Την παράδοση της Καθαράς Δευτέρας θα «τιμήσουν» οι περισσότεροι δήμοι της Αττικής, εντός και εκτός Λεκανοπεδίου, με σαρακοστιανά εδέσματα, μουσική, χορό και φυσικά με την πατροπαράδοτη λαγάνα.
Τα υπαίθρια «τραπέζια» θα περιμένουν τους δημότες για να χαρούν την ημέρα και τα παιδιά για να πετάξουν ψηλά τον χαρταετό τους, ενώ σχεδόν όλοι οι δήμοι έχουν προγραμματίσει μουσικό πρόγραμμα. Μάλιστα, ο δήμος Περιστερίου και ο δήμος Ηλιούπολης υπόσχονται και τη μεγαλύτερη λαγάνα.
Όπως εδώ και δεκαετίες, έτσι και φέτος για τις Αθηναίες και τους Αθηναίους, παραδοσιακό σημείο συνάντησης γίνεται ο Λόφος Φιλοπάππου, για να πετάξουν τον χαρταετό τους και να χαρούν την ημέρα. Κάτω από τον αττικό ουρανό, η Φιλαρμονική Ορχήστρα του δήμου Αθηναίων θα υποδέχεται με τις μελωδίες της το κοινό από τις 11 το πρωί και θα υπάρχουν δωρεάν σαρακοστιανά εδέσματα. Ο δήμος έχει οργανώσει κι ένα νησιώτικο παραδοσιακό γλέντι με τον Νίκο Οικονομίδη και την Κυριακή Σπανού, που θα ξεκινήσει στις 11:30.
Από εκεί και πέρα, οι χώροι όπου οι δήμοι της Αττικής έχουν προγραμματίσει εκδηλώσεις, με σαρακοστιανά εδέσματα για τον κόσμο και γλέντι με μουσική και χορό, είναι:
Ο δήμος Αγίας Βαρβάρας στο Άλσος Μητέρας (11:00). Με τραγούδια λαϊκά και παραδοσιακά από την ορχήστρα της «Μουσικής Γωνιάς». Θα χορέψουν ο Σύλλογος Ποντίων Αγίας Βαρβάρας «Ο Φάρος» και η Ένωση Κρητών Αγίας Βαρβάρας «Η Μεγαλόνησος».
Ο δήμος Αγίας Παρασκευής στο Πάρκο Πευκακίων (10:30). Παραδοσιακό γλέντι με το συγκρότημα ΑΝΕΜΩΝΑ και με την ευγενική συνδρομή των συλλόγων «Χοροταξιδευτές» και «Η Αλληλεγγύη για όλους»
Ο δήμος Αγίου Δημητρίου στην πλατεία Ελευθερίου Βενιζέλου στο Πάρκο Ασυρμάτου (11:30). Εκδήλωση με παραδοσιακή μουσική και τη συμμετοχή των Προσκόπων.
Ο δήμος Αιγάλεω στο Άλσος Αιγάλεω - Μπαρουτάδικο (12:00). Τα παιδιά θα λάβουν δωρεάν χαρταετούς και οι Πολιτιστικοί Σύλλογοι της πόλης θα παρουσιάσουν παραδοσιακούς χορούς. Στις 13:00 θα ξεκινήσει παραδοσιακό γλέντι με τον Γιάννη Καψάλη και τον κλαρινίστα Μάκη Τσίκο.
Ο δήμος Αλίμου στον Λόφο Πάνι από το πρωί. Μουσική με DJ και λαϊκό συγκρότημα, για τα παιδιά δωρεάν χαρταετοί, παιχνίδια, αλευρομουντζουρώματα και εκπλήξεις.
Ο δήμος Αχαρνών στο Ολυμπιακό Χωριό (11:00). Το καθιερωμένο γλέντι στο κλειστό γυμναστήριο «Φοίβος» του Εθνικού Αθλητικού Προπονητικού Κέντρου. Η ορχήστρα των καθηγητών μουσικής του δήμου θα «ντύσει» μελωδικά τη μέρα, ενώ τα παιδιά θα πάρουν κι έναν χαρταετό, για να τον πετάξουν στον ανοιχτό χώρο γύρω από το γήπεδο.
