Ο Τραμπ εξετάζει νέο πλήγμα στο Ιράν - Καμία πρόοδος στις συνομιλίες για τα πυρηνικά, τα σενάρια για την «αλλαγή καθεστώτος»
AP Photo/Alex Brandon
AP Photo/Alex Brandon
CNN, New York Times, Times of Israel

Ο Τραμπ εξετάζει νέο πλήγμα στο Ιράν - Καμία πρόοδος στις συνομιλίες για τα πυρηνικά, τα σενάρια για την «αλλαγή καθεστώτος»

Ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο εκτεταμένου στρατιωτικού πλήγματος κατά του Ιράν, καθώς οι προκαταρκτικές επαφές με την Τεχεράνη σχετικά με τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος της χώρας δεν οδήγησαν σε ουσιαστική πρόοδο.

Σύμφωνα με το CNN, το αδιέξοδο αυτό αναφορικά με περιορισμό του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος της Τεχεράνης έχει ωθήσει την αμερικανική κυβέρνηση σε επαναξιολόγηση των επιλογών της αναφορικά με το Ιράν, με τη στρατιωτική λύση να επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο.

Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια ταχεία μετατόπιση των δημοσίως διακηρυγμένων στόχων της αμερικανικής πολιτικής έναντι του Ιράν. Έρχεται μόλις λίγες εβδομάδες αφότου ο Τραμπ είχε εξετάσει στρατιωτική δράση κυρίως ως απάντηση στη βίαιη καταστολή των μαζικών αντικαθεστωτικών διαδηλώσεων, στις οποίες έχασαν τη ζωή τους χιλιάδες άνθρωποι. 

Τραμπ: «Ο χρόνος τελειώνει» - Ισχυρή αμερικανική ναυτική δύναμη κινείται προς το Ιράν

Ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμάκωσε απότομα τις απειλές του κατά του Ιράν την Τετάρτη, υπονοώντας ότι αν δεν συμφωνήσει σε ένα σύνολο απαιτήσεων που έχει θέσει η κυβέρνησή του στους ηγέτες της χώρας, θα μπορούσε σύντομα να εξαπολύσει επίθεση «με ταχύτητα και βία».

Η απειλή Τραμπ για μια δεύτερη επίθεση των αμερικανικών δυνάμεων κατά του Ιράν σε οκτώ μήνες ήρθε την ώρα που το αεροπλανοφόρο Abraham Lincoln, μαζί με άλλα πολεμικά πλοία, βομβαρδιστικά και μαχητικά αεροσκάφη, έλαβαν θέσεις στην περιοχή σε απόσταση βολής από τη χώρα, σύμφωνα με τους New York Times.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η επόμενη επίθεση των ΗΠΑ «θα είναι πολύ χειρότερη» από εκείνη του περασμένου Ιουνίου, όταν αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Φορντό, το Ισφαχάν και τη Νατάνζ στο πλαίσιο της επιχείρησης «Operation Midnight Hammer». 

Όπως αναφέρει το CNN, τα σενάρια που εξετάζονται σήμερα περιλαμβάνουν αεροπορικές επιδρομές κατά της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας του Ιράν, στοχευμένες επιθέσεις σε αξιωματούχους ασφαλείας που θεωρούνται υπεύθυνοι για τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων, αλλά και νέα πλήγματα σε πυρηνικές εγκαταστάσεις και κυβερνητικούς θεσμούς.

Το USS Abraham Lincoln αλλάζει τα δεδομένα

Καθοριστικό ρόλο στους υπολογισμούς του Λευκού Οίκου παίζει η παρουσία της αρμάδας του αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln, το οποίο εισήλθε τη Δευτέρα στον Ινδικό Ωκεανό και κινείται προς τη Μέση Ανατολή. Το αεροπλανοφόρο, συνοδευόμενο από τρία αντιτορπιλικά τύπου Arleigh Burke, προσφέρει στην Ουάσινγκτον τη δυνατότητα διεξαγωγής ευρείας κλίμακας επιχειρήσεων, αλλά και την προστασία συμμάχων από ενδεχόμενα ιρανικά αντίποινα.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η μετακίνηση κρίσιμων στρατιωτικών μέσων από τον Ινδο-Ειρηνικό - μια περιοχή ζωτικής σημασίας για την αμερικανική εθνική ασφάλεια - αποτελεί συνειδητή επίδειξη ισχύος, με στόχο να ασκηθεί μέγιστη πίεση στην Τεχεράνη πριν από οποιαδήποτε τελική απόφαση.

