Οι αναλυτές της Wall Street κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για μια σκοτεινή τάση που απειλεί τη νέα γενιά, που δεν είναι άλλη από τη ραγδαία άνοδο των «αγορών προβλέψεων», των γνωστών «prediction markets» μεταξύ των νέων επενδυτών. Ειδικά τις τελευταίες ημέρες ο «στοιχηματισμός» πάνω σε προβλέψεις σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν, έχει λάβει εκρηκτικές διαστάσεις.
Στην αρχή οι «αγορές προβλέψεων» είχαν χαρακτηρισθεί ως ένα εργαλείο «συλλογικής ευφυΐας» για την πρόβλεψη πολιτικών εξελίξεων ή οικονομικών δεικτών. Ένα εργαλείο στο οποίο οι χρήστες αγόραζαν και πωλούσαν ένα είδος προθεσμιακών συμβολαίων και στοιχημάτων σχετικά με την έκβαση μελλοντικών γεγονότων. Σε αυτό το εργαλείο, αντίθετα με το παραδοσιακό στοίχημα, όπου ο παίκτης ποντάρει εναντίον του λεγόμενου «μπουκ», δηλαδή του «bookmaker» και της εταιρείας στοιχηματισμού, οι χρήστες συναλλάσσονται μεταξύ τους. Αγοράζοντας και πωλώντας μεταξύ τους, στοιχήματα και πιθανότητες.
Ωστόσο, οι συγκεκριμένες πλατφόρμες έχουν μετεξελιχθεί σε μια ανεξέλεγκτη πλατφόρμα τζόγου για άτομα νεαρής κυρίως ηλικίας. Και ως γνωστός ο τζόγος φέρνει μαζί του το φάσμα της κατάθλιψης, του εθισμού και της οικονομικής καταστροφής. Καθώς ο κάθε ένας από αυτούς τους χρήστες αποκτώντας μια ατελή γνώση και γνώμη από αυτά που ακούει και βλέπει στους τηλεοπτικούς δέκτες και στα ψηφιακά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, επενδύει χρήματα πάνω σε αυτή. Δηλαδή ποντάρει πάνω στο άγνωστο με βάρκα - στην κυριολεξία - την ελπίδα. Στα «prediction markets» συμμετέχουν κυρίως νέοι 18-20 ετών, που αποκλείονται από το νόμιμο στοίχημα στις περισσότερες πολιτείες των ΗΠΑ, όπου το όριο είναι συνήθως τα 21 έτη.
Σήμερα οι στοιχηματικοί παίκτες ποντάρουν πάνω στις εξελίξεις του πολέμου στο Ιράν, στοιχηματίζοντας πάνω στη τιμή που θα κλείσει σήμερα το πετρέλαιο WTI, όπως βλέπουμε ακολούθως:
Ή πάνω στην τιμή που θα έχει το WTI την Παρασκευή, όπως βλέπουμε ακολούθως:
Ή πάνω στο σημερινό κλείσιμο του χρηματιστηριακού δείκτη S&P 500, όπως βλέπουμε ακολούθως:
Τα πονταρίσματα ξεφεύγουν από τα στενά πλαίσια των χρηματιστηριακών δεικτών και των τιμών του πετρελαίου και μπαίνουν στον πυρήνα του πολέμου. Έτσι οι συμμετέχοντες ποντάρουν στην πιθανότητα να κλείσουν οι Ιρανοί τα Στενά του Ορμούζ για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 7 ημερών, πριν τον Μάιο, πριν τον Αύγουστο ή πριν το τέλος του 2027, όπως βλέπουμε στο ακόλουθο γραφικό:
Στην πιθανότητα να υπάρξει συμφωνία για τα πυρηνικά μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, πριν ή μετά τον Αύγουστο του 2027:
Ακόμα και στην πιθανότητα ο Ρεζα Παχλαβί να επισκεφθεί το Ιράν εντός του έτους:
Και όπως είναι λογικό, μέσα σε αυτόν τον παραλογισμό, στις αγορές προβλέψεων ήδη «παίζονται» στοιχήματα που αφορούν τα πιθανά αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ. Τα οποία θα κριθούν εν πολλοίς από την έκβαση του πολέμου στο Ιράν και τις επιπτώσεις του πάνω στην αμερικανική οικονομία:
Ένα από τα πιο επικίνδυνα χαρακτηριστικά των αγορών προβλέψεων είναι ότι παρουσιάζουν τον τζόγο ως μια επένδυση βασισμένη σε ενημερωμένες απόψεις που βασίζεται όμως σε ψευδαισθήσεις εμπειρογνωμοσύνης. Οι πλατφόρμες αυτές τροφοδοτούν την πεποίθηση των νέων ότι είναι «ειδικοί» σε όλα τα θέματα. Και σε πολύ πιο επικίνδυνο βαθμό από ό, τι στο χρηματιστήριο, όπου και εκεί όλοι αισθάνονται παντογνώστες. Στα «prediction markets», οι παίκτες νιώθουν ότι η πρόβλεψή τους βασίζεται στη βαθιά τους γνώση και ελάχιστα στην τύχη.
Σε πρόσφατη μελέτη επιστημόνων που παρακολουθούν αυτό το φαινόμενο από την πλευρά της ψυχολογικής επιρροής του, αναφέρεται ότι το 25% των ανδρών κάτω των 30 ετών στις ΗΠΑ, στοιχηματίζει στις «αγορές προβλέψεων», ενώ το 10% εξ αυτών αντιμετωπίζει πρόβλημα εθισμού. Και τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα, καθώς ποντάρουν σχεδόν σε γεγονότα, που τους φαίνονται συναρπαστικά, αλλά είναι φρικιαστικά, όπως είναι ένας πόλεμος.
Οι πλατφόρμες αυτές δεν αναπτύχθηκαν τυχαία. Σχεδιάστηκαν από χρηματιστηριακές εταιρείες, χρησιμοποιώντας τα εθιστικά μοντέλα και τους μηχανισμούς «εμπλοκής» - αυτό που οι επιστήμονες ονομάζουν «engagement looops» - του TikTok και του Twitch, μετατρέποντας το στοίχημα σε μια εμπειρία που μοιάζει με χρηματιστηριακή διαπραγμάτευση, κοινωνικό σχολιασμό, καθώς και προσωπική προβολή και επιβεβαίωση. Γι’ αυτό τον λόγο οι πλατφόρμες φιλοξενούν και χώρους διαλόγου για ανταλλαγή μηνυμάτων ανάμεσα στους παίκτες που «στοιχηματίζουν», όπως βλέπουμε κατωτέρω:
Οι «αγορές προβλέψεων» θεωρούνται από πολλούς ως μια μορφή έμμεσης αλλά ενεργούς συμμετοχής των χρηστών / πολιτών στα κοινωνικά, πολιτικά και οικονομικά δρώμενα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Και πράγματι μπορεί κάπου να αποτελούν ένα βήμα έκφραση γνώμης. Η οποία όμως συνοδεύεται από οδυνηρό οικονομικό τίμημα.
