Η γεωγραφική θέση μίας χώρας και ο φυσικός της πλούτος είναι τελικά πολύ μεγάλο πράγμα. Αυτό φάνηκε χθες για άλλη μία φορά με αφορμή την αντίδραση των χρηματιστηριακών αγορών στον πόλεμο που έχει ξεσπάσει στο Ιράν.
Οι αμερικανικές αγορές αντιμετώπισαν την κατάσταση με μεγάλη ψυχραιμία και οι χρηματιστηριακοί τους δείκτες υπέστησαν πολύ μικρότερες απώλειες από αυτές των υπόλοιπων διεθνών και ειδικότερα των ευρωπαϊκών. Δεν χρειάζεται και πολλή σκέψη για να εξηγήσουμε αυτή την σημαντική διαφορά.
Παρά το γεγονός πως οι ΗΠΑ εμπλέκονται άμεσα στον πόλεμο, τα αμερικανικά συμφέροντα έχουν μπει στο στόχαστρο των ιρανικών επιθέσεων και οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν ήδη απώλειες, η χώρα βρίσκεται τόσο μακριά από τις πολεμικές συγκρούσεις που επηρεάζεται πολύ λίγο από τις συνέπειές τους.
Έτσι, το κυρίαρχο γεγονός για την χθεσινή ημέρα στις ευρωπαϊκές χρηματιστηριακές αγορές, δηλαδή η εκτόξευση των τιμών του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου στο χρηματιστηριακό συμβόλαιο TTF, δεν προκάλεσε καμία ανησυχία στις ΗΠΑ και τα χρηματιστήριά τους. Η διακοπή της λειτουργίας των εγκαταστάσεων υγροποίησης φυσικού αερίου στο Κατάρ προκάλεσε ένα σοκ στην Ευρώπη και το TTF σημείωσε άνοδο μεγαλύτερη και από 50%, πλησιάζοντας κάποια στιγμή κοντά στα 49 Euro/Mwh.
Η τιμή ήταν ήδη πολύ ανεβασμένη από το ξεκίνημα της συνεδρίασης, με άνοδο κοντά στο 25% από την τιμή της Παρασκευής αλλά όταν έγιναν γνωστά τα νέα από το Κατάρ, εκτοξεύθηκε από τα 39 στα 48,85 Euro/Mwh. Αυτή η εξέλιξη, η οποία έφερε στην μνήμη όλων την ενεργειακή κρίση που έζησε η Ευρώπη το 2022, «σκότωσε» κυριολεκτικά την προσπάθεια ανάκαμψης των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων που είχαν ξεκινήσει αρκετά αρνητικά αλλά είχαν περιορίσει κατά πολύ τις απώλειές τους.
Παρά το γεγονός πως το TTF υποχώρησε στην συνέχεια από τα πολύ υψηλά και σταθεροποιήθηκε κοντά στην περιοχή των 45 Euro/Mwh και παρά το ήπια αρνητικό ξεκίνημα της Wall Street, οι ευρωαγορές δεν κατάφεραν να καλύψουν τις απώλειές τους και έκλεισαν κοντά στα χαμηλά της ημέρας.
Ο γερμανικός DAX 40 έχασε 2,56% και έκλεισε στις 24.638 μονάδες, ο γαλλικός CAC 40 έχασε 2,17% και έκλεισε στις 8.394 και ο πανευρωπαϊκός STOXX 600 1,65% στις 623,36 μονάδες. Ο δικός μας Γενικός Δείκτης του Χρηματιστηρίου Αθηνών σημείωσε ακόμα μεγαλύτερες απώλειες και έκλεισε στις 2.200,98 μονάδες, μειωμένος κατά 3,36% από την προηγούμενη Παρασκευή.
Οι κλάδοι που υπέστησαν τις μεγαλύτερες απώλειες στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια ήταν αυτοί που επηρεάζονται άμεσα από τις εξελίξεις στην Μέση Ανατολή. Οι αεροπορικές εταιρείες, ειδικά αυτές που εκτελούν πολλές πτήσεις από και προς τις χώρες της περιοχής, οι εταιρείες που λειτουργούν τα αεροδρόμια της περιοχής, οι εταιρείες που έχουν σχέση με τον τουρισμό και τα ξενοδοχεία.
Οι αεροπορικές εταιρείες λόγω της ακύρωσης δρομολογίων και της μείωσης του κύκλου εργασιών που θα υποστούν, σε συνδυασμό με την επιβάρυνσή τους από την αύξηση του κόστους των καυσίμων. Οι εταιρείες που λειτουργούν τα αεροδρόμια λόγω της μείωσης των πτήσεων και οι τουριστικές επιχειρήσεις για τους ίδιους πάνω κάτω λόγους.
Εκτός αυτών, πιέσεις υπέστησαν και οι μετοχές άλλων κλάδων καθώς η ανησυχία είναι γενική και υπάρχουν φόβοι για γενικότερα προβλήματα στην οικονομία στην περίπτωση που ο πόλεμος θα κρατήσει πέρα από τις λίγες εβδομάδες που έχουν «προαναγγείλει» οι ΗΠΑ.
