Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, άνοιξε τις εργασίες της Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου με αιχμηρή αποτίμηση της διεθνούς συγκυρίας, υποστηρίζοντας ότι, αντίθετα με το σύνθημα της φετινής διοργάνωσης, η παγκόσμια τάξη δεν βρίσκεται «υπό κατάρρευση», αλλά «δεν υπάρχει πλέον».
Στην εναρκτήρια τοποθέτησή του, σημείωσε ότι τα πρόσφατα γεγονότα σηματοδοτούν το τέλος όσων περιέγραψε ως «μακρές διακοπές της Ευρώπης από την παγκόσμια Ιστορία», τονίζοντας πως η ήπειρος εισέρχεται ξανά σε περίοδο σκληρής γεωπολιτικής αντιπαράθεσης, ισορροπιών ισχύος και συγκρούσεων.
Βρισκόμαστε σε μια εποχή «βίαιου αναθεωρητισμού» από την πλευρά της Ρωσίας και μιας Κίνας που χρησιμοποιεί συστηματικά τις εξαρτήσεις των άλλων για να επαναπροσδιορίσει τη διεθνή τάξη προς όφελός της, είπε.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η αξίωση των ΗΠΑ για παγκόσμια ηγεμονία «έχει αμφισβητηθεί και ενδεχομένως χαθεί», ενώ προειδοποίησε ότι αυτή η αστάθεια ωθεί τους ανθρώπους προς «εύκολες και σκληρές απαντήσεις», δοκιμάζοντας τα όρια των δημοκρατικών συστημάτων.
Αναφορικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο Μερτς δήλωσε κατηγορηματικά ότι «θα τελειώσει μόνο όταν η Ρωσία εξαντληθεί τουλάχιστον οικονομικά και ενδεχομένως στρατιωτικά», ενώ άφησε αιχμές κατά του Βίκτορ Όρμπαν για τις μονομερείς επαφές του με το Κρεμλίνο, λέγοντας ότι «δεν πέτυχε τίποτα».
Για Γροιλανδία
Το ακροατήριο αντέδρασε με θερμό χειροκρότημα όταν ο Μερτς επισήμανε ότι «δεν υπάρχει κανένας περιορισμός» στην ευρωπαϊκή αλληλεγγύη προς τη Γροιλανδία και στη διασφάλιση της κυριαρχίας της, μετά τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ περί προσάρτησης.
Ο Γερμανός καγκελάριος υπογράμμισε ότι η επιστροφή της πολιτικής των μεγάλων δυνάμεων αποτελεί πλέον το βασικό πλαίσιο για τη χάραξη ευρωπαϊκής στρατηγικής, με προτεραιότητες την αποτροπή, την ενίσχυση των αμυντικών δαπανών και τον γεωπολιτικό ανταγωνισμό.
«Ο βασικός μας στόχος ως Ευρωπαίοι και ως Γερμανοί είναι να αποδεχθούμε αυτή τη νέα πραγματικότητα σήμερα», τόνισε. «Αυτό δεν σημαίνει ότι την αποδεχόμαστε ως αναπόφευκτο πεπρωμένο μας».
Οι δηλώσεις έγιναν μετά από άτυπη σύνοδο των ηγετών της Ευρωπαϊκή Ένωση, σε συγκυρία κατά την οποία οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιχειρούν να συγκροτήσουν συνεκτική στρατηγική για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και την αναζωογόνηση των βιομηχανικών τομέων.
Ο Μερτς επεσήμανε ότι η Ευρώπη αδυνατεί να μετατρέψει το οικονομικό της βάρος σε γεωπολιτική επιρροή. Όπως ανέφερε, το ΑΕΠ της Ρωσία ανέρχεται περίπου στα 2 τρισ. ευρώ, ενώ η οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι σχεδόν δεκαπλάσια. «Κι όμως, η Ευρώπη δεν ενεργεί δέκα φορές ισχυρότερα», σημείωσε, χαρακτηρίζοντας το χάσμα αυτό βασική στρατηγική αδυναμία της ηπείρου.
