Σημαντικά ύψη βροχής καταγράφηκαν σε τμήματα της Νότιας και Δυτικής Ευρώπης, στα τέλη του φθινοπώρου 2025 και κατά τη διάρκεια του χειμώνα, σύμφωνα με προκαταρκτική ανάλυση των διαθέσιμων δεδομένων. Ενώ σημειώνεται ότι οι αλλεπάλληλες βροχοπτώσεις είχαν σοβαρές κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις.
Σύμφωνα με το Meteo, από τις αρχές Νοεμβρίου 2025 έως τα τέλη Φεβρουαρίου 2026 καταγράφηκαν 18 επεισόδια κακοκαιρίας στη χώρα. Σε τέσσερα από αυτά σημειώθηκαν πέντε θάνατοι (τρεις σε πλημμυρικά φαινόμενα, με χείμαρρους που παρέσυραν τα θύματα, και δύο σε συνθήκες ισχυρών ανέμων και θαλάσσιας αναταραχής). Παρατηρήθηκαν σοβαρές πλημμύρες με κατολισθήσεις, δρόμοι που κατέρρευσαν, πρανή που υποχώρησαν, σπίτια στο χείλος του κενού και οικισμοί που αποκλείστηκαν από φερτά υλικά.
Η ατμοσφαιρική κυκλοφορία την περίοδο 20/01-20/02 του 2026. Με μαύρες γραμμές αποτυπώνεται η κληματολογική μέση (αναμενόμενη) θέση και ένταση του αεροχειμάρρου για την ίδια περίοδο του έτους (20/01-20/02) με περίοδο αναφοράς τα έτη 1991-2020. Με κόκκινες και μπλέ αποχρώσεις αποτυπώνονται οι θετικές (πιο ισχυροί του κανονικού δυτικοί άνεμοι) και αρνητικές (λιγότερο ισχυροί του κανονικού δυτικοί άνεμοι) αποκλίσεις από την κλιματολογική μέση τιμή στην ένταση του ανέμου αντίστοιχα για το 2026.
Διαδοχικά βαρομετρικά χαμηλά και ο ρόλος του αεροχειμάρρου
Οι παρατεταμένες αυτές βροχοπτώσεις δεν ήταν απλώς «κακή τύχη». Η εξήγηση, για αυτόν τον βροχερό τύπο καιρού εντοπίζεται πολύ ψηλά στην ατμόσφαιρα και πιο συγκεκριμένα στη θέση και την ένταση του αεροχειμάρρου. Υπενθυμίζουμε ότι ο αεροχείμαρρος είναι ένα ισχυρό ρεύμα αέρα σε ύψος περίπου 10-11 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της Γης, με κίνηση από τα δυτικά προς τα ανατολικά.
Ο αεροχείμαρρος εντοπίζεται σε περιοχές όπου υπάρχει έντονη διάφορά θερμοκρασίας μεταξύ δύο αέριων μαζών (οριζόντια θερμοβαθμίδα), ενώ η κίνηση του αεροχειμάρρου καθορίζει τη δημιουργία και την κίνηση των βαρομετρικών συστημάτων.
Ειδικότερα, το χρονικό διάστημα από τις 20 Ιανουαρίου έως τις 20 Φεβρουαρίου του 2026 χαρακτηρίστηκε από ένα πολύ ενεργό (ισχυρότερο του κανονικού) και ζωνικό (με προσανατολισμό από δύση προς ανατολή) αεροχείμαρρο που «παγιδεύτηκε» σε πολύ νότια γεωγραφικά πλάτη.
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, διαδοχικά βαρομετρικά χαμηλά να ακολουθούν παρόμοιες τροχιές/διαδρομές από τα νοτιότερα τμήματα του Βορείου Ατλαντικού προς την Νότια και Δυτική Ευρώπη φτάνοντας έως τη χώρα μας. Αυτή η κίνηση των διαδοχικών βαρομετρικών χαμηλών είχε ως αποτέλεσμα να μεταφέρονται σημαντικά ποσά υγρασίας ακόμα και από την Καραϊβική θάλασσα και τον Ατλαντικό προς τη Νότια και Δυτική Ευρώπη, προκαλώντας διαδοχικές και σημαντικές βροχοπτώσεις στις ίδιες περιοχές με χαρακτηριστική εμμονή.
Η ασυνήθιστη νότια θέση του αεροχειμάρρου
Όπως διακρίνεται και στην παραπάνω εικόνα, η κλιματολογική μέση (αναμενόμενη) θέση του αεροχειμάρρου εκτείνεται από τις ανατολικές ακτές της Β. Αμερικής προς τον Βορειοανατολικό Ατλαντικό και τη Σκανδιναβία. Ωστόσο, το χρονικό διάστημα από τις 20 Ιανουαρίου έως τις 20 Φεβρουαρίου του 2026 ο αεροχείμαρρος ήταν εξασθενημένος στα βορειότερα τμήματα του Β. Ατλαντικού (μπλε αποχρώσεις) και πιο ισχυρός στα νότια τμήματα αυτού (κόκκινες αποχρώσεις), ενώ εκτεινόταν έως και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η αθροιστική βροχή στην Ελλάδα από τις αρχές του έτους μέχρι και τις 26 Φεβρουαρίου 2026.
