Δύσκολο να αποτινάξεις από πάνω σου τη στάμπα του «ανατολικού», που κάποτε ήταν συνώνυμο του υποδεέστερου - και ας είχε η βιομηχανική ιστορία σου και βάθος και ουσία. Ο λόγος για τη Skoda που έχοντας ενσωματωθεί, προ πολλού πλέον, στον μεγαλύτερο όμιλο της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας και έχοντας ήδη αναδειχθεί 4η σε πωλήσεις μάρκα στην ΕΕ, αναλαμβάνει να παίξει κομβικό ρόλο στις εξελίξεις, με ένα εργοστάσιο που θα κατασκευάζει μπαταρίες για τα ηλεκτρικά μοντέλα του Volkswagen Group.
Φαίνεται πως η καρδιά της ηλεκτροκίνησης για τη Volkswagen θα κτυπά στο εξής στη Mlada Boleslav της Τσεχίας, την έδρα της Skoda, σε ένα ολοκαίνουργιο εργοστάσιο που «πήρε μπρος» – με κάθε επισημότητα - την προηγούμενη βδομάδα, παρόντος στα εγκαίνια του ίδιου του πρωθυπουργού της Τσεχίας, Andrej Babiš. Εκεί βρεθήκαμε και εμείς προσκεκλημένοι της Kosmocar, επισήμου εισαγωγέα της Skoda στην Ελλάδα.
Πρόκειται για ένα εργοστάσιο που κόστισε 205 εκατομμύρια ευρώ και θα είναι η μεγαλύτερη παραγωγική μονάδα μπαταριών πλήρως ηλεκτρικών οχημάτων (BEV) του Όμιλου Volkswagen. Μια επένδυση που εντάσσεται στη συνολική στρατηγική μπαταριών του Ομίλου, η οποία συνδυάζει εσωτερική παραγωγή και συνεργασίες με τρίτους, διασφαλίζοντας ευελιξία, πρόσβαση σε τεχνολογικές καινοτομίες και σταθερό εφοδιασμό. Μια επένδυση που φιλοδοξεί να βάλει τις βάσεις για την απεξάρτηση της παραγωγής ηλεκτρικών οχημάτων από τις μεγάλες κινεζικές εταιρίες που κυριαρχούν στον τομέα των μπαταριών, ελέγχοντας και τις πρώτες ύλες, και την εφοδιαστική αλυσίδα, και την παραγωγή.
Αυτό λοιπόν το εργοστάσιο της Skoda σηματοδοτεί ένα πρώτο βήμα προς τη δημιουργία μιας πραγματικά ευρωπαϊκής παραγωγής, κατασκευάζοντας έναν νέο τύπο μπαταρίας με αρχιτεκτονική cell-to-pack* αντί της μέχρι τώρα χρησιμοποιούμενης cell-to-module*. Και είναι αυτή η τεχνολογία που απλοποιεί την παραγωγική διαδικασία εισάγοντας την έννοια του Unified Cell, του στοιχείου (που θα ακούσετε να αποκαλείται και κελί ή κυψέλη) το οποίο θα είναι ένα και μοναδικό, ανεξαρτήτως της χημείας του, και θα μπορεί να τοποθετηθεί σε οποιασδήποτε χωρητικότητας μπαταρία, για οποιοδήποτε βασισμένου στην πλατφόρμα MEB+ ηλεκτρικό μοντέλο του Ομίλου.
Προς το παρόν, σε αυτή τη φάση πραγματοποιείται μια ακόμα μεγάλη αλλαγή, το πέρασμα από τη χημεία NMC στη χημεία LFP**, που σε συνδυασμό με τη λειτουργία του εργοστασίου και τη δομή cell-to-pack θα εξασφαλίσει μείωση του κόστους των μπαταριών κατά 30%, δίνοντας ένα σημαντικό περιθώριο αναπροσαρμογής των τιμών την ηλεκτρικών μοντέλων του Volkswagen Group. Και αυτό είναι απαραίτητο για να αντιμετωπιστεί ο κινεζικός ανταγωνισμός. Ενώ ακόμα ένα επιπλέον όφελος είναι η αυξημένη ασφάλεια που προκύπτει και από τη νέα χημεία, αλλά και τη νέα δομή της μπαταρίας, με το σύστημα ψύξης έχει μεταφερθεί στο πάνω μέρος της.
Οι αριθμοί σε τέτοιες περιπτώσεις έχουν τη δική τους σημασία και το νέο εργοστάσιο έχει ημερήσια δυναμικότητα άνω των 1.100 συστοιχιών μπαταριών (μία μπαταρία κάθε λεπτό) και ετήσια έως 335.000 μονάδες, με την όλη διαδικασία να πραγματοποιείται σε στενή συνεργασία με το Volkswagen Group Technology Center of Excellence Battery.