"Nous avons compris que dans l'ère des grandes puissances, notre liberté n'est plus acquise", affirme Friedrich Merz, le chancelier allemand, lors de la Conférence de sécurité de Munich#BFM2 pic.twitter.com/JFOFpmRt5I
— BFM (@BFMTV) February 13, 2026
Βαθαίνουν οι αποκλίσεις ΕΕ -ΗΠΑ
Ο καγκελάριος έκανε λόγο για «βαθύ ρήγμα» στις σχέσεις Ευρώπης–ΗΠΑ, υπογραμμίζοντας τις αυξανόμενες αποκλίσεις τόσο στο πολιτικό όσο και στο εμπορικό πεδίο.
«Οι πολιτισμικοί πόλεμοι των ΗΠΑ δεν είναι δικοί μας. Και δεν πιστεύουμε στους δασμούς και στον προστατευτισμό, αλλά στο ελεύθερο εμπόριο», ανέφερε, σε μία από τις πιο ευθείες αποτυπώσεις των σημερινών διατλαντικών εντάσεων.
Ο Μερτς προειδοποίησε ακόμα για την άνοδο της Κίνα, εκτιμώντας ότι «σε λίγα χρόνια» το Πεκίνο πιθανότατα θα φτάσει τις ΗΠΑ σε στρατιωτική ισχύ. «Η αξίωση των ΗΠΑ για ηγετικό ρόλο βρίσκεται στα σχοινιά, ίσως και να έχει ήδη χαθεί», σημείωσε.
Ο Μερτς δεσμεύτηκε να καταστήσει την Bundeswehr την ισχυρότερη συμβατική δύναμη στην Ευρώπη, ενώ υπογράμμισε τη σημασία της πρώτης γερμανικής ξένης ανάπτυξης στη Λιθουανία. Στο πλαίσιο αυτό, κάλεσε σε συζήτηση για το Άρθρο 42 των συνθηκών της ΕΕ περί «αμοιβαίας συνδρομής», ώστε η Ευρώπη να αποτελέσει έναν «αυτόνομο, ισχυρό πυλώνα» εντός του ΝΑΤΟ.
Στο ίδιο πλαίσιο, αποκάλυψε ότι έχει συζητήσει με τον πρόεδρο της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, το ενδεχόμενο ευρωπαϊκής πυρηνικής αποτροπής. «Συζήτησα με τον Εμανουέλ Μακρόν για μια ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή», δήλωσε, θίγοντας ένα από τα πλέον ευαίσθητα ζητήματα της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας.
Η αναφορά εντάσσεται στις ευρύτερες διεργασίες για το πώς η Ευρώπη μπορεί να ενισχύσει τη στρατηγική της προστασία εν μέσω αβεβαιότητας για τις μακροπρόθεσμες εγγυήσεις ασφαλείας από τις ΗΠΑ. Η Γαλλία διαθέτει το μοναδικό πλήρως ανεξάρτητο πυρηνικό οπλοστάσιο στην Ευρώπη.
Απάντηση στις ΗΠΑ και το κίνημα MAGA
Απευθυνόμενος απευθείας στην αμερικανική αντιπροσωπεία, ο Μερτς απάντησε στις περσινές επικρίσεις του Τζέι Ντι Βανς, τονίζοντας ότι «η μάχη της κουλτούρας του MAGA στις ΗΠΑ δεν είναι δική μας στην Ευρώπη». Υπογράμμισε ότι η ελευθερία του λόγου στην Ευρώπη τελειώνει εκεί που παραβιάζεται η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και το Σύνταγμα.
«Στην εποχή του ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων, ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες θα είναι αρκετά ισχυρές για να προχωρήσουν μόνες τους», προειδοποίησε, συμπληρώνοντας ότι η εξάρτηση της Ευρώπης από τις ΗΠΑ ήταν «αυτοεπιβαλλόμενη» και ότι η ήπειρος πρέπει να την αποτινάξει το συντομότερο δυνατό.
Τέλος, εξέφρασε την ανησυχία του για την καθυστέρηση στην ένταξη των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων (όπως το Μαυροβούνιο) στην ΕΕ, δηλώνοντας «δεν θέλω να σας χάσω». Εξέφρασε την ελπίδα ότι μετά τις ουγγρικές εκλογές τον Απρίλιο, θα ξεπεραστούν τα εμπόδια που θέτει η Βουδαπέστη στη διαδικασία διεύρυνσης.
Πηγή: Guardian, Politico, Reuters, NYT