Σημαντικές ήταν οι πιέσεις στις μετοχές των τραπεζών και στις μεγάλες επιχειρήσεις που μπορεί να πληγούν από τα προβλήματα στις διεθνείς μεταφορές και τις καθυστερήσεις στις παραδόσεις και παραλαβές προϊόντων και σε μεγάλες βιομηχανίες λόγω της ενδεχόμενης σημαντικής αύξησης του ενεργειακού κόστους. Μετά τα νέα από το Κατάρ, οι πιέσεις στις ευρωπαϊκές μετοχές δυνάμωσαν και επεκτάθηκαν σχεδόν σε όλους τους κλάδους.
Στην ελληνική χρηματιστηριακή αγορά, το ξεκίνημα ήταν πολύ πτωτικό, όπως αναμενόταν άλλωστε. Ξεκινήσαμε στις 2.187,29 μονάδες, δηλαδή με πτώση 3.96% και στην συνέχεια έγινε μία αξιόλογη προσπάθεια ανάκαμψης. Λίγο μετά τις 12:00, ο δείκτης είχε φτάσει στις 2.236,29 μονάδες, δηλαδή σε πτώση 1,81% από την Παρασκευή.
Από εκεί και πέρα όμως τα πράγματα χειροτέρεψαν, με την βοήθεια και των νέων για την διακοπή λειτουργίας των τερματικών LNG στο Κατάρ, και λίγο πριν το τέλος επιστρέψαμε κάτω από τις 2.200 μονάδες, στις 2.193,26. Τελικά κλείσαμε στις 2.200,98 μονάδες και απώλειες 3,36%.
Κοιτώντας λίγο πιο λεπτομερειακά τα πράγματα, βλέπουμε πως στις πρώτες θέσεις των απωλειών βρίσκονται η Αεροπορία Αιγαίου με απώλειες 7% και ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών με απώλειες 5,94%, κάτι μάλλον αναμενόμενο αφού ο κλάδος των αερομεταφορών υπέστη σοβαρές πιέσεις πανευρωπαϊκά.
Όπως και στην υπόλοιπη Ευρώπη, οι τράπεζες βρέθηκαν κάτω από ισχυρές πιέσεις και ο κλαδικός τους δείκτης έκλεισε με απώλειες 5,01%, κάτι που σε μεγάλο βαθμό είναι υπεύθυνο για την σημαντική πτώση και του Γενικού Δείκτη καθώς οι τράπεζες τον επηρεάζουν πολύ έντονα.
Στον βιομηχανικό κλάδο ξεχώρισαν οι απώλειες της ElvalHalcor με 7,25%. Εδώ υποθέτουμε πως μπορεί ορισμένοι επενδυτές να φοβήθηκαν την ενδεχόμενη αύξηση του ενεργειακού κόστους στην περίπτωση που η μεγάλη αύξηση στην τιμή του φυσικού αερίου αποκτήσει πιο μόνιμο χαρακτήρα.
Από την άλλη μεριά, ανθεκτικές ήταν οι μετοχές της Coca Cola Hellenic, η οποία έχασε 1,01% και του ΟΤΕ, που έχασε 1,14%. Δεδομένης της δραστηριότητάς τους δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός πως οι επενδυτές δεν έδειξαν πολύ μεγάλη ανησυχία.
Έκπληξη δεν προκάλεσε και το γεγονός πως με θετική μεταβολή υπήρχαν στον δείκτη FTSE Large Cap μόνο δύο μετοχές, αυτές της Helleniq Energy και της Μότορ Όιλ.
Το ίδιο είδαμε και στις ευρωπαϊκές αγορές και στις αγορές των ΗΠΑ, καθώς πολλοί επενδυτές προεξόφλησαν πως η αναταραχή στις διεθνείς αγορές καυσίμων εξαιτίας των προβλημάτων στην ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο και στα στενά του Ορμούζ είναι πιθανόν να προκαλέσει σημαντική αύξηση στα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων, όπως άλλωστε είχε γίνει και το 2022.
Αυτός θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι ένας συνοπτικός απολογισμός της πρώτης χρηματιστηριακής μέρας μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν.
Μπορεί να είναι αρκετά αρνητικός αλλά είναι σίγουρο πως, αν εξαιρέσουμε την έκρηξη στην τιμή του ευρωπαϊκών φυσικού αερίου, μέχρι στιγμής δεν έχουμε δει σημάδια πανικού. Το αν θα δούμε ή όχι στην συνέχεια, εξαρτάται προφανώς από τις εξελίξεις στα πολεμικά μέτωπα, οι οποίες είναι βέβαιο πως θα καθορίσουν σε σημαντικό βαθμό την διάθεση των επενδυτών το επόμενο διάστημα. Αναγκαστικά, θα περιμένουμε τα νέα από τα πεδία των μαχών και των διαπραγματεύσεων.