Σημειώστε ότι η νέα αυτή μονάδα, που εκτείνεται σε χώρο 55.000 τ.μ. και η κατασκευή της ολοκληρώθηκε σε λιγότερο από έναν χρόνο, είναι εξοπλισμένη με μηχανήματα υψηλής τεχνολογίας (131 βιομηχανικά ρομπότ, χάρη στα οποία επιτυγχάνεται αυτοματοποίηση σε ποσοστό 84%) και είναι σε θέση να φέρει σε πέρας όλη τη διαδικασία, από τη διαχείριση και προετοιμασία κυψελών έως την τοποθέτησή τους σε συστοιχίες, τη συγκόλληση ακριβείας και την τελική συναρμολόγηση της μπαταρίας. Αυτό το εργοστάσιο θα όχι μόνο τη Skoda (εργοστάσιο της Mlada Boleslav), αλλά και 4 ακόμα μεγάλες μονάδες παραγωγής ηλεκτρικών οχημάτων Audi και Volkswagen στη Γερμανία. Για τις ανάγκες δε της λειτουργίας του, 600 εργαζόμενοι είτε επανεκπαιδεύτηκαν είτε προσλήφθηκαν για νέες ειδικότητες και ρόλους.
Ο Πρόεδρος του Εποπτικού Συμβουλίου της Skoda και CEO της μάρκας Volkswagen Thomas Schäfer, που παραβρέθηκε στην εκδήλωση, δήλωσε σχετικά ότι: «Με αυτή την επένδυση, η Skoda αναδεικνύεται στον μεγαλύτερο παραγωγό συστημάτων μπαταριών BEV του Ομίλου Volkswagen και σε βασικό πυλώνα της στρατηγικής μας για τον εξηλεκτρισμό. Η μονάδα στη Mladá Boleslav λειτουργεί σε πλήρη βιομηχανική κλίμακα, ενισχύοντας ουσιαστικά την ευρωπαϊκή αλυσίδα παραγωγής μπαταριών.»
Πάντως στη συνέντευξη τύπου που ακολούθησε την τελετή των εγκαινίων ο Klaus Zellmer, CEO της Skoda Auto, παραδέχτηκε πως σε αυτή τη φάση τα Unified Cells στα οποία αναφερθήκαμε φτάνουν στο εργοστάσιο έτοιμα από Ασιάτες προμηθευτές – και είναι προφανές ότι θα χρειαστεί χρόνος για μια πλήρως ευρωπαϊκή εφοδιαστική αλυσίδα και μια πλήρως ευρωπαϊκή μπαταρία. Πρόκειται για ένα ζήτημα εξαιρετικά κρίσιμο, όχι μόνο για το Volkswagen Group αλλά και για ολόκληρη την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία. Μιλώντας δε στο περιθώριο των εγκαινίων με ανθρώπους της εταιρίας μάθαμε ότι ήδη δουλεύουν εντατικά πάνω στο επόμενο στάδιο των μπαταριών, τις μπαταρίες ιόντων νατρίου (Na-ion). Θεωρούν μάλιστα ότι έχουν τη δυνατότητα σε αυτό το πεδίο να ανταγωνιστούν την Κίνα, η οποία βρίσκεται ήδη πολύ μπροστά στη χημεία LFP.
Κλείνοντας σημειώνουμε πως ο Τσέχος πρωθυπουργός, αφού προηγουμένως ευχαρίστησε τη Skoda που δίνει δουλειά σε χιλιάδες εργαζομένους και καταβάλει στο δημόσιο ταμείο περισσότερους φόρους από κάθε άλλη εταιρία στη χώρα, και αφού ευχήθηκε καλή επιτυχία στο καινούριο εργοστάσιο, δεν είχε πρόβλημα να δηλώσει πως δεν συμφωνεί με την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε σχέση με την απαγόρευση των αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης (“normal cars” τα αποκάλεσε χαρακτηριστικά…) αλλά θεωρεί πιο σωστό να έχουν οι πολίτες το δικαίωμα της επιλογής. Έχει στείλει μάλιστα σχετική επιστολή στην πρόεδρο της ΕΕ, Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν…
*Οι μπαταρίες NMC (Nickel-Manganese-Cobalt) χρησιμοποιούν κάθοδο από οξείδιο νικελίου-μαγγανίου-κοβαλτίου (LiNiMnCoO₂), με διαφορετικές αναλογίες των τριών μετάλλων, άνοδο συνήθως γραφίτη και ηλεκτρολύτη λιθίου. Οι μπαταρίες LFP (Lithium-Iron-Phosphate) έχουν κάθοδο φωσφορικού σιδήρου-λιθίου (LiFePO₄), άνοδο γραφίτη και αντίστοιχο οργανικό ηλεκτρολύτη λιθίου, χωρίς χρήση κοβαλτίου ή νικελίου.
**Στο Cell to Module, το οποίο χρησιμοποιούσε μέχρι τώρα το VW Group, οι κυψέλες (τα στοιχεία) ομαδοποιούνται πρώτα σε επιμέρους μονάδες “modules” οι οποίες στη συνέχεια συναρμολογούνται για να προκύψει η ολοκληρωμένη συστοιχία - battery pack – δηλαδή η ολοκληρωμένη μπαταρία. Στο Cell to Pack καταργούνται τα ενδιάμεσα modules και οι κυψέλες τοποθετούνται απευθείας στο pack, μειώνοντας βάρος και πολυπλοκότητα και αυξάνοντας την ενεργειακή πυκνότητα σε επίπεδο συστήματος. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που μειώνεται το κόστος παραγωγής.
