Μέχρι αυτήν τη στιγμή που γράφεται το άρθρο, δεν διαπιστώνονται συμπτώματα «sell off» στις ευρύτερες χρηματιστηριακές αγορές, όπως είχαν προβλέψει οι καταστροφολόγοι διαρκείας. Αποδεικνύοντας ότι ούτε ακόμα και ένας πόλεμος ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, δεν αποτελεί αφορμή για μεγάλη πτώση, σε μια αγορά που στηρίζεται στην τεράστια κεφαλαιακή ρευστότητα, στην πίστη για αέναη ανάπτυξη και στην υψηλότατες προσδοκίες για κέρδη.
Οι αρχικές απώλειες των χρηματιστηριακών δεικτών της Wall Street «μαζεύτηκαν» και βρίσκονται πλέον σε απολύτως ανεκτά όρια, που συνοδεύουν έκτακτα και αναπάντεχα γεγονότα με αβεβαιότητα για το μέλλον. Με τον Dow Jones να βρίσκεται στο -0,04%, τον S&P 500 στο +0,10, το Nasdaq +0,44 και τον δείκτη φόβου S&P 500 VIX στο +4,93% Ωστόσο τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια κτυπήθηκαν πέριξ του -2,0% μετά την εκτόξευση της τιμής του φυσικού αερίου «Dutch TTF Natural Gas Futures / TFAc1» κατά +35,96%, θυμίζοντας τις άγριες ημέρες μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Πτωτικά κινήθηκαν και τα χρηματιστήρια της Κίνας και της Ινδίας, καθώς το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ, δημιουργεί πρόβλημα στην τροφοδοσία των συγκεκριμένων οικονομιών με πετρέλαιο. Μια πραγματικότητα που θα δυσκολέψει την εκπλήρωση των οικονομικών στόχων των εταιρειών, που έχουν προβλέψει οι αναλυτές των επενδυτικών και χρηματιστηριακών οίκων.
Πάντως στο πρωινό newsletter που έρχεται στο γραφείο κάθε μέρα από την Wall Street, ο πόλεμος στο Ιράν αναφέρεται απλά ως ένα από τα πέντε σημεία προσοχής, για την εβδομάδα που έρχεται. Το δεύτερο είναι τα στοιχεία της απασχόλησης στις ΗΠΑ, το τρίτο είναι τα αποτελέσματα της Broadcom που θα φωτίσουν ακόμα περισσότερο το παζλ της τεχνητής νοημοσύνης και το τέταρτο είναι τα οικονομικά αποτελέσματα της αλυσίδας εκπτωτικών πολυκαταστημάτων και supermarket Target Corporation που θα δώσουν μια εικόνα αφενός για τη συμπεριφορά των καταναλωτών και αφετέρου για την κατάσταση των εταιρειών λιανικού εμπορίου που έχουν πληγεί από τους δασμούς.
Τέλος το πέμπτο σημείο προσοχής, είναι η συνάντηση του προέδρου Τραμπ με τους επικεφαλής των τεχνολογικών κολοσσών όπως της Microsoft, της Amazon, της Meta (Facebook) και άλλων, σχετικά με τις ενεργειακές πολιτικές των data centers, τον κινεζικό ανταγωνισμό και τις τεταμένες σχέσεις ανάμεσα στο Πεντάγωνο και την εταιρία ΑΙ Anthropic. Διαπιστώνουμε λοιπόν ότι η χρηματιστηριακή ατζέντα της τρέχουσας εβδομάδας μοιάζει με μια κλασσική εβδομάδα «business as usual», εν μέσω ενός πολέμου που ουδείς γνωρίζει πως θα κλιμακωθεί και πως θα τελειώσει.
Θα μπορούσαμε να χωρίσουμε σε δυο κατηγορίες τις επιπτώσεις από τα γεγονότα στο Ιράν. Σε αυτές που αφορούν την πραγματική οικονομία και αυτές που αφορούν τις αγορές.
Οι πρώτες αφορούν την αύξηση του ενεργειακού κόστους, την ισχυροποίηση του δολαρίου έναντι των υπολοίπων νομισμάτων με το USD ανεβαίνει κατά σχεδόν +1,00% έναντι του ευρώ, κατά +1,00% έναντι του γιέν, κατά +0,60% έναντι της στερλίνας και +1,30% έναντι του ελβετικού φράγκου, την άνοδο του πληθωρισμού, την αύξηση των αμερικανικού χρέους λόγω του υπέρογκου πολεμικού κόστους των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, καθώς την κατεύθυνση που θα λάβει η Fed σε σχέση με τα επιτόκια.
