δεν είναι αρκετοί αυτοί οι έλεγχοι διότι πέρσι όλο το ’25 από την Πυροσβεστική γίνανε 1180 έλεγχοι σε επιχειρήσεις και αίθουσες συγκέντρωσης κοινού και διαπιστώθηκαν 114 παραβάσεις. Είναι ανεπαρκείς. Πρέπει να εντατικοποιηθούν οι έλεγχοι, να διαπιστώνεται αν λειτουργούν όλα τα συστήματα ασφαλείας (…)”.
Ν. Θωμαΐδης: Η ιδιαιτερότητα του υγραερίου και του προπανίου
Μιλώντας επίσης και ο κ. Θωμαΐδης λέγοντας χαρακτηριστικά “Υπάρχουν αυστηροί κανόνες ασφαλείας σε τέτοιες εγκαταστάσεις. Υπάρχουν νομοθεσίες και τεχνικές οδηγίες και αυτό είναι σίγουρα η εργασία των εμπειρογνωμόνων να διαπιστώσει κατά πόσον υπήρξε ή δεν υπήρξε διαρροή. Η αλήθεια είναι ότι δεν ξέρω πόσο γρήγορα θα βγει. Ωστόσο, από τη στιγμή που έχουμε δύο παράγοντες κινδύνου, ο πρώτος είναι το υγραέριο. Είναι πολύ ύπουλος γιατί είναι ένα βαρύ αέριο το οποίο μαζεύεται στο δάπεδο. Είναι εκρηκτικό σε πολύ μικρές συγκεντρώσεις, δηλαδή σε ποσοστό 2%. Στον αέρα το προπάνιο μπορεί από μία σπίθα, από ένα μοτέρ ή από έναν πίνακα ή ακόμα και ένα κινητό ή μια θερμή επιφάνεια που σίγουρα εκεί πέρα υπήρχαν θερμές επιφάνειες μπορεί να δώσει έκρηξη”.
Και πρόσθεσε “Το σκέτο προπάνιο δεν ανιχνεύεται από την οσμή. Συνήθως όμως, στις εγκαταστάσεις τέτοιου μεγέθους βάζουν κάποιες ουσίες οι οποίες δίνουν κάποια οσμή. Φυσικά θα πρέπει να υπάρχουν αισθητήρες και ξέρουν οι τεχνικοί ασφαλείας σε τέτοια συστήματα τι πρέπει να γίνει για να προβλεφθεί αυτή η καταστροφή. Τώρα να συμπληρώσω σε αυτό που μου είπατε εξαρχής, ότι υπάρχει περίπτωση δευτερογενώς να επιταχύνθηκε μια τέτοια έκρηξη από τη σκόνη που υπήρχε από το αλεύρι (…)”.