Ο δήμος Βριλησσίων στο Ανοιχτό θέατρο «Αλίκη Βουγιουκλάκη» στα Άνω Βριλήσσια (11:00). Χορός και διασκέδαση με ζωντανή παραδοσιακή μουσική από όλη την Ελλάδα με τους Αντώνη Κυρίτση, Θωμά Κωνσταντίνου και Γιώργο Κωτσίνη.
Ο δήμος Βύρωνα στο Θέατρο Βράχων (11:30) μαζί με τον δήμο Δάφνης-Υμηττού και παραδοσιακό μουσικό πρόγραμμα με τη Νάντια Καραγιάννη.
Ο δήμος Γλυφάδας στην παραλία στο Παλαιό Δημαρχείο (12:00) με σαρακοστιανά και μουσική εκδήλωση.
Ο δήμος Δάφνης-Υμηττού στο Θέατρο Βράχων (11:30) μαζί με τον δήμο Βύρωνα και παραδοσιακό μουσικό πρόγραμμα με τη Νάντια Καραγιάννη.
Ο δήμος Ελευσίνας στον Προφήτη Ηλία στη Μαγούλα (11:00) με ζωντανή μουσική και με τη συμμετοχή Συλλόγων.
Ο δήμος Ελληνικού-Αργυρούπολης στα ανοιχτά γήπεδα της οδού Μιλήτου, δίπλα από το ανοιχτό Πέτρινο Θέατρο Αργυρούπολης (12:00). Την εκδήλωση θα συνοδεύει μουσικό συγκρότημα. Σε περίπτωση δυσμενών καιρικών συνθηκών (βροχή, έντονο κρύο κ.α.) η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στο κλειστό γήπεδο μπάσκετ «Αργοναύτες».
Ο δήμος Ζωγράφου στο Πάρκο Γουδή (12:00) με το πενταμελές μουσικό σύνολο του Νίκου Φάκαρου «Οι Musicaroi», που θα παρουσιάσει ένα μουσικοχορευτικό πρόγραμμα με νησιώτικα, παραδοσιακά τραγούδια και σκοπούς.
Ο δήμος Ηλιούπολης στο Πάρκο Χαλικάκι (11:00) με παραδοσιακή μουσική και δώρο χαρταετούς στα παιδιά, αλλά και με τη μεγαλύτερη λαγάνα που έχει δημιουργηθεί ποτέ στα Νότια Προάστια, βάρους 120 κιλών, με διάσταση 8 μέτρα μήκος και 4 μέτρα πλάτος. Σε περίπτωση βροχόπτωσης η εκδήλωση θα μεταφερθεί στο Α’ Κλειστό Γυμναστήριο Ηλιούπολης.
Ο δήμος Ηρακλείου στο Κτήμα Φιξ (11:00) με μουσική και χορό. Παράλληλα, θα υπάρχουν δραστηριότητες για τα παιδιά, όπως παιχνίδια, εργαστήρια χαρταετού, ανιματέρς, ξυλοπόδαροι, facepainting, μπαλονοκατασκευές, λιχουδιές κ.α.
Ο δήμος Καισαριανής στο Πάρκο Άη Γιάννη (12:00) με παραδοσιακό γλέντι και εκπλήξεις για τους μικρούς φίλους.
Ο δήμος Καλλιθέας στην παραλία (11:00) με παραδοσιακό πρόγραμμα, όπου συμμετέχουν οι Παναγιώτης Λάλεζας και Βιβή Βουτσελά.
Ο δήμος Κηφισιάς στο Πάρκο Ανδρέα Παπανδρέου στη Νέα Ερυθραία (11:00) με την... πατροπαράδοτη φασολάδα, με το μουσικό συγκρότημα «Ξέφραγο Αμπέλι» και με παραδοσιακούς χορούς από την Ένωση Μικρασιατών Νέας Ερυθραίας και το Χορευτικό τμήμα του δήμου. Τα παιδιά θα μάθουν να κατασκευάζουν τους δικούς τους χαρταετούς και θα ξεφαντώσουν με Show από σαπουνόφουσκες, με οφθαλμαπάτες και ταχυδακτυλουργικά τεχνάσματα. Στη φετινή εκδήλωση θα συμμετέχουν εθελοντικά και οι πρόσκοποι από το 1ο Σύστημα Νέας Ερυθραίας.
