Ο χρυσός θεωρείται εδώ και αιώνες το απόλυτο «ασφαλές καταφύγιο», ειδικά σε περιόδους κρίσεων, πληθωρισμού ή γεωπολιτικής αβεβαιότητας, οι επενδυτές στρέφονται σε αυτόν αναζητώντας ασφάλεια. Όμως σήμερα το βασικό ερώτημα δεν είναι αν αξίζει να επενδύσει κανείς στον χρυσό, αλλά με ποιον τρόπο.
Η κλασική εικόνα της χρυσής λίρας ή της ράβδου στο συρτάρι δείχνει να ανήκει περισσότερο στο παρελθόν, καθώς ολοένα και περισσότεροι επενδυτές επιλέγουν τον λεγόμενο «χάρτινο χρυσό».
Τι εννοούμε όταν λέμε «χάρτινος χρυσός»
Με τον όρο «χάρτινος χρυσός» περιγράφουμε χρηματοοικονομικά προϊόντα που ακολουθούν την τιμή του φυσικού χρυσού, χωρίς ο επενδυτής να κατέχει το ίδιο το μέταλλο. Το πιο γνωστό και διαδεδομένο από αυτά είναι τα ETF χρυσού.
Τα ETF είναι αμοιβαία κεφάλαια που διαπραγματεύονται στο χρηματιστήριο όπως ακριβώς οι μετοχές. Αγοράζονται και πωλούνται με ένα κλικ, μέσα από την επενδυτική πλατφόρμα μιας τράπεζας ή ενός χρηματιστηριακού λογαριασμού.
Στην πράξη, όταν κάποιος αγοράζει ένα ETF φυσικού χρυσού, επενδύει σε χρυσό που υπάρχει πραγματικά και φυλάσσεται σε πιστοποιημένα θησαυροφυλάκια στο εξωτερικό.
Δεν χρειάζεται να ανησυχεί για τη φύλαξη, την ασφάλεια ή τη γνησιότητα, γιατί όλα αυτά τα αναλαμβάνει ο διαχειριστής του ETF. Ο επενδυτής απλώς παρακολουθεί την πορεία της τιμής, όπως θα έκανε με μια μετοχή.
Πώς επενδύει στην πράξη ένας ιδιώτης επενδυτής
Η διαδικασία είναι πολύ πιο απλή απ’ όσο νομίζουν οι περισσότεροι. Το μόνο που χρειάζεται αρχικά είναι να διαθέτει κανείς έναν επενδυτικό λογαριασμό σε κάποια τράπεζα ή χρηματιστηριακή εταιρεία.
Από εκεί και πέρα, μπορεί να αγοράσει ETF χρυσού ακριβώς όπως αγοράζει μια μετοχή. Η τιμή εμφανίζεται καθημερινά, σε πραγματικό χρόνο, και ο επενδυτής μπορεί να αγοράσει ή να πουλήσει όποτε το επιθυμεί, χωρίς να χρειάζεται φυσική παρουσία σε κατάστημα.
Αυτό είναι μια τεράστια διαφορά σε σχέση με τον φυσικό χρυσό. Στην Ελλάδα, η αγορά και πώληση χρυσών λιρών γίνεται ουσιαστικά μόνο μέσω της Τράπεζας της Ελλάδος και της Τράπεζας Πειραιώς, ενώ στην πράξη υπάρχει και η λεγόμενη «μαύρη αγορά», με ό,τι κινδύνους αυτό συνεπάγεται.
Επιπλέον, στην αγορά φυσικού χρυσού ο επενδυτής έρχεται αντιμέτωπος με ζητήματα αυθεντικότητας, κατάστασης και βάρους. Μια λίρα μπορεί να χαρακτηριστεί λιποβαρής, χτυπημένη ή παλαιάς κοπής, γεγονός που επηρεάζει άμεσα την τιμή της.
Αντίθετα, στον χάρτινο χρυσό όλα είναι απολύτως διαφανή. Η τιμή είναι γνωστή κάθε στιγμή, δεν υπάρχει αμφισβήτηση για την αξία και η ρευστοποίηση γίνεται άμεσα.
