Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση ηττάται κατά κράτος από τις ΗΠΑ και την Κίνα στον τομέα της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας; Πόσες φορές δεν έχουμε διαβάσει ότι ενώ οι ΗΠΑ καινοτομούν, οι χώρες τις Ευρωπαϊκής Ένωσης ρυθμίζουν και επιβάλουν κανόνες; Με αποτέλεσμα η ΕΕ, να λαχανιάζει στην προσπάθεια της να καλύψει το τεχνολογικό «κενό», το οποίο ωστόσο αντί να μειώνεται, διευρύνεται.
Άλλωστε όπως παραδέχθηκε και ο Γερμανός Καγκελάριος Μερτς στην πρόσφατη ομιλία του στο Νταβός, η Ευρώπη έχει σπαταλήσει απίστευτες δυνατότητες ανάπτυξης τα τελευταία χρόνια, καθυστερώντας τις μεταρρυθμίσεις και περιορίζοντας άσκοπα και υπερβολικά την επιχειρηματική ελευθερία και την προσωπική ευθύνη. Και τόνισε ότι πρέπει να μειωθεί σημαντικά η γραφειοκρατία στην Ευρώπη. Ότι η ενιαία αγορά ενώ δημιουργήθηκε για να αποτελέσει τον πιο ανταγωνιστικό οικονομικό χώρο στον κόσμο, έχει μετατραπεί στον παγκόσμιο πρωταθλητή της υπερβολικής ρύθμισης.
Το EU Inc. είναι η πιο πρόσφατη νομοθετική πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που αποτελεί στην ουσία μια προσπάθεια, ώστε η ΕΕ να καταστεί ανταγωνιστική σε σχέση με τις ΗΠΑ. Και έτσι να σταματήσει τόσο το «brain drain», όσο και το «capital drain» από την ΕΕ προς τις ΗΠΑ. Καθώς το ευρωπαϊκό πρόβλημα είναι διττό. Αφού δεν παρατηρείται μόνο μετανάστευση εξειδικευμένων επιστημόνων και μηχανικών, οι οποίοι αναζητούν μεγαλύτερες ευκαιρίες και υψηλότερες αποδοχές, αλλά και μετανάστευση κεφαλαίων τα οποία αναζητούν κέρδη και υπεραξίες στη μητρόπολη της τεχνολογίας και των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Δηλαδή τις ΗΠΑ.
Δεν θα ήταν υπερβολή αν λέγαμε ότι το EU Inc πρόκειται για τη μεγαλύτερη προσπάθεια της ΕΕ να γίνει ανταγωνιστική στον κόσμο των startups και της καινοτομίας. Είναι ένα προαιρετικό, ενιαίο εταιρικό πλαίσιο που θα επιτρέπει σε νεοφυείς και καινοτόμες επιχειρήσεις (startups & scaleups) να εγγραφούν μία και μοναδική φορά στην ΕΕ ως EU Inc, αντί για παράδειγμα ως ελληνική ΑΕ, ή γερμανική GmbH και να λειτουργούν απρόσκοπτα σε όλα τα 27 κράτη-μέλη, χωρίς να χρειάζεται να προσαρμόζονται στα 27 διαφορετικά εθνικά εταιρικά δίκαια.
Με αυτόν τον τρόπο διαμορφώνεται ένας ενιαίος κανόνας σε όλη την ΕΕ, με ένα καταστατικό, ένα μητρώο και μια φορολογική αρχή. Με αποτέλεσμα τη μείωση της γραφειοκρατίας, την προστασία των επενδυτών αφού προβλέπονται κοινές ρυθμίσεις για τα «venture capitals» και τα «stock options» των στελεχών και των εργαζομένων, τα ενιαία φορολογικά κίνητρα και την ευκολότερη πρόσβαση σε κεφάλαια από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων και το Scale-up Europe Fund.
Η ιδέα δεν είναι καινούργια. H συζήτηση είχε ξεκινήσει από την δεκαετία του 2000 με την πρόταση για την European Private Company που δεν είχε καταφέρει ολοκληρωθεί και να προχωρήσει, με αποτέλεσμα η Ευρώπη να απωλέσει πολύτιμο χρόνο. Οι παρεμβάσεις Λέττα και Ντράγκι το 2024 που τόνισαν ότι η Ευρώπη χάνει startups λόγω γραφειοκρατίας και κατακερματισμού, επανατοποθέτησαν τις προτάσεις στο τραπέζι, με αποτέλεσμα η πρόεδρος Φον Ντερ Λάιεν να χαρακτηρίσει το θέμα ως προτεραιότητα και να το ονομάσει EU Inc., από το «European Union Incorporated regime».
Τι προβλέπεται; Μια startup μπορεί να επιλέξει να ιδρυθεί ή να μετατραπεί σε EU Inc ή να παραμείνει στη μορφή που προβλέπει το εθνικό δίκαιο της χώρας της. Έχει μετοχικό κεφάλαιο που ξεκινάει από 1 ευρώ. Εγγράφεται ψηφιακά μέσα σε 48 ώρες online, στην αγγλική γλώσσα μέσω ενός ενιαίου ψηφιακού μητρώου. Ακολουθεί ενιαίους κανόνες, ως προς το καταστατικό, τις μετοχές την εταιρική διακυβέρνηση. Αναπτύσσει και προστατεύει το ανθρώπινο ταλέντο, μέσω της μετοχικής συμμετοχής των εργαζομένων, ακολουθώντας σταθερά ESOP – employee stock ownership plans. Μεταφέρει την έδρα της σε άλλη χώρα μέλος της ΕΕ δίχως πρόβλημα. Τέλος εποπτεύεται από ένα κεντρικό ευρωπαϊκό όργανο και όχι από τις εθνικές αρχές.
