Οι πολίτες της Ονδούρας προσέρχονται στις κάλπες την Κυριακή για να εκλέξουν νέο πρόεδρο σε μια σκληρά ανταγωνιστική αναμέτρηση, η οποία διεξάγεται εν μέσω ανησυχιών για εκλογική νοθεία στη φτωχή χώρα της Κεντρικής Αμερικής.
Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις δείχνουν μια ουσιαστική ισοπαλία μεταξύ τριών από τους πέντε υποψηφίους: της πρώην υπουργού Άμυνας Ρίξι Μονκάδα από το κυβερνών αριστερό κόμμα Liberty and Refoundation (LIBRE), του πρώην δημάρχου Τεγκουσιγκάλπα Νάσρι Ασφούρα από το συντηρητικό Εθνικό Κόμμα και του παρουσιαστή τηλεόρασης Σαλβαντόρ Νασράλα από το κεντρώο Φιλελεύθερο Κόμμα.
Ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών έχει εκφράσει ανησυχίες για τη διαδικασία των εκλογών, και η πλειονότητα των μελών του σε έκτακτη συνεδρία αυτήν την εβδομάδα ζήτησε από την κυβέρνηση της απερχόμενης προέδρου Ξιομάρα Κάστρο να διεξαγάγει εκλογές χωρίς εκφοβισμό, νοθεία και πολιτικές παρεμβάσεις.
Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Κρίστοφερ Λάντοου, προειδοποίησε επίσης στο X ότι οι ΗΠΑ θα αντιδράσουν «γρήγορα και αποφασιστικά σε οποιονδήποτε υπονομεύσει την ακεραιότητα της δημοκρατικής διαδικασίας στην Ονδούρα».
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει στηρίξει τον Ασφούρα, αναρτώντας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι «αν δεν κερδίσει, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρόκειται να ρίξουν καλό χρήμα σε κακή επένδυση».
«Ελπίζουμε ότι δεν θα υπάρξει νοθεία και ότι οι εκλογές θα είναι ειρηνικές», δήλωσε η Τζένιφερ Λόπεζ, 22 ετών φοιτήτρια Νομικής στην Τεγκουσιγκάλπα. «Αυτό θα αποτελούσε ένα τεράστιο βήμα προόδου για τη δημοκρατία στη χώρα μας».
Αυξανόμενη δημόσια αναξιοπιστία στη διαδικασία των εκλογών
Η Ονδούρα, όπου έξι στους δέκα πολίτες ζουν σε φτώχεια, υπέστη πραξικόπημα το 2009, όταν μια συμμαχία δεξιών στρατιωτικών, πολιτικών και επιχειρηματιών ανατράπηκε τον Μανουέλ Ζελάγια, σύζυγο της σημερινής προέδρου. Το 2021, οι Ονδουριανοί ψήφισαν μαζικά υπέρ της Κάστρο, τερματίζοντας περισσότερα από εκατό χρόνια κυριαρχίας των Εθνικού και Φιλελεύθερου Κόμματος.
Οι εκλογές της Κυριακής, στις οποίες θα εκλεγούν επίσης τα 128 μέλη του Κογκρέσου, εκατοντάδες δήμαρχοι και χιλιάδες άλλοι δημόσιοι λειτουργοί, διεξάγονται σε ένα ιδιαίτερα πολωμένο κλίμα, με τους τρεις κορυφαίους υποψηφίους να αλληλοκατηγορούνται για συνωμοσία νοθείας. Η Μονκάδα έχει υπονοήσει ότι δεν θα αναγνωρίσει τα επίσημα αποτελέσματα.