Ο δήμος Λαυρεωτικής στον Άγιο Κωνσταντίνο (Θέση Χάος) 11:00, με την Ιωάννα Λεγάκη και με τη συμμετοχή Πολιτιστικών Συλλόγων του Λαυρίου.
Ο δήμος Λυκόβρυσης-Πεύκης στο κλειστό Γήπεδο Μπάσκετ Πεύκης (12:00), με ζωντανή μουσική από την Νάσια Κονιτοπούλου και την ορχήστρα της. Ο εορτασμός θα ξεκινήσει από τις 10 π.μ., στο Δημοτικό Στάδιο Πεύκης, όπου θα υπάρχει εργαστήρι κατασκευής χαρταετού και θα γίνει το πέταγμά τους.
Ο δήμος Μάνδρας-Ειδυλλίας στο Μελετάκι (11:00) παραδοσιακό γλέντι με τους Κώστα Μπανιώνα και Δημήτρη Τζίμα. Για τη Δημοτική Ενότητα Ερυθρών στο Γήπεδο Ερυθρών (10:30) με παραδοσιακά εδέσματα, μουσική και χορό. Για τη Δημοτική Ενότητα Οινόης στην πλατεία επί της ΠΕΟΑΘ (11:00) με εδέσματα, γαϊτανάκι και πολλές εκπλήξεις.
Ο δήμος Μεγαρέων στη Νέα Πέραμο, Αλσάκι στο λιμάνι (11:00) με παραδοσιακά εδέσματα.
Ο δήμος Μοσχάτου-Ταύρου στην πλατεία Εθνικής Αντίστασης (Αγ. Γεωργίου) στον Ταύρο (12:00), συναυλία λαϊκής μουσικής με τον Ματθαίο Γιαννούλη, την Κατερίνα Κολλιοπούλου και τον Νίκο Γιαννούλη.
Ο δήμος Νέας Ιωνίας στο Συνεδριακό Κέντρο (11:00), παραδοσιακό νησιώτικο και λαϊκό πρόγραμμα, με την ορχήστρα του μαέστρου Βαγγέλη Σαραντίδη.
Ο δήμος Νέας Φιλαδέλφειας στη Λίμνη του Άλσους (11:00) τα παραδοσιακά Κούλουμα.
Ο δήμος Παλαιού Φαλήρου στο Πάρκο Φλοίσβου - Κυματοθραύστης (11:00), με DJ και καρναβαλική μουσική, αλλά και με παραδοσιακούς χορούς από τους μαθητές και τις μαθήτριες του 10ου Δημοτικού Σχολείου «ΜΑΝΩΛΗΣ ΚΑΛΟΜΟΙΡΗΣ».
Ο δήμος Παλλήνης στο Δημοτικό Πάρκο Ανθούσας (11:30), με παραδοσιακή μουσική και πρόγραμμα με τη Μαρία Νομικού και τον Θανάση Γλυνό.
Ο δήμος Περιστερίου στο Εκθεσιακό Κέντρο, στάση μετρό Ανθούπολη (12:00), με σαρακοστιανά εδέσματα και με τη μεγαλύτερη λαγάνα από τη Συντεχνία Αρτοποιών Αθηνών, Προαστίων και Περιχώρων (ΣΑΑΠΠ). Στο πλαίσιο της παραδοσιακής γιορτής, συναυλία της Γωγώς Τσαμπά, με το κλαρίνο του Νεκτάριου Κοκκώνη.
Ο δήμος Πετρούπολης στην πλατεία Αγίου Δημητρίου (12:00), γλέντι με το συγκρότημα «Σεργιάνι στην Παράδοση».
Ο δήμος Σαρωνικού στις Αλυκές Αναβύσσου (11:00), με σαρακοστιανά εδέσματα, λαγάνες, φασολάδα και νηστίσιμα από τα ΚΑΠΗ Αναβύσσου, ΚΑΠΗ Σαρωνίδας, τον Σύλλογο Λάκκας, τον Σύλλογο Κρητών και τη Σχολή Τουριστικών Επαγγελμάτων. Πολιτιστικό πρόγραμμα με τον Μικρασιατικό Σύλλογο Αναβύσσου, τον Χορευτικό Λαογραφικό Όμιλο Αναβύσσου, τον Σύλλογο Αγία Ειρήνη και συναυλία με τον Πάνο Καλίδη.