Το EU Inc αποτελεί την απάντηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης αφενός στην πραγματική ενιαία αγορά επιχειρήσεων και κεφαλαίων όπως είναι οι ΗΠΑ και αφετέρου στον συνδυασμό καινοτομίας, μεγέθους και κρατικής στρατηγικής της Κίνας. Ο στόχος είναι επιτέλους η ενιαία αγορά των 450 εκατομμυρίων πολιτών της ΕΕ, να αποκτήσει τους δικούς της ψηφιακούς και τεχνολογικούς πρωταθλητές. Τα δικά της unicorns, που αποτελούν σήμερα μόλις το 15% των παγκόσμιων unicorns, πρέπει να πολλαπλασιαστούν. Και αυτό μπορεί να συμβεί μόνο μέσα σε μια θερμοκοιτίδα ανάπτυξης, καινοτομίας που θα απαλλάσσει τις επιχειρηματικές προσπάθειες από 27 διαφορετικές γραφειοκρατίες, 27 διαφορετικά εταιρικά περιβάλλοντα, 27 διαφορετικά φορολογικά, λογιστικά, πτωχευτικά, ρυθμιστικά, κανονιστικά και πτωχευτικά πλαίσια και καθώς και σε 27 διαφορετικές νομοθεσίες όσον αφορά τα εργασιακά, τα ασφαλιστικά και τα συνταξιοδοτικά.
Όπως αναφέρεται και στους επίσημους σκοπούς του ΕU Inc, το ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο, θα επιτρέπει την ίδρυση εταιρείας online εντός 48 ωρών, μέσα στο ίδιο και ενιαίο κεφαλαιακό καθεστώς σε όλη την ΕΕ, με τη δυνατότητα απρόσκοπτης άντλησης χρηματοδότησης σε ευρωπαϊκή κλίμακα, χωρίς αποκλεισμούς όπως συμβαίνει σήμερα. Μάλιστα υποστηρίζεται, ότι το EU Inc αποτελεί το ευρωπαϊκό ισοδύναμο του εταιρικού καθεστώτος της πολιτείας του Delaware.
Η πολιτεία του Delaware είναι ο παγκόσμιος πρωταθλητής στην ίδρυση εταιρειών. Η Apple Inc. (AAPL), η Microsoft Corp. (MSFT), η NVIDIA Corp. (NVDA), η Amazon.com Inc. (AMZN), η Alphabet Inc. (GOOGL), η Tesla Inc. (TSLA), η Meta Platforms Inc. (META), είναι μερικές μόνο από τις 300+ εταιρείες του S&P 500, που ενώ έχουν τη φυσική τους έδρα σε άλλες πολιτείες, όπως στην Καλιφόρνια, το Τέξας, τη Νέα Υόρκη κ.α., είναι εγγεγραμμένες στην πολιτεία του Delaware. Απολαμβάνοντας με αυτόν τον τρόπο τα πλεονεκτήματα του συγκεκριμένου εταιρικού πλαισίου. Με τον συνολικό αριθμό των ενεργών εταιριών του Delaware, να υπερβαίνει τα 2 εκατομμύρια. Όσον αφορά την άντληση κεφαλαίων και την πρόσβαση στις χρηματιστηριακές αγορές, το 81% των εταιρειών που έκαναν IPO, δηλαδή εισήγαγαν τις μετοχές τους στη Wall Street αντλώντας σημαντικά κεφάλαια για τη ανάπτυξη τους, κατά την διετία 2024–2025 είναι εγγεγραμμένες στο Delaware.
«Ναι, αλλά η μικρή Ελλάδα πως θα ωφεληθεί», «ναι, αλλά αυτά είναι για τους μεγάλους παίκτες», είναι μερικές από τις ενστάσεις που ακούγονται, παράλληλα με άλλες ενστάσεις περί απώλειας εθνικού ελέγχου, απώλειας φορολογικών εσόδων, εργασιακών δικαιωμάτων κα. Η Ελλάδα δεν έχει να χάσει κάτι. Ίσα ίσα, που οι ελληνικές εταιρείες χρησιμοποιώντας το διαβατήριο «EU Inc.» θα έχουν μεγαλύτερες και περισσότερες ευκαιρίες, βασιζόμενες στο «μπαζούκας» της ενιαίας αγοράς των περίπου 450 εκατ. πολιτών. Τις ίδιες αυξημένες ευκαιρίες θα έχουν όχι μόνο οι εργαζόμενοι σε αυτές τις εταιρείες, αλλά και το ευρύτερο οικοσύστημα της τεχνολογίας, της εκπαίδευσης και της προσέλκυσης ανθρώπινων και οικονομικών πόρων. Θα είναι ένα ακόμα βήμα, ένα ακόμα σκαλί προς τα πάνω.
