Ανατροπές και νέες ισορροπίες σε μια εξαιρετικά κρίσιμη στιγμή για την ευρύτερη περιοχή απειλεί να δημιουργήσει ο ανταγωνισμός των δύο σημαντικών αραβικών χωρών του Κόλπου και στενών συμμάχων των ΗΠΑ, της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΑΕ, που έχουν επιδοθεί σε έναν σκληρό ανταγωνισμό για την περιφερειακή ηγεσία.
Ο ανταγωνισμός αυτός των δύο μέχρι πρόσφατα στενών συμμάχων έχει εκδηλωθεί με ακραία μορφή στην Υεμένη, ενώ απλώνεται πλέον στο Κέρας της Αφρικής αλλά και στη Μέση Ανατολή, δημιουργώντας νέες ισορροπίες και αντισυσπειρώσεις που μέχρι τώρα έδειχναν απίθανες. Και όλα αυτά τη στιγμή που οι Αμερικανοί έχουν συγκεντρώσει σημαντικές δυνάμεις στην περιοχή, έχοντας στραμμένο το βλέμμα προς την Τεχεράνη μετά τη βίαιη καταστολή των κινητοποιήσεων εναντίον του καθεστώτος, που άφησαν πίσω τους μεγάλο αριθμό νεκρών, ο οποίος σύμφωνα με ανθρωπιστικές οργανώσεις μπορεί να ξεπερνά τις 6.000.
Ο Σαουδάραβας υπουργός Εξωτερικών προειδοποίησε χθες ότι δεν θα μπορέσουν να αποκατασταθούν οι σχέσεις με τα Εμιράτα εάν προηγουμένως δεν εγκαταλείψουν πλήρως την Υεμένη.
Για σειρά ετών, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ήταν οι στενότεροι σύμμαχοι στην περιοχή, αντιμετωπίζοντας από κοινού τόσο τις εξωτερικές απειλές ασφαλείας όσο και την εσωτερική αμφισβήτηση από οργανώσεις του πολιτικού Ισλάμ και τους Αδελφούς Μουσουλμάνους, αναπτύσσοντας συγχρόνως μια στενή στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ και εξασφαλίζοντας πρόσβαση στους αμερικανικούς εξοπλισμούς. Έτσι, οι δύο χώρες βρέθηκαν στην ίδια πλευρά όταν αντιμετώπισαν τις απειλές από το Ιράν και από τους Χούθι στην Υεμένη.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα πρωτοστάτησαν στην υπογραφή των Συμφωνιών του Αβραάμ, αποκαθιστώντας τη σχέση τους με το Ισραήλ, με τη Σαουδική Αραβία να επωφελείται από τις Συμφωνίες του Αβραάμ χωρίς η ίδια να προχωρήσει στην αναγνώριση του Ισραήλ, όχι μόνο λόγω του Παλαιστινιακού και των όσων διαδραματίστηκαν στη Γάζα, αλλά και γιατί ακόμη θεωρεί ότι το Ισραήλ λειτουργεί ανταγωνιστικά σε περιφερειακό επίπεδο προς τα συμφέροντα του Ριάντ.
Η φιλοδοξία του Άμπου Ντάμπι να αποκτήσει έναν ιδιαίτερο περιφερειακό ρόλο που δεν θα ταυτίζεται υποχρεωτικά με τη Σαουδική Αραβία οδήγησε στην αντιπαράθεση των δύο χωρών στην Υεμένη, όπου τελικά τα Εμιράτα υποστήριξαν τις δυνάμεις της Νότιας Υεμένης εναντίον της κυβέρνησης που στήριζε η Σαουδική Αραβία. Η αντιπαράθεση αυτή κλιμακώθηκε, με τη Σαουδική Αραβία να στρέφεται εναντίον των δυνάμεων που στήριζαν τα Εμιράτα, με αποτέλεσμα την ήττα των Εμιράτων, που υποχρεώθηκαν να αποσύρουν τις δυνάμεις τους, αφήνοντας την Υεμένη, εκτός των περιοχών που ελέγχουν οι Χούθι, στα χέρια του Ριάντ.
Η αντιπαράθεση κλιμακώθηκε και λόγω της προσπάθειας των Εμιράτων να αποκτήσουν και να ενισχύσουν την παρουσία τους στη στρατηγική περιοχή της εισόδου στην Ερυθρά Θάλασσα, με τη στήριξη της αποσχιστικής οντότητας της Σομαλιλάνδης, ενώ και στο Σουδάν τα Εμιράτα υποστηρίζουν τους αντάρτες, οι οποίοι κατηγορούνται ότι ευθύνονται για την ανθρωπιστική καταστροφή στη μεγάλη αυτή χώρα της Αφρικής.
Τα Εμιράτα, όμως, σε αυτή την προσπάθεια αναζήτησης περιφερειακού ρόλου έχουν βρεθεί κοντά στο Ισραήλ και κοιτάζουν στο μέλλον, θεωρώντας ότι αυτή η σχέση θα αποτελέσει το υπόβαθρο για την ανάπτυξη μεγάλων σχεδίων όπως ο IMEC, αλλά και για την απεξάρτησή τους από την ασφυκτική και ηγεμονική παρουσία της Σαουδικής Αραβίας.