New York Times: Οι τρεις απαιτήσεις του Τραμπ από το Ιράν

Αξιωματούχοι των ΗΠΑ και της Ευρώπης αναφέρουν ότι στις συνομιλίες έχουν θέσει τρεις απαιτήσεις στους Ιρανούς: 

  • μόνιμη παύση κάθε εμπλουτισμού ουρανίου και απόρριψη των υφιστάμενων αποθεμάτων,
  • περιορισμός της εμβέλειας και του αριθμού των βαλλιστικών πυραύλων
  • και παύση κάθε υποστήριξης προς ομάδες που ενεργούν ως «δορυφόροι» του Ιράν στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένων της Χάμας, της Χεζμπολάχ και των Χούθι που δραστηριοποιούνται στην Υεμένη.

Όπως αναφέρουν οι New York Times, αξιοσημείωτη ήταν η απουσία από αυτές τις απαιτήσεις οποιασδήποτε αναφοράς στην προστασία των διαδηλωτών που βγήκαν στους δρόμους στο Ιράν τον Δεκέμβριο, συγκλονίζοντας τη χώρα και δημιουργώντας τη μεγαλύτερη κρίση για την κυβέρνησή της. Ο Τραμπ είχε υποσχεθεί, σε παλαιότερες αναρτήσεις του, ότι θα τους βοηθούσε, αλλά τις τελευταίες εβδομάδες τους έχει αναφέρει ελάχιστα.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρώτη απαίτηση, να εγκαταλείψει το Ιράν όλες τις δραστηριότητες εμπλουτισμού και τα τρέχοντα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου, θα ήταν δύσκολο να ελεγχθεί. Ακόμη, η δεύτερη απαίτηση, να περιοριστεί η εμβέλεια και ο αριθμός των βαλλιστικών πυραύλων, θα καθιστούσε σχεδόν αδύνατο για το Ιράν να χτυπήσει το ισραηλινό έδαφος. Ενώ, η τρίτη που αφορά τη διακοπή της υποστήριξης προς τις δυνάμεις που ενεργούν ως δορυφόροι του Ιράν, είναι ίσως η ευκολότερη για την Τεχεράνη να συμμορφωθεί.

Times of Israel: Στόχος η αλλαγή καθεστώτος

Ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει επιλογές που υπερβαίνουν την αποτροπή και αποσκοπούν στη δημιουργία συνθηκών για «αλλαγή καθεστώτος» στο Ιράν. Δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι, μετά τη βίαιη καταστολή των πρόσφατων διαδηλώσεων, ο Τραμπ επιθυμεί να πλήξει διοικητές και θεσμούς που θεωρούνται υπεύθυνοι για την άγρια καταστολή, προκειμένου να ενισχυθεί η αυτοπεποίθηση των διαδηλωτών.

Η λογική αυτής της στρατηγικής είναι να δοθεί στους Ιρανούς πολίτες η αίσθηση ότι μπορούν να αμφισβητήσουν έμπρακτα την εξουσία του καθεστώτος και να καταλάβουν κυβερνητικά και στρατιωτικά κτίρια. Ωστόσο, Ισραηλινοί και Άραβες αξιωματούχοι εκφράζουν σοβαρές αμφιβολίες, υπογραμμίζοντας ότι η αεροπορική ισχύς από μόνη της δεν αρκεί για να ανατραπεί το θεοκρατικό καθεστώς.

