Κουβανοί σύμβουλοι ασφαλείας και γιατροί έχουν αποχωρήσει από τη Βενεζουέλα, καθώς η κυβέρνηση της προσωρινής προέδρου Ντέλσι Ροντρίγκεζ αντιμετωπίζει έντονη πίεση από την Ουάσινγκτον να διαλύσει τη σημαντικότερη αριστερή συμμαχία της Λατινικής Αμερικής, σύμφωνα με 11 πηγές που είναι εξοικειωμένες με το θέμα.
όπως αναφέρει το Reuters, η προσωρινή πρόεδρος της Βενεζουέλας Ντέλσι Ροντρίγκες έχει αναθέσει την προστασία της σε βενεζουελάνους σωματοφύλακες, σύμφωνα με τέσσερις από τις πηγές, σε αντίθεση με τον ανατραπέντα πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο και τον προκάτοχό του, τον πρόεδρο Ούγκο Τσάβες, οι οποίοι και οι δύο βασίζονταν σε ελίτ κουβανικές δυνάμεις.
Σύμφωνα με την κουβανική κυβέρνηση, 32 Κουβανοί σκοτώθηκαν στην αμερικανική στρατιωτική επίθεση που συνέλαβε τον Μαδούρο στις 3 Ιανουαρίου. Αυτοί οι στρατιώτες και σωματοφύλακες ήταν μέρος μιας βαθιάς συμφωνίας ασφάλειας μεταξύ Καράκας και Αβάνας που ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 2000, στην οποία κουβανοί πράκτορες πληροφοριών ενσωματώθηκαν σε ολόκληρο το στρατό και στην ισχυρή μονάδα αντικατασκοπείας DGCIM της Βενεζουέλας, η οποία ήταν θεμελιώδης για την εξάλειψη της εγχώριας αντιπολίτευσης.
«Η κουβανική επιρροή ήταν απολύτως απαραίτητη» για την επιβίωση της κυβέρνησης Τσάβες, δήλωσε ο Αλεχάντρο Βελάσκο, αναπληρωτής καθηγητής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης και ειδικός σε θέματα Βενεζουέλας.
Σύμφωνα με έναν πρώην αξιωματούχο των μυστικών υπηρεσιών της Βενεζουέλας, ορισμένοι Κουβανοί σύμβουλοι έχουν απομακρυνθεί από τις θέσεις τους στο DGCIM. Δύο από τις πηγές ανέφεραν ότι ορισμένοι Κουβανοί ιατροί και σύμβουλοι ασφαλείας έχουν ταξιδέψει από τη Βενεζουέλα στην Κούβα με πτήσεις τις τελευταίες εβδομάδες.
Μια πηγή κοντά στο κυβερνών κόμμα της Βενεζουέλας ανέφερε ότι οι Κουβανοί αναχώρησαν κατόπιν εντολής της Ροντρίγκεζ λόγω της πίεσης των ΗΠΑ. Οι άλλες πηγές δεν ήταν σαφείς ως προς το αν οι Κουβανοί αναγκάστηκαν να φύγουν από τη νέα ηγεσία της Βενεζουέλας, έφυγαν με δική τους πρωτοβουλία ή κλήθηκαν να επιστρέψουν στην Αβάνα.
Η απόφαση να απομακρυνθούν οι Κουβανοί από την προεδρική φρουρά και τη μονάδα αντικατασκοπείας δεν έχει αναφερθεί προηγουμένως.
Ο Τραμπ θέλει να τερματιστούν οι σχέσεις Βενεζουέλας - Κούβας
Πριν από την επιχείρηση για την απομάκρυνση του Μαδούρο, χιλιάδες Κουβανοί γιατροί, νοσοκόμες και προπονητές αθλημάτων εργάζονταν στη Βενεζουέλα στο πλαίσιο προγραμμάτων κοινωνικής πρόνοιας που ξεκίνησαν υπό τον Τσάβες. Σε αντάλλαγμα, η Βενεζουέλα παρείχε στην Κούβα μια πηγή πολύτιμου πετρελαίου.
Μετά την επίθεση των ΗΠΑ, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δεσμεύτηκε να τερματίσει τις σχέσεις ανάμεσα στη Βενεζουέλα και την Κούβα. «Η Κούβα ζούσε, για πολλά χρόνια, από μεγάλες ποσότητες πετρελαίου και χρημάτων από τη Βενεζουέλα. Σε αντάλλαγμα, η Κούβα παρείχε «υπηρεσίες ασφάλειας» στους δύο τελευταίους δικτάτορες της Βενεζουέλας, αλλά όχι πλέον!», έγραψε στο Truth Social στις 11 Ιανουαρίου.
Σε απάντηση σε ερωτήσεις σχετικά με την πίεση των ΗΠΑ προς τη Βενεζουέλα να διακόψει τις σχέσεις της με την Κούβα, ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι οι ΗΠΑ έχουν «πολύ καλές σχέσεις με τους ηγέτες της Βενεζουέλας» και ότι πιστεύουν ότι «τα συμφέροντα της Ροντρίγκεζ συνάδουν με την προώθηση των βασικών στόχων μας».
Η διακοπή των σχέσεων της Βενεζουέλας με την Κούβα αποτελεί μέρος της ευρύτερης στρατηγικής της Ουάσιγκτον για την ανατροπή της κομμουνιστικής κυβέρνησης της Αβάνας. Από τα μέσα Δεκεμβρίου, η Ουάσιγκτον έχει αποκλείσει τη Βενεζουέλα από την αποστολή πετρελαίου στην Κούβα, στραγγαλίζοντας οικονομικά το νησί.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ «διαλέγεται με την Κούβα, της οποίας οι ηγέτες πρέπει να καταλήξουν σε συμφωνία», δήλωσε ο αξιωματούχος.
