Η ερώτηση που δέχτηκα πρόσφατα, έμοιαζε εξαιρετικά απλή: «Τι είναι αυτό που σε κάνει περισσότερο υπερήφανο στη δουλειά σου»; Κι όμως, δεν ήταν τόσο απλή τελικά. Σε μία αγορά που βασίζεται σε οικονομικούς δείκτες και ισολογισμούς η ανάπτυξη θα έμοιαζε ως η ευκολότερη απάντηση, αλλά για εμένα δεν είναι αυτονόητη.
Ήθελα να καταλήξω σε κάτι πιο ουσιαστικό από τα μετρήσιμα μεγέθη, στο γεγονός ότι η επαγγελματική δραστηριότητα δεν περιορίζεται στο εμπόριο, αλλά συνάμα στην παραγωγική δραστηριότητα και δη στην αγροτική. Σε μία ολοκληρωμένη αλυσίδα που ξεκινά από το χωράφι και φτάνει απευθείας στην αγορά.
Το εμπόριο ως μέρος μιας ολοκληρωμένης παραγωγικής αλυσίδας
Το εμπόριο αποτελεί ίσως τον βασικότερο πυλώνα της οικονομικής δραστηριότητας κάθε τόπου. Είναι αυτό που συνδέει τους παραγωγούς με τους καταναλωτές και είναι υπεύθυνο για την επάρκεια των αποθεμάτων αλλά και την διάθεση τους στην αγορά. Ωστόσο τις περισσότερες φορές λειτουργεί αποκομμένο από την παραγωγική διαδικασία και η λειτουργία του παραμένει καθαρά συναλλακτική.
Η ύπαρξη παραγωγικής δραστηριότητας πίσω από την τελική διάθεση των προϊόντων μεταβάλλει τη λογική των αποφάσεων. Η επιχείρηση οφείλει να είναι ανθεκτική και βιώσιμη σε αντίθεση με μία αμιγώς εμπορική επιχείρηση που αναζητά την βραχυπρόθεσμη εμπορική απόδοση.
Η παραγωγή “επιβάλλει” τους δικούς της αριθμοδείκτες. Δημιουργεί συνείδηση κόστους, χρόνου, ποιότητας και εξυπηρέτησης, στοιχεία που αποτυπώνονται δύσκολα μέσα από αμιγώς οικονομικούς δείκτες. Παράλληλα η ευθύνη απέναντι στο προϊόν και τους συνεργάτες είναι επαυξημένη.
Σε αυτό το πλαίσιο το εμπόριο παύει να είναι απλώς διαμεσολάβηση. Γίνεται συνέχεια μιας διαδικασίας, που ξεκινά από την παραγωγή, έχει διάρκεια και σαφή προσανατολισμό.
Η πρωτογενής παραγωγή ως στρατηγικό πλεονέκτημα
Η πρωτογενής παραγωγή θα μπορούσε να αποτελεί σχολείο επιχειρηματικότητας, καθώς εξαρτάται από παράγοντες που δεν ελέγχονται πλήρως, απαιτεί μακροχρόνιο σχεδιασμό και συνεχή προσαρμογή στις διαρκώς μεταβαλλόμενες συνθήκες.
Αυτή η πραγματικότητα διαμορφώνει μια διαφορετική επιχειρηματική κουλτούρα. Καλλιεργεί πειθαρχία, σεβασμό στους περιορισμούς που υφίστανται, τόσο στους οικονομικούς, αλλά κυρίως στους φυσικούς. Στοιχεία που δεν συναντώνται σε αμιγώς εμπορικές επιχειρήσεις, όπου λειτουργεί η λογική της άμεσης απόδοσης.
Η γνώση της παραγωγικής διαδικασίας επηρεάζει άμεσα τις εμπορικές αποφάσεις, καθώς επηρεάζεται από μεταβαλλόμενους παράγοντες. Η τιμολόγηση, το προϊόν, οι δεσμεύσεις προς τον πελάτη και ο σχεδιασμός της επέκτασης βασίζονται σε πραγματικά δεδομένα και όχι σε θεωρητικές παραδοχές.
Όλα αυτά από την άλλη ενισχύουν την αξιοπιστία της επιχείρησης και δημιουργούν σχέσεις εμπιστοσύνης που αντέχουν στο χρόνο και είναι το κεφάλαιο της εταιρείας σε περιόδους αυξημένης αβεβαιότητας.
Η πραγματικότητα στο πεδίο
Μία διάσταση όμως της παραγωγής δύσκολα αποτυπώνεται με οικονομικούς όρους και αυτό είναι η καθημερινή επαφή με την πραγματικότητα. Η εικόνα των ανθρώπων που ξεκινούν από νωρίς το πρωί, η συνεχής αγωνία για τις καιρικές συνθήκες, αλλά και η αβεβαιότητα για τη συγκομιδή της χρονιάς που μπορεί να ανατρέψει κάθε σχεδιασμό. Εκεί μπορεί να καταλάβει ο καθένας ότι η αξία δεν δημιουργείται στα γραφεία και στα πλάνα των πωλήσεων.
Αυτή η εμπειρία λειτουργεί ως υπενθύμιση του μέτρου. Σε αναγκάζει να γίνεις πιο προσεκτικός στις αποφάσεις, πιο ειλικρινής στις δεσμεύσεις σου απέναντι στους πελάτες και φυσικά πιο συνειδητοποιημένος σε οτιδήποτε απαιτεί ρίσκο για την επιχείρηση σου. Εκεί είναι η στιγμή όπου γεννιέται η ευθύνη, όταν γνωρίζεις ότι κάθε επιχειρηματική επιλογή επηρεάζει άμεσα ανθρώπους, κόπο και χρόνο που δεν επιστρέφονται.
Η κάθετη παραγωγή ως μοχλός ανταγωνιστικότητας
Η σύνδεση παραγωγής και εμπορίου αποτελεί στρατηγική ανάγκη για την ελληνική οικονομία, η οποία διαθέτει ισχυρή πρωτογενή παραγωγή, αλλά πολύ συχνά αδύναμη διασύνδεση με τον τελικό καταναλωτή και τη μεταποίηση.
Η ανάπτυξη καθετοποιημένων επιχειρήσεων, όπου ενσωματώνονται η παραγωγή, η μεταποίηση και η εμπορία, μπορεί να αυξήσει την προστιθέμενη αξία, να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα και να ενισχύσει την ανθεκτικότητα της οικονομίας.
Η ουσία, λοιπόν, βρίσκεται στη δομή της επιχείρησης και στην στρατηγική της κατεύθυνση. Στο αν γνωρίζει τα προϊόντα της, την αλυσίδα της, τα όρια της και τις πραγματικές της δυνατότητες. Σε αυτό το πλαίσιο των στέρεων βάσεων μετά βεβαιότητας δημιουργείται βιώσιμη αξία για τον άνθρωπο και την οικονομία συνολικά.
* Ο Χρήστος Αθανασόπουλος είναι αγρότης και επιχειρηματίας.