Σύμφωνα με τους Times of Israel, εξετάζεται και ένα πολύ ευρύτερο πλήγμα με μακροπρόθεσμο αντίκτυπο, που θα μπορούσε να στοχεύσει το βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν ή τις εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου. Παρά ταύτα, δεύτερη πηγή διευκρινίζει ότι ο Τραμπ δεν έχει ακόμη λάβει τελική απόφαση για το αν θα ακολουθήσει τη στρατιωτική οδό.

Προειδοποιεί το Ιράν

Σημειώνεται ότι ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί προειδοποίησε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας είναι έτοιμες να απαντήσουν «άμεσα και δυναμικά».

«Οι γενναίες Ένοπλες Δυνάμεις μας είναι έτοιμες — με το δάχτυλο στη σκανδάλη — να απαντήσουν άμεσα και ισχυρά σε κάθ επιθετική ενέργεια», έγραψε σε ανάρτησή του στο X.

«Το καθεστώς είναι ιστορικά αδύναμο»

Πρόσφατες εκθέσεις δείχνουν ότι το ιρανικό καθεστώς βρίσκεται σε ιστορικά αδύναμη θέση μετά τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις στις πυρηνικές εγκαταστάσεις και τις δυνάμεις πληρεξουσίων του πέρυσι, και τις μαζικές διαμαρτυρίες που ξέσπασαν νωρίτερα αυτόν τον μήνα, δήλωσαν άτομα που γνωρίζουν τις εκτιμήσεις. Και ο Τραμπ υπαινίχθηκε το περασμένο Σαββατοκύριακο ότι θέλει να δει τον Χαμενεΐ να απομακρύνεται από την εξουσία.

«Ήρθε η ώρα να αναζητήσουμε νέα ηγεσία στο Ιράν», δήλωσε ο Τραμπ στο Politico το Σάββατο, φαίνεται να εντείνει τα προηγούμενα σχόλιά του υπέρ της αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν.

Ακόμη, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε επίσης στους νομοθέτες την Τετάρτη ότι το ιρανικό καθεστώς «είναι πιθανώς πιο αδύναμο από ποτέ».

Ωστόσο, η ιρανική κυβέρνηση έχει αποδυναμωθεί και στο παρελθόν, σημείωσε μία από τις πηγές που είναι εξοικειωμένες με τις πληροφορίες, και δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι η καθαίρεση του Χαμενεΐ θα σηματοδοτήσει την πτώση του καθεστώτος.

Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα: «Κλείνουν» τον εναέριο χώρο τους για κάθε στρατιωτική δράση κατά του Ιράν

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δεν θα επιτρέψουν η επικράτειά τους να χρησιμοποιηθεί για επιθέσεις κατά του Ιράν, δήλωσε σήμερα το υπουργείο Εξωτερικών σε ένα δελτίο Τύπου.

Σύμφωνα με το Reuters, το υπουργείο «επανέλαβε τη δέσμευση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων να μην επιτρέψουν ο εναέριος χώρος τους, το έδαφός τους ή τα χωρικά ύδατά τους να χρησιμοποιηθούν για οποιαδήποτε εχθρική στρατιωτική δράση κατά του Ιράν», διευκρινίζεται στην ανακοίνωση.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα φιλοξενούν χιλιάδες Αμερικανούς στρατιωτικούς στην αεροπορική βάση Αλ Ντάφρα, κοντά στην πρωτεύουσα Άμπου Ντάμπι, σε μία από τις πολυάριθμες στρατιωτικές εγκαταστάσεις των ΗΠΑ στον Κόλπο.

Η χώρα αρνείται επίσης να παράσχει υλικοτεχνική υποστήριξη σε επιθέσεις, διευκρίνισε το υπουργείο των ΗΑΕ, ενώ υπογράμμισε πως «ο διάλογος, η αποκλιμάκωση, ο σεβασμός στο διεθνές δίκαιο και ο σεβασμός της κυριαρχίας των Κρατών» συνιστούν τον καλύτερο τρόπο να διαχειριστεί κανείς τις «τρέχουσες κρίσεις».