Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε την Τετάρτη την παραπομπή της διαφιλονικούμενης συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης με κράτη της Νότιας Αμερικής (Mercosur) στο Δικαστήριο της ΕΕ, μια κίνηση που θα μπορούσε να καθυστερήσει τη συμφωνία κατά δύο χρόνια και ενδεχομένως να την ακυρώσει.
Η ψηφοφορία ήταν οριακή, με 334 ευρωβουλευτές να τάσσονται υπέρ της παραπομπής, 324 κατά και 11 να απέχουν.
Υπενθυμίζεται πως η Ευρώπη των 27 υπέγραψε το Σάββατο τη μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία που έχει συνάψει ποτέ με τα μέλη της Mercosur, την Αργεντινή, τη Βραζιλία, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη. Οι συζητήσεις διήρκησαν 25 χρόνια, προτού υπάρξει συμφωνία μεταξύ των χωρών της ΕΕ που ανακοινώθηκε την περασμένη εβδομάδα.
Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (EPP) και οι Σοσιαλιστές και Δημοκράτες (S&D), οι μεγαλύτερες ομάδες του Κοινοβουλίου, υπερασπίστηκαν τη συμφωνία και ψήφισαν κατά της παραπομπής στο δικαστήριο. Ωστόσο, ορισμένοι ευρωβουλευτές αμφισβήτησαν τη «γραμμή» των ηγεσιών τους.
Το Renew Europe, οι Πράσινοι/EFA και η Αριστερά (The Left) τάχθηκαν υπέρ της παραπομπής.
Οι Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές (ECR) επέλεξαν να μην δώσουν «γραμμή», με αποτέλεσμα να προκύψει διαίρεση: οι Πολωνοί και Γάλλοι ευρωβουλευτές ψήφισαν υπέρ της παραπομπής, ενώ οι Ιταλοί, Τσέχοι, Βέλγοι και Βαλτικοί ευρωβουλευτές ψήφισαν κατά.
Τα επόμενα βήματα
Σύμφωνα με το Euronews, το Δικαστήριο θα εξετάσει τώρα, εάν η εμπορική συμφωνία είναι συμβατή με τις συνθήκες της ΕΕ.
Οι ευρωβουλευτές που πρότειναν την παραπομπή θεωρούν ότι η διάσπαση της συμφωνίας, ώστε το εμπορικό μέρος να παραμείνει στην αρμοδιότητα του Συμβουλίου της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ήταν μια τακτική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για να «εμποδίσει τα εθνικά κοινοβούλια (των κρατών μελών) να εκφράσουν την άποψή τους σχετικά με τη συμφωνία» και θα μπορούσε να θεωρηθεί παράνομη από τους δικαστές.
Το ψήφισμα που ζητά την αμφισβήτηση της συμφωνίας αμφισβητεί επίσης τη νομιμότητα του λεγόμενου «μηχανισμού εξισορρόπησης» που εισάγεται στη συμφωνία, ο οποίος θα επιτρέπει στις χώρες της Mercosur να λαμβάνουν αντισταθμιστικά μέτρα εάν μελλοντικοί νόμοι της ΕΕ μειώσουν τις εξαγωγές τους προς την Ευρώπη.
Η παραπομπή που εγκρίθηκε την Τετάρτη αναστέλλει τη διαδικασία έγκρισης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η οποία είχε οριστεί για τελική ψηφοφορία τους επόμενους μήνες. Η απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου της ΕΕ ενδέχεται να εκδοθεί σε περισσότερο από ένα χρόνο και, εν τω μεταξύ, η έγκριση της συμφωνίας θα παραμείνει σε αναστολή.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να προχωρήσει σε προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας, ενώ εξετάζεται η προσφυγή του Κοινοβουλίου, παρά το γεγονός ότι σε διάφορα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που έστειλε στους ευρωβουλευτές δεσμεύτηκε να μην το πράξει.
Αυτό είναι τεχνικά εφικτό, όπως διευκρίνισε εκπρόσωπος της Επιτροπής, αλλά ενέχει τον κίνδυνο να επιδεινωθούν οι σχέσεις μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ.
Σημειώνεται ακόμα πως οι υποστηρικτές της συμφωνίας, μεταξύ των οποίων η Γερμανία και η Ισπανία, επισημαίνουν την αναστάτωση που προκάλεσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στο παγκόσμιο εμπόριο.
Υποστηρίζουν ότι η συμφωνία είναι απαραίτητη για να αντισταθμιστούν οι επιχειρηματικές απώλειες λόγω των αμερικανικών δασμών και να μειωθεί η εξάρτηση από την Κίνα, εξασφαλίζοντας την πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά.
Προειδοποιούν επίσης ότι οι κυβερνήσεις της Mercosur χάνουν την υπομονή τους με την ΕΕ μετά από χρόνια διαπραγματεύσεων.