Η κουβανική κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι είναι ανοιχτή σε διάλογο επί ίσοις όροις, καταδικάζοντας παράλληλα τον αποκλεισμό του πετρελαίου και δεσμευόμενη να αντισταθεί στην αμερικανική παρέμβαση.
Ούτε η κουβανική ούτε η βενεζουελάνικη κυβέρνηση απάντησαν στα αιτήματα για σχόλια. Οι δύο χώρες έχουν επιβεβαιώσει δημοσίως τη συνέχιση των σχέσεών τους.
Η Ροντρίγκεζ, κόρη ενός πρώην μαρξιστή, είναι από καιρό σύμμαχος του Μαδούρο και μέλος του κυβερνώντος Σοσιαλιστικού Κόμματος της Βενεζουέλας. Στις 8 Ιανουαρίου, η Ροντρίγκεζ εμφανίστηκε μαζί με τον υπουργό Εξωτερικών της Κούβας Μπρούνο Ροντρίγκεζ σε μια τελετή μνήμης γεμάτη λουλούδια στο Καράκας για τα θύματα της αμερικανικής επίθεσης.
«Στον γενναίο λαό της Βενεζουέλας εκφράζουμε την βαθιά αλληλεγγύη της Κούβας», δήλωσε ο Μπρούνο Ροντρίγκες κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, προτού επαναλάβει το σύνθημα ενός από τους ηγέτες της κουβανικής επανάστασης, του Ερνέστο «Τσε» Γκεβάρα: «Hasta la victoria siempre» (Μέχρι τη νίκη, πάντα).
Αργότερα τον Ιανουάριο, η Ντέλσι Ροντρίγκεζ μίλησε επίσης τηλεφωνικά με τον Κουβανό πρόεδρο Μιγκέλ Ντίαζ-Κανέλ, δηλώνοντας στη συνέχεια ότι οι δύο χώρες παρέμεναν «ενωμένες». Ο Ντίαζ-Κανέλ, μετά την ίδια τηλεφωνική συνομιλία, δήλωσε ότι η Κούβα ήταν αποφασισμένη να «συνεχίσει να ενισχύει τις ιστορικές σχέσεις αδελφοσύνης και συνεργασίας».
Όσον αφορά τις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών, ο αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε: «Ο πρόεδρος Τραμπ κατανοεί ότι πρέπει να κάνουν ορισμένες δηλώσεις για λόγους εσωτερικής πολιτικής».
Επιστροφή στην Κούβα
Πηγή που γνωρίζει τις προθέσεις της κουβανικής κυβέρνησης δήλωσε ότι ορισμένοι στρατιωτικοί που τραυματίστηκαν στην αμερικανική επίθεση έχουν επιστρέψει στην Κούβα, αλλά άλλοι παραμένουν ενεργοί στη Βενεζουέλα. Η πηγή ανέφερε επίσης ότι πολλοί Κουβανοί γιατροί συνεχίζουν να παρέχουν ιατρική περίθαλψη στη Βενεζουέλα.
Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης της Κούβας ανέφεραν στις αρχές Ιανουαρίου ότι η αναστολή των εμπορικών πτήσεων και το κλείσιμο του εναέριου χώρου της Βενεζουέλας είχαν προκαλέσει καθυστέρηση που εμπόδιζε την Κούβα να φέρει πίσω τους γιατρούς από τις διακοπές τους ή να τερματίσει την αποστολή τους στη Βενεζουέλα. Οι πτήσεις αυτές ξανάρχισαν την εβδομάδα μετά την επίθεση των ΗΠΑ στις 3 Ιανουαρίου, σύμφωνα με τις αναφορές αυτές.
Μια αμερικανική πηγή που είναι εξοικειωμένη με το θέμα δήλωσε ότι, ενώ η παρουσία των Κουβανών μειώνεται, ορισμένοι μυστικοί πράκτορες των μυστικών υπηρεσιών είναι πιθανό να παραμείνουν στη χώρα για να παρακολουθήσουν την εξέλιξη της πολιτικής κατάστασης.
Ο Φρανκ Μόρα, ο οποίος υπηρέτησε ως πρέσβης των ΗΠΑ στον Οργανισμό Αμερικανικών Κρατών υπό την κυβέρνηση Μπάιντεν, δήλωσε ότι «η Ροντρίγκεζ προχωρά με μεγάλη προσοχή».
«Θέλει να κρατήσει τους Κουβανούς σε απόσταση μέχρι να ηρεμήσει η κατάσταση, μέχρι να καταστεί σαφής η εξουσία της, αλλά χωρίς να τους εγκαταλείψει εντελώς», είπε ο Μόρα.
Τουλάχιστον ορισμένοι Κουβανοί στρατιωτικοί σύμβουλοι εξακολουθούν να εργάζονται στη Βενεζουέλα, σύμφωνα με τέσσερις πηγές που είναι εξοικειωμένες με το θέμα. Κουβανοί καθηγητές συνεχίζουν επίσης να διδάσκουν στο κρατικό πανεπιστήμιο για την αστυνομία και τις δυνάμεις ασφαλείας, γνωστό ως UNES, σύμφωνα με έναν πρώην αστυνομικό.
Ο Τζον Πολγκα-Χεσιμόβιτς, καθηγητής στην Ακαδημία Ναυτικού των ΗΠΑ στο Μέριλαντ, ο οποίος έχει μελετήσει το ρόλο των Κουβανών συμβούλων ασφαλείας στη Βενεζουέλα, δήλωσε ότι η κληρονομιά της κουβανικής αντικατασκοπείας είναι ακόμα εμφανής στο Καράκας, όπου οι κορυφαίοι πιστοί του Μαδούρο παραμένουν στην εξουσία.