Οι δεύτερες, δηλαδή οι επιπτώσεις στις χρηματιστηριακές αγορές, αφορούν τη συμπεριφορά των μετοχών, των ομολόγων, των πολύτιμων μετάλλων και των νομισμάτων, ως επενδυτικών εργαλείων και καταφυγίων ασφάλειας και τις μετακινήσεις κεφαλαίων προς την Α ή Β κατεύθυνση. Βέβαια οι βραχυχρόνιες επιπτώσεις που βασίζονται κυρίως στον φόβο και στην ανασφάλεια, συνοδεύονται από μακροχρόνιες επιπτώσεις που αφορούν την προβολή των νέων συνθηκών της πραγματικής οικονομίας στα οικονομικά δεδομένα και τους ισολογισμούς των εισηγμένων εταιρειών.
Η άνοδος του χρυσού κατά +1,20% στα συμβόλαια Απριλίου και κατά +0,36% στην spot αγορά και η υποχώρηση του ασημιού κατά -5,53% στα συμβόλαια Μαΐου και κατά -6,35%, δείχνουν ότι δεν βρισκόμαστε μπροστά σε μια μετατόπιση κεφαλαίων προς ασφαλέστερα καταφύγια.
Αυτό σημαίνει ότι οι επενδυτές έχουν συνηθίσει οι γεωπολιτικές εντάσεις να εξασθενούν γρήγορα και να περιορίζονται σε βραχυχρόνιες πιέσεις πάνω στις αγορές. Ας μην ξεχνάμε ότι το ανοδικό κρεσέντο που ζήσαμε προ καιρού τόσο στον χρυσό όσο και στο ασήμι δεν αφορούσε την αναζήτηση ασφάλειας. Αλλά ακραίες κερδοσκοπικές κινήσεις, ιδιωτών επενδυτών με τη χρήση υπέρμετρης μόχλευσης.
Το Χρηματιστήριο Αθηνών ακολούθησε τον δικό του διαφορετικό δρόμο. Η ανοδική διάσπαση των 2.400 μονάδων στις αρχές Φεβρουαρίου, που βασιζόταν στην αναμενόμενη πορεία προς την αναβάθμιση της Ελλάδας από τον MSCI και το πέρασμα μας στις αναπτυγμένες (Developed Markets) από τις αναδυόμενες (Emerging Markets) και τις εισροές κεφαλαίων που θα ακολουθούσε, αποδείχθηκε πρόωρη και βιαστική.
Ακόμα το νέο περιβάλλον του Euronext, που είχε παρουσιαστεί σαν το «μάννα εξ ουρανού», αποδείχθηκε πιο διστακτικό. Και ναι μεν σύμφωνα με τις εκθέσεις των διεθνών οίκων οι μετοχές στη Αθήνα διαπραγματεύονται με ένα «discount» της τάξης του 30%, έναντι των αντίστοιχων ευρωπαϊκών, ωστόσο οι αποδόσεις των περισσοτέρων μετοχών προέτρεξαν της πραγματικής ανάπτυξης τους. Με αποτέλεσμα χθες, παρ’ όλο που η επίδραση που έχει ο πόλεμος στην ελληνική οικονομία είναι προς το παρόν περιορισμένη, η χρηματιστηριακή αγορά να υποχωρήσει κατά -3,36%, να βρεθεί στο -8,30% από τα υψηλά που έχει καταγράψει το 2026 και να απειλείται πλέον με καθοδική διάσπαση το ψυχολογικό επίπεδο των 2.200 μονάδων του Γενικού Δείκτη.
Το Χρηματιστήριο Αθηνών και οι μετοχές του έχουν πάψει να ένα μικρό ψάρι σε μια λίμνη. Πλέον είναι ένα ακόμα μικρότερο ψάρι σε ένα ωκεανό. Βέβαια στον ωκεανό αυτό κινούνται και ψαρεύουν πολύ περισσότεροι ψαράδες. Οι οποίοι με τη πρώτη ευκαιρία, μετακινούν κεφάλαια σύμφωνα με τις δικές τους προτεραιότητες και τα δικά τους κριτήρια. Με αποτέλεσμα στο τραπέζι των μεγάλων παικτών, να είμαστε πιο ευάλωτοι στις πτώσεις και πιο δελεαστικοί στις ανόδους. Ψυχραιμία λοιπόν και τα μάτια μας αυστηρά στις αποτιμήσεις. Εάν δικαιολογούνται, ας κοιμόμαστε με το ένα μάτι ανοικτό. Εάν δεν δικαιολογούνται, τότε να κοιμόμαστε και με τα δυο μάτια ορθάνοιχτα.