Γιατί τα ETF θεωρούνται πιο πρακτικά από το φυσικό μέταλλο
Το βασικό πλεονέκτημα των ETF χρυσού είναι η ταχύτητα και η ευκολία. Ο επενδυτής δεν πληρώνει υψηλές προμήθειες αγοράς και πώλησης, όπως συμβαίνει συχνά με τον φυσικό χρυσό, ενώ αποφεύγει και τα έξοδα φύλαξης. Παράλληλα, μπορεί να επενδύσει οποιοδήποτε ποσό, χωρίς να χρειάζεται να αγοράσει ολόκληρη λίρα ή ράβδο.
Ένα ακόμη σημαντικό πλεονέκτημα είναι η φορολογική και οικογενειακή ευελιξία. Τα ETF μπορούν να τοποθετηθούν σε κοινή επενδυτική μερίδα, στην οποία να συμμετέχουν σύζυγοι και παιδιά, κάτι που δεν είναι εφικτό με τον ίδιο τρόπο στον φυσικό χρυσό. Επίσης, αποφεύγονται οι συνεχείς έλεγχοι και οι γραφειοκρατικές διαδικασίες που συνοδεύουν τις συναλλαγές με φυσικό μέταλλο.
Σήμερα, όπως επισημαίνει και ο αρθρογράφος του Liberal Κωνσταντίνος Χαροκόπος, το ενδιαφέρον των ιδιωτών επενδυτών έχει στραφεί δυναμικά προς τα ETF χρυσού.
Τα ETF φυσικού χρυσού προσφέρουν άμεση έκθεση στην τιμή του μετάλλου και λειτουργούν ως ασπίδα απέναντι στον πληθωρισμό, τις νομισματικές υποτιμήσεις και τις γεωπολιτικές αναταράξεις. Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν και ETF που επενδύουν σε εταιρείες εξόρυξης χρυσού, τα οποία προσφέρουν μεγαλύτερες προοπτικές κέρδους, αλλά συνοδεύονται και από αυξημένο ρίσκο.
Τι να προσέξει ο μικρός επενδυτής
Παρότι ο χάρτινος χρυσός μέσω ETF θεωρείται πιο απλός και ασφαλής τρόπος επένδυσης σε σχέση με το φυσικό μέταλλο, δεν παύει να είναι επένδυση και όχι αποταμίευση. Αυτό σημαίνει ότι η τιμή του μπορεί να ανεβαίνει και να πέφτει, ακόμη και σε μικρά χρονικά διαστήματα. Ο μικρός επενδυτής καλό είναι να μην παρασύρεται από τις καθημερινές διακυμάνσεις και να αντιμετωπίζει τον χρυσό κυρίως ως μέσο προστασίας και όχι ως εργαλείο γρήγορου κέρδους.
Επίσης, χρειάζεται προσοχή στο είδος του ETF που επιλέγει. Τα ETF φυσικού χρυσού ακολουθούν άμεσα την τιμή του μετάλλου και είναι πιο κατανοητά για κάποιον που ξεκινά. Αντίθετα, τα ETF εταιρειών εξόρυξης ή τα προϊόντα που χρησιμοποιούν μόχλευση και παράγωγα ενέχουν μεγαλύτερο ρίσκο και απαιτούν καλύτερη γνώση της αγοράς.
Τέλος, σημαντικό είναι να γνωρίζει κανείς τα κόστη. Ακόμη κι αν είναι χαμηλότερα από αυτά του φυσικού χρυσού, τα ETF έχουν ετήσια διαχειριστικά έξοδα και προμήθειες συναλλαγών. Η σωστή ενημέρωση πριν από κάθε αγορά, η επιλογή αξιόπιστης πλατφόρμας και η τοποθέτηση ποσών που δεν είναι απαραίτητα για την καθημερινή διαβίωση είναι βασικοί κανόνες για να παραμείνει η επένδυση στον χρυσό σύμμαχος και όχι πηγή άγχους.