Ο δήμος Φιλοθέης-Ψυχικού στο Άλσος Εθνικής Τραπέζης στη Φιλοθέη (11:00), με παραδοσιακούς χορούς της χορευτικής ομάδας του ΜΕΟ, συναυλία με τους Passepartout the Band και Live party band με pop, rock, disco, latin και ελληνικά τραγούδια.
Ο δήμος Χαϊδαρίου στο Άλσος Δαφνίου (11:30) με παραδοσιακή μουσική, σαρακοστιανά εδέσματα και δράσεις για παιδιά. Από τις 9 το πρωί το πέταγμα χαρταετού στο Πάρκο Νεολαίας.
Ο δήμος Ωρωπού στο Δημοτικό Πάρκο Ιωάννη Κουρούπη στον Ωρωπό (11:00), κούλουμα και αποκριάτικη γιορτή, όπου συμμετέχουν πολιτιστικοί σύλλογοι και φορείς του δήμου.
Η έξοδος της Καθαράς Δευτέρας έχει ρίζες: Τα έθιμα που κρατούν ζωντανή την πολιτισμική συνέχεια
Από το Μπουρανί του Τυρνάβου, μέχρι τον χορό των Γέρων στη Σκύρο και από το έθιμο του Μπέη στο Διδυμότειχο μέχρι τον Βλάχικο Γάμο στη Θήβα, η Ελλάδα αναβιώνει έθιμα, παραδόσεις και γιορτές που είναι κάτι πολύ περισσότερο από εκδηλώσεις χαράς. Είναι ρίζες, βιώματα και ένα μεγάλο μέρος της άυλης πολιτιστικής μας κληρονομιάς που κρατά αυθεντικό το αποτύπωμα των προγόνων μας και αποτελεί ένα σημαντικό asset για την τουριστική ανάπτυξη πολλών περιοχών, ακόμη και μη παραδοσιακών προορισμών.
Την ώρα που η ταξιδιωτική κίνηση για το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας κορυφώνεται, γίνεται για άλλη μια φορά εμφανές ότι «τα ήθη, τα έθιμα, οι γιορτές και οι γαστρονομικές πρακτικές δεν είναι απλώς λαογραφικά στοιχεία, αλλά ζωντανές εκφράσεις της πολιτισμικής μας συνέχειας που συνδέουν το παρελθόν με το παρόν», όπως αναφέρει η Αγγελική Μαραγκάκη, Διευθύντρια Ανάπτυξης του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ).
Η αυθεντικότητα ως «μαγνήτης» της εξόδου
Φέτος, σύμφωνα με τον Πρόεδρο του HATTA, Λύσανδρο Τσιλίδη, η κίνηση είναι ακόμη υψηλότερη σε σχέση με πέρσι και δεν αφορά μόνο στους «παραδοσιακούς» πρωταγωνιστές, όπως η Πάτρα, η Ξάνθη και το Ρέθυμνο, αλλά και σε προορισμούς που επενδύουν στα ιδιαίτερα έθιμα και τις τοπικές τους εκδηλώσεις.
Η αυθεντικότητα των τοπικών δρώμενων αποτελεί τον κύριο «μαγνήτη» για την έξοδο. Στη Σκύρο κυριαρχεί ο «Χορός των Γέρων» και η «Τράτα», στη Νάουσα οι «Γενίτσαροι και οι Μπούλες», στον Τύρναβο το παραδοσιακό «Μπουρανί» και στην Κέρκυρα το ιδιαίτερο τοπικό καρναβάλι. Η παράδοση ζωντανεύει με τις «Μπουμπούνες» στην Καστοριά, τους «Φανούς» στην Κοζάνη, τις «Τζαμάλες» στα Ιωάννινα, τον «Μπαμπόγερο» στις Σέρρες και τους «Κουδουνοφόρους» στον Σοχό.