Το γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα της Ονδούρας, ευθυγραμμισμένο με το κυβερνών κόμμα, κατηγορεί τα αντιπολιτευόμενα κόμματα για σχέδιο εκλογικής νοθείας, κάτι που αυτά αρνούνται. Οι εισαγγελείς άνοιξαν έρευνα για ηχητικά αρχεία που φέρεται να δείχνουν έναν υψηλόβαθμο πολιτικό του Εθνικού Κόμματος να συζητά σχέδια με έναν άγνωστο στρατιωτικό αξιωματικό για να επηρεάσουν τις εκλογές. Τα φερόμενα ηχητικά αρχεία, τα οποία το Εθνικό Κόμμα λέει ότι δημιουργήθηκαν με τεχνητή νοημοσύνη, έχουν γίνει κεντρικά για την εκστρατεία της Μονκάδα.
Ο στρατός της Ονδούρας δέχθηκε επίσης κριτική για το αίτημά του προς το Εθνικό Εκλογικό Συμβούλιο να του παραχωρήσει αντίγραφα των εκλογικών καταλόγων την ημέρα των εκλογών, κάτι που παραβιάζει τον νόμο της Ονδούρας.
Αυτές οι εντάσεις έχουν συμβάλει σε μια αυξανόμενη δημόσια δυσπιστία προς τις εκλογικές αρχές και τη διαδικασία εκλογών γενικότερα. Έχουν σημειωθεί επίσης καθυστερήσεις στην παροχή εκλογικού υλικού.
Μέσα σε αυτή τη θερμή ατμόσφαιρα, 6,5 εκατομμύρια Ονδουριανοί θα αποφασίσουν μεταξύ της συνέχισης της αριστερής κοινωνικής και οικονομικής ατζέντας της Κάστρο ή της στροφής προς μια συντηρητική ατζέντα υποστηρίζοντας το Φιλελεύθερο ή το Εθνικό Κόμμα.
Η Κάστρο, η πρώτη γυναίκα που κυβερνά την Ονδούρα, αύξησε τις δημόσιες επενδύσεις και τις κοινωνικές δαπάνες. Η οικονομία παρουσίασε μέτρια ανάπτυξη και η φτώχεια και η ανισότητα μειώθηκαν, αν και και τα δύο παραμένουν υψηλά. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) έχει επαινέσει την προσεκτική δημοσιονομική διαχείριση της κυβέρνησής της.
Ο δείκτης ανθρωποκτονιών στη χώρα έχει επίσης μειωθεί στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων ετών, αλλά η βία παραμένει. Οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν επικρίνει την Κάστρο για τη διατήρηση παρατεταμένης κατάστασης έκτακτης ανάγκης σε μέρη της Ονδούρας και για τη συνέχιση της εμπλοκής του στρατού στην αστυνόμευση, όπως έκανε ο προκάτοχός της, Χουάν Ορλάντο Ερνάντεζ, ο οποίος εκτίει ποινή 45 ετών στις ΗΠΑ μετά την καταδίκη του για διακίνηση ναρκωτικών. Ο Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι σκοπεύει να δώσει χάρη στον Ερνάντεζ.
Οι υποψήφιοι πρόεδροι έχουν παρουσιάσει λίγα συγκεκριμένα σχέδια για την επίλυση των κύριων προβλημάτων της Ονδούρας: διακίνηση ναρκωτικών, διαφθορά και φτώχεια.
Οι εκλογές θα παρακολουθηθούν στενά και από την Ασία. Τόσο ο Ασφούρα όσο και ο Νασράλα δήλωσαν ότι ενδέχεται να επαναφέρουν τις διπλωματικές σχέσεις με την Ταϊβάν εάν εκλεγούν. Οι σχέσεις με την Ταϊπέι είχαν διακοπεί από την κυβέρνηση Κάστρο το 2023.
Μια τέτοια κίνηση θα αποτελούσε τη μεγαλύτερη διπλωματική ήττα για την Κίνα στην περιοχή από το 1990, όταν η κυβέρνηση της Νικαράγουα της Βιολέτα Τσαμόρο επανέφερε τις δικές της σχέσεις με την Ταϊπέι.
