Μπορεί η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να υπερβάλλει λίγο με την δήλωσή της περί «μητέρας όλων των συμφωνιών» αλλά δεν υπάρχει αμφιβολία πως το deal στο οποίο κατέληξαν χθες το μπλοκ της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την πολυπληθέστερη χώρα του κόσμου είναι πραγματικά μεγάλης σημασίας.
Η εκτίμηση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα περί της δημιουργίας μίας «ζώνης ελεύθερου εμπορίου με πληθυσμό 2 δισεκατομμυρίων, η οποία θα ωφελήσει και τις δύο πλευρές» δεν απέχει πολύ από την πραγματικότητα.
Από την δική του μεριά ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι αναφέρθηκε στην «πιο μεγάλη και πιο ιστορική συμφωνία ελεύθερου εμπορίου για την Ινδία».
Την δεδομένη χρονική στιγμή, η επιτυχημένη κατάληξη των συνομιλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Ινδία, ύστερα από πολλά χρόνια διαβουλεύσεων, αποκτά πολύ μεγάλη σημασία, καθώς η κατάσταση στο διεθνές εμπόριο είναι εξαιρετικά μπερδεμένη και συνεχώς μεταβαλλόμενη.
Στην πραγματικότητα, κανένα κράτος στον κόσμο δεν μπορεί να είναι σίγουρο για το τι θα ισχύει σε μερικές εβδομάδες ή μήνες στις εμπορικές σχέσεις του με την μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, τις ΗΠΑ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η προχθεσινή δήλωση ή μάλλον ανάρτηση, του Αμερικανού προέδρου Τραμπ με την οποία απείλησε την Νότια Κορέα με αύξηση των εισαγωγικών δασμών στα προϊόντα της από 15% σε 25% λόγω της καθυστέρησης του κοινοβουλίου της χώρας να επικυρώσει την περσινή εμπορική συμφωνία μεταξύ των δύο κρατών.
Μπορεί το ποσοστό επιβεβαίωσης των σχετικών απειλητικών αναρτήσεων του Αμερικανού προέδρου να είναι χαμηλότερο του 25%, σύμφωνα με χθεσινό άρθρο του Bloomberg, κάτι που σημαίνει πως 3 στις 4 από αυτές τις απειλές δεν πραγματοποιούνται τελικά, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως το διεθνές εμπόριο μένει ανεπηρέαστο.
Η συμφωνία που ανακοινώθηκε χθες στο Νέο Δελχί περιέχει αρκετά θετικά στοιχεία και για τις δύο πλευρές. Όπως διαβάζουμε στο επίσημο ανακοινωθέν της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, από την μεριά της ΕΕ σημαντικό όφελος θα έχουν οι τομείς της γεωργίας, των τροφίμων, των χημικών, των φαρμακευτικών, του μηχανολογικού εξοπλισμού, των ιατρικών εξαρτημάτων, της αεροπορικής βιομηχανίας και της αυτοκινητοβιομηχανίας.
Σε κάποιες περιπτώσεις θα μηδενιστούν σταδιακά (σε μερικές περιπτώσεις και αμέσως) οι δασμοί από την ινδική πλευρά και σε κάποιες άλλες θα μειωθούν δραστικά. Στην γεωργική βιομηχανία και στην βιομηχανία τροφίμων, θα ευνοηθούν οι εξαγωγές ελαιολάδου, χυμών και ζύθου χωρίς οινόπνευμα, επεξεργασμένων τροφίμων όπως τα ζυμαρικά, οι σοκολάτες, τα φαγητά για κατοικίδια ζώα, τα αρτοσκευάσματα και διάφορα γλυκά καθώς και το πρόβειο κρέας.
Στον αγροτικό τομέα, θα ανοίξουν περισσότερο τα ινδικά σύνορα για τα οινοπνευματώδη ποτά και τα φρέσκα φρούτα. Από την άλλη μεριά, ευκολότερη πρόσβαση στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα έχουν οι βιομηχανίες ιχθυοκαλλιέργειας και αλιείας, χημικών, κλωστοϋφαντουργίας και υποδηματοποιίας και φαρμάκων (στο Bloomberg είδαμε επίσης πως θα ευνοηθούν οι επιχειρήσεις πολυτίμων λίθων και κοσμημάτων, δερμάτων και επίπλων).
Εδώ πρέπει επίσης να επισημάνουμε πως οι δύο πλευρές απέφυγαν κάποιους σκοπέλους στον τομέα της αγροτικής παραγωγής, αφού εξαιρέθηκαν «ευαίσθητα» και για τις δύο πλευρές προϊόντα. Για να πάρουμε μία εικόνα των εμπορικών σχέσεων της Ε.Ε. με την Ινδία, το 2024 η ΕΕ εισήγαγε ινδικά προϊόντα αξίας 71 δισεκατομμυρίων ευρώ και εξήγαγε στην Ινδία δικά της προϊόντα αξίας 49 δις Ευρώ, με την Ινδία να εμφανίζει πλεόνασμα 22 δισ. ευρώ.
Αυτές οι εξαγωγές αποτελούν το 17% των συνολικών ινδικών εξαγωγών ενώ η Ινδία είναι ο ένατος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της ΕΕ και οι εξαγωγές της προς την Ινδία αποτελούν το 2% των συνολικών εξαγωγών της. Με την πλήρη εφαρμογή της συμφωνίας, ύστερα από μερικά χρόνια, η ΕΕ θα μηδενίσει το 91% της συνολικής σημερινής αξίας των δασμών που επιβάλλει στα εισαγόμενα ινδικά προϊόντα ενώ από την πλευρά της η Ινδία θα μηδενίσει το 93% της συνολικής αξίας των αντίστοιχων δικών της εισαγωγικών δασμών σε προϊόντα.