Η νησιωτική Ελλάδα εκπροσωπείται δυναμικά από τη Σέριφο, την Αμοργό, τη Σκόπελο και τη Ζάκυνθο (με τον παραδοσιακό «Ντελάλη»), ενώ το Γαλαξείδι ετοιμάζεται για τον «Αλευροπόλεμο» και η Θήβα για τον «Βλάχικο Γάμο». Στον Έβρο, το Διδυμότειχο προσελκύει το ενδιαφέρον με την αναπαράσταση γεωργικών εργασιών και το έθιμο του «Μπέη».
Τουριστική ανάπτυξη με πολιτιστικό βάθος
Το ερώτημα, όμως, δεν είναι μόνο πόσοι θα ταξιδέψουν. Είναι πώς θα διατηρηθεί ζωντανό αυτό που τους φέρνει εκεί.
Το ενδιαφέρον για αυτούς τους προορισμούς συνδέεται άμεσα με την αναβίωση των εθίμων και μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός εξωστρέφειας, προσελκύοντας ακόμη περισσότερο κόσμο -Έλληνες αλλά και ξένους- δίνοντας «ζωή» σε λιγότερο δημοφιλείς περιοχές και ενισχύοντας την επισκεψιμότητα εκτός της υψηλής τουριστικής περιόδου.
«Η διεθνής προβολή των ελληνικών εθίμων αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα του Υπουργείου Πολιτισμού και είναι απόλυτα εφικτή. Προϋποθέτει όμως τρία βασικά στοιχεία: επιστημονική τεκμηρίωση, αφηγηματική συνοχή και συγκεκριμένο πλαίσιο παρουσίασης με σεβασμό στην πολιτιστική μας κληρονομιά», αναφέρει η κ. Μαραγκάκη μιλώντας στο Αθηναϊκό και Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.
Η Ελλάδα διαθέτει κάτι ισχυρότερο από ένα απλό τουριστικό προϊόν: μια τεκμηριωμένη συνέχεια πολιτισμού που εκτείνεται σε χιλιετίες και παραμένει ζωντανή στη σύγχρονη καθημερινότητα. Η τοπική κουζίνα με τις αιωνόβιες τεχνικές παρασκευής της, οι παραδοσιακές γιορτές όπως η Καθαρά Δευτέρα, τα πανηγύρια με τον ιδιαίτερο χαρακτήρα τους, οι αγροτικές πρακτικές που μεταβιβάζονται από γενιά σε γενιά, όλα αυτά αποτελούν στοιχεία άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς με σημαντική δυναμική, όπως επισημαίνει η κ. Μαραγκάκη.
«Η άυλη πολιτιστική κληρονομιά είναι συχνά συνδεδεμένη με τον κύκλο του έτους και τις εποχικές γιορτές, γεγονός που τη μετατρέπει σε ιδανικό εργαλείο για την αντιμετώπιση της εποχικότητας του τουρισμού. Κάθε εποχή φέρει τις δικές της παραδόσεις, προϊόντα και εορτασμούς που μπορούν να δημιουργήσουν ισχυρά κίνητρα επίσκεψης εκτός της θερινής περιόδου. Ως προς αυτή την κατεύθυνση επενδύει στρατηγικά το Υπουργείο Πολιτισμού: στην άρση των νοητών ορίων που ορίζει η θερινή περίοδος. Η γαστρονομία αποτελεί ιδανικό όχημα προς αυτή τη στρατηγική: οι χειμωνιάτικες γιορτές με τα παραδοσιακά τους εδέσματα, τα τοπικά προϊόντα κάθε εποχής, οι θεματικές γαστρονομικές εμπειρίες που συνδέονται με την αγροτική παραγωγή μας, μπορούν να ενταχθούν σε στοχευμένες εμπειρίες, προσελκύοντας επισκέπτες καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους», επισημαίνει.
Ψηφιακά εργαλεία και γαστρονομική εμπειρία
Σε αυτή τη στρατηγική εντάσσεται και η δημιουργία εξειδικευμένων εργαλείων προβολής.
«Η πλατφόρμα hh.gr σχεδιάστηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού και τον Οργανισμό Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων ακριβώς με αυτή τη φιλοσοφία: να λειτουργήσει ως ολοκληρωμένη πύλη που δεν παρουσιάζει απλώς αρχαιολογικούς χώρους, αλλά συνδέει τον κάθε τόπο με τις ιστορίες του, τις πολιτιστικές διαδρομές, τις τοπικές παραδόσεις και τη ζωντανή κληρονομιά του».