Τα ΗΑΕ, μαζί με τη Σαουδική Αραβία, ηγήθηκαν του αγώνα εναντίον των Αδελφών Μουσουλμάνων, βρίσκοντας έτσι στο πλευρό τους και την Αίγυπτο του αλ-Σίσι. Αυτό τους έφερε σε πλήρη αντιπαράθεση με το Κατάρ και την Τουρκία, που ήταν συνδεδεμένες με τους Αδελφούς Μουσουλμάνους. Όμως αυτό δείχνει σταδιακά να αλλάζει. Η Σαουδική Αραβία πλέον έχει αναπτύξει αρμονικές σχέσεις με την Τουρκία, την Αίγυπτο αλλά και το Κατάρ, σε μια αλλαγή συσχετισμών που ακόμη πάντως δεν έχει πάρει μόνιμη μορφή...
Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμη και στη Συρία το Ριάντ ήταν αυτό που σύστησε τον πρόεδρο Αλ Σααρα στην Ουάσιγκτον, ενώ ο Σύρος ηγέτης είχε εξασφαλίσει ήδη τη στήριξη της Άγκυρας και του Κατάρ, με τα ΗΑΕ να είναι εχθρικά προς τον Αλ Σααρα. Στη Λιβύη, η Αίγυπτος δεν κάνει ανεκτή πλέον την παρέμβαση των Εμιράτων στην Ανατολική Λιβύη και, μάλιστα, την προηγούμενη εβδομάδα, με παρέμβασή του, το Κάιρο απαιτούσε από τον στρατηγό Χαφτάρ να σταματήσει να παρέχει διευκολύνσεις στα Εμιράτα για τη μεταφορά εφοδίων και εξοπλισμών στους αντάρτες του Σουδάν.
Ο πόλεμος της Γάζας και η πολεμική εναντίον του Ισραήλ έφεραν πιο κοντά τη Σαουδική Αραβία με την Τουρκία, το Κατάρ και την Αίγυπτο, με την Άγκυρα να έχει κάθε λόγο να διευρύνει και να εμβαθύνει αυτή τη συνεργασία, κλείνοντας τα μέτωπα με δύο στρατηγικούς αντιπάλους της, το Ριάντ και το Κάιρο, και δημιουργώντας προϋποθέσεις για μια προς όφελός της ανακατάταξη των περιφερειακών ισορροπιών.
Όσο και αν ακούγεται πρόωρη η δημιουργία ενός μουσουλμανικού στρατιωτικού συνασπισμού, οι συνεννοήσεις μεταξύ Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας, Κατάρ και Πακιστάν δεν μπορούν να υποβαθμιστούν, ούτε βεβαίως το σενάριο που φέρνει και την Αίγυπτο να συμμετέχει σε ένα τέτοιο σχήμα, όπου θα συνδυάζεται η πυρηνική δυνατότητα του Πακιστάν, το άφθονο χρήμα της Σαουδικής Αραβίας, η στρατιωτική ισχύς της Τουρκίας, αλλά και ο βαρύνων ρόλος της Αιγύπτου ως της μεγαλύτερης αραβικής χώρας, με κρίσιμη σημασία λόγω της γειτνίασης με τη Γάζα και το Ισραήλ.
Δεν είναι τυχαίο ότι αυτές οι κινήσεις γίνονται παράλληλα και με την πρωτοβουλία των Εμιράτων να ενισχύσουν ένα τρίγωνο συνεργασίας με την Ινδία και το Ισραήλ. Αυτό αποτυπώθηκε και με την επίσκεψη του ηγέτη των Εμιράτων, Μοχάμεντ μπιν Ζαγιέντ (MBZ), στο Νέο Δελχί και τις θερμές συνομιλίες που είχε με τον Ινδό πρωθυπουργό Μόντι.
Πολλά θα κριθούν, όμως, από το πώς θα εξελιχθεί η υπόθεση του Ιράν. Για πολλά χρόνια, το φόβητρο της Τεχεράνης λειτουργούσε «θετικά» στην περιοχή, δημιουργώντας συνεργασίες και συμμαχίες, ενώ πλέον η Σαουδική Αραβία έχει βρει κώδικα επικοινωνίας με την Τεχεράνη, με τη μεσολάβηση της Κίνας. Μια αμερικανική επίθεση με στόχο την ανατροπή του καθεστώτος είναι πιθανό ότι θα οδηγήσει σε μεγάλη αναταραχή και κρίση στο εσωτερικό του Ιράν, ενώ η ανταπόδοση των πληγμάτων από το καθεστώς των μουλάδων θα οδηγήσει σε μείζονα αποσταθεροποίηση σε όλη την περιοχή, παρά το γεγονός ότι ήδη σύμμαχοι των ΗΠΑ, όπως τα ΗΑΕ, δήλωσαν ότι δεν θα επιτρέψουν να χρησιμοποιηθεί ο εναέριος χώρος τους για πλήγματα στο Ιράν.
Το ερώτημα πλέον είναι αν Ριάντ και Άμπου Ντάμπι βρουν τελικά κώδικα επικοινωνίας, με την παρέμβαση και του προέδρου Τραμπ, ώστε να συνεχιστεί η συνεργασία τους για την επιβολή της επιθυμητής σταθερότητας στην περιοχή, που θα επιτρέψει και την εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ και την υλοποίηση των μεγάλων αμερικανικών σχεδίων, τα οποία είναι ενταγμένα στη στρατηγική ανάσχεσης και αντιμετώπισης της Κίνας σε οικονομικό, εμπορικό και στρατιωτικό επίπεδο.
Και στον ανταγωνισμό αυτόν που είναι σε εξέλιξη, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επίσης το πώς το Ριάντ θα χειριστεί όψιμους συμμάχους όπως η Τουρκία και το Κατάρ, που υπήρξαν οι μεγάλοι αντίπαλοί του στην ηγεσία του σουνιτικού κόσμου.