Στον τομέα των υπηρεσιών, υπάρχει ινδικό πλεόνασμα με αξία 7,8 δισ. ευρώ, καθώς οι εξαγωγές προς την ΕΕ ήταν το 2024 αξίας 33,8 δισ. ευρώ και οι εισαγωγές της 26 δισ.
Η εμπορική συμφωνία προβλέπει την εναρμόνιση του καθεστώτος παροχής υπηρεσιών από ινδικές επιχειρήσεις στην ΕΕ με αυτά που προβλέπει ο παγκόσμιος οργανισμός εμπορίου (WTO), του οποίου δεν είναι ακόμα μέλος η Ινδία.
Όπως είδαμε στο Bloomberg, σε αυτόν τον τομέα η ευρωπαϊκή πλευρά δεσμεύθηκε για σημαντικές παραχωρήσεις στην κινητικότητα των φοιτητών και στην παροχή visas και μετά την λήξη των σπουδών, προσπαθώντας ίσως να προσελκύσει ταλαντούχους φοιτητές που δυσκολεύονται πλέον να σπουδάσουν στις ΗΠΑ.
Διαβάζοντας τον διεθνή Τύπο, συμπεραίνουμε πως η ΕΕ εξασφαλίζει πολύ καλύτερη πρόσβαση στην τεράστια ινδική αγορά για τον βιομηχανικό της τομέα και ιδίως για την αυτοκινητοβιομηχανία, ενώ η ινδική βρίσκει μία νέα διέξοδο για προϊόντα της που αυτή την στιγμή αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα λόγω των αμερικανικών δασμών ύψους 50%.
Κατά την Shritama Bose του Reuters Breakingviews, η συμφωνία αυτή είναι μάλλον καλύτερη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, διότι οι δασμοί που δεσμεύεται να μειώσει ή να μηδενίσει ήταν πολύ χαμηλότεροι από αυτούς που θα πρέπει να μειώσουν οι Ινδοί, σύμφωνα με τα στοιχεία του WTO.
Αυτό σημαίνει πως το όφελος για τις ευρωπαϊκές εξαγωγικές επιχειρήσεις θα είναι μεγαλύτερο από αυτό των ινδικών. Όπως επισήμανε επίσης η αρθρογράφος, η παραπάνω συμφωνία είναι καλύτερη από αντίστοιχες που υπέγραψε πρόσφατα η Ινδία με άλλα μέρη, ιδίως αυτή μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Ινδίας. Η Bose εκτιμά πως το μεγάλο μέγεθος της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ έκανε την ινδική πλευρά να κάνει μεγαλύτερες υποχωρήσεις απ’ ότι σε άλλους εμπορικούς εταίρους της.
Η αντίδραση πολλών ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, κυρίως αυτοκινητοβιομηχανιών, δείχνει πως το deal αυτό είναι όντως επωφελές για αυτές.
Για να έρθουν όμως τα οφέλη θα πρέπει να ξεπεραστούν τα τεχνικά, γραφειοκρατικά και ουσιαστικά εμπόδια. Αφού το κείμενο περάσει από νομικό έλεγχο και μεταφραστεί, θα πρέπει να εγκριθεί και επίσημα από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Αμέσως μετά, τα δύο μέρη θα υπογράψουν την συμφωνία και ύστερα από αυτό θα πρέπει να εγκριθεί από το Ευρωκοινοβούλιο και τότε το Συμβούλιο θα την θέσει σε ισχύ, με την προϋπόθεση πως θα έχει επικυρωθεί και από το ινδικό κοινοβούλιο.
Και βέβαια, σε όλο αυτό το διάστημα θα πρέπει να μην αλλάξει κάτι στις σχέσεις των δύο μερών, δηλαδή να μην συμβεί κάτι που θα τους αλλάξει γνώμη, όπως για παράδειγμα μία αμερικανική παρέμβαση. Αυτό ακούγεται ίσως παράξενο αλλά δεν εμάς δεν θα μας εξέπληττε.
Οι μέχρι στιγμής αντιδράσεις της αμερικανικής πλευράς στα νέα για την συμφωνία δεν είναι πολύ έντονες αλλά σίγουρα προδίδουν ενόχληση. Και όλοι έχουμε μάθει εδώ και έναν χρόνο τι μπορεί να γίνει αν ενοχληθεί ο Λευκός Οίκος.
Αφήνοντας όμως έξω τις ΗΠΑ, δεν υπάρχει αμφιβολία πως η συμφωνία στην οποία κατέληξαν η Ινδία και η Ευρωπαϊκή Ένωση ύστερα από προσπάθειες σχεδόν 19 ετών είναι καλή και για τις δύο. Και πολύ χρήσιμη σε μία στιγμή που τα πράγματα έχουν έρθει άνω κάτω στο παγκόσμιο εμπόριο. Καλό θα είναι λοιπόν να την θέσουν γρήγορα σε εφαρμογή και ιδίως να μην την «μπλοκάρει» κάποιος από μέσα. Οι ευκαιρίες τέτοιου τύπου δεν είναι πολλές.