«Η υπηρεσία The Eaternity Experience αποτελεί την πρακτική εφαρμογή αυτής της προσέγγισης, καθώς χρησιμοποιεί τη γαστρονομία ως βιωματική είσοδο στην άυλη κληρονομιά, δημιουργώντας μια ολιστική πολιτιστική εμπειρία για τον επισκέπτη», υπογραμμίζει η κ. Μαραγκάκη.
Το hh.gr λειτουργεί ως ψηφιακό εργαλείο storytelling, εξηγώντας την ιστορική και πολιτισμική γένεση ενός εθίμου, συνδέοντάς το με τον συγκεκριμένο τόπο και τη γαστρονομική του παράδοση και εντάσσοντάς το σε θεματικές πολιτιστικές διαδρομές που προσελκύουν τον διεθνή επισκέπτη. Το The Eaternity Experience, από την πλευρά του, λειτουργεί ως γέφυρα επικοινωνίας: μέσα από επιμελημένες γαστρονομικές εμπειρίες σε 21 αρχαιολογικούς χώρους σε όλη την Ελλάδα -με το δίκτυο να επεκτείνεται συνεχώς- ο επισκέπτης δεν παρατηρεί απλώς ένα έθιμο ως εξωτερικός θεατής, αλλά το βιώνει ως αυθεντική πολιτιστική εμπειρία.
Η πρόκληση της αυθεντικότητας
Η ίδια επισημαίνει ότι η άυλη κληρονομιά συναντάται συχνά με μεγαλύτερη αυθεντικότητα σε μικρότερες κοινότητες και λιγότερο τουριστικούς προορισμούς, όπου οι παραδόσεις παραμένουν ζωντανές στην καθημερινή ζωή. Όταν η τοπική άυλη κληρονομιά συνδεθεί στρατηγικά με τον αρχαιολογικό χώρο της περιοχής, με τα τοπικά προϊόντα ποιότητας, με επιμελημένες γαστρονομικές εκδηλώσεις και με συστηματική ψηφιακή προβολή μέσω του hh.gr, δημιουργείται μια ολοκληρωμένη πολιτιστική πρόταση που μπορεί να ανταγωνιστεί τους περισσότερο γνωστούς μαζικούς προορισμούς. Έτσι επιτυγχάνεται αποκέντρωση της επισκεψιμότητας, ενίσχυση των τοπικών οικονομιών και διατήρηση της βιωσιμότητας των πολιτιστικών πόρων.
Στο πλαίσιο αυτής της τουριστικής ανάπτυξης, παραμένει η ανησυχία για το πώς οι προορισμοί θα διατηρήσουν το αυθεντικό τους στοιχείο και την πολιτισμική τους ταυτότητα χωρίς να φθαρούν.
Η κ. Μαραγκάκη εξηγεί ότι ο κίνδυνος της τουριστικοποίησης υφίσταται μόνο όταν τα έθιμα αφαιρούνται από το πολιτισμικό τους πλαίσιο και μετατρέπονται σε επιφανειακό θέαμα. «Ακριβώς για αυτόν τον λόγο η στρατηγική μας βασίζεται σε τρεις θεμελιώδεις αρχές: τον απόλυτο σεβασμό της πολιτιστικής κληρονομιάς, τη στενή συνεργασία με τοπικούς φορείς και κοινότητες που είναι οι φορείς των παραδόσεων, και τη διατήρηση της αυθεντικότητας σε κάθε επίπεδο» και προσθέτει: «η πλατφόρμα hh.gr εφαρμόζει τεκμηριωμένη αφήγηση, παρέχοντας το απαραίτητο πλαίσιο για την κατανόηση του βαθύτερου νοήματος κάθε παράδοσης. Το The Eaternity Experience, από την πλευρά του, δεν αναπαράγει αποκομμένα έθιμα για τουριστική κατανάλωση, αλλά πλαισιώνει τις γαστρονομικές εκδηλώσεις με σεβασμό, επιστημονική τεκμηρίωση και συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων, διασφαλίζοντας ότι η παράδοση παραμένει ζωντανή και όχι απλώς εμπορευματοποιημένη».
