Ο ανταγωνισμός μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, οι συγκρούσεις παγκοσμίως και μια κατακερματισμένη παγκόσμια τάξη υποδεικνύουν ότι το 2026 θα είναι μια χρονιά έντονων γεωοπολιτικών εντάσεων. Τα γεγονότα δε στη Βενεζουέλα αποδεικνύουν ότι έχουμε εισέλθει σε μια εποχή όπου ουσιαστικά αυτός που έχει τα στρατιωτικά μέσα σκληρής ισχύος θα αναλαμβάνει και τον έλεγχο των περουσιακών στοιχείων σκληρής ισχύος.
Αυτή ακριβώς η παρατήρηση είναι και ο κεντρικός άξονας που θα επηρεάσει την κίνηση των στοιχείων ενεργητικού φέτος, καθώς η ιεράρχηση της εθνικής ασφάλειας μέσα από το νέο πρίσμα που επιβάλλει ο Ντόναλτ Τραμπ, πέραν της Τεχνητής Νοημοσύνης και των αναδυόμενων τεχνολογιών αγκαλιάζει και κλάδους σημαντικών εμπορευμάτων όπως το πετρέλαιο, οι σπάνιες γαίες και αργότερα το νερό.
Εν ολίγοις, οι ιστορικές δομικές αλλαγές που σαρώνουν τώρα τα περιβάλλοντα εθνικής ασφάλειας και πολιτικής σε όλο τον κόσμο προσφέρουν επενδυτικές ευκαιρίες, με τη διαφοροποίηση σε περιφερειακό, εθνικό και βιομηχανικό επίπεδο, καθώς και μεταξύ των διάφορων κατηγοριών περιουσιακών στοιχείων να αποτελεί φέτος το σημείο κλειδί για τα επενδυτικά χαρτοφυλάκια.
Βλέπετε, ο γεωπολιτικός κίνδυνος θα αποτελέσει για άλλη μια φορά μια βασική μεταβλητή που θα πρέπει να παρακολουθούμε σε όλο το παγκόσμιο επενδυτικό τοπίο το 2026 και πολύ φοβόμαστε ότι οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής θα συνεχίσουν να σκιαγραφούν μια αρνητική δομική γεωπολιτική εικόνα και τα αμέσως επόμενα έτη.
Καταρχάς, ο αριθμός σοβαρών στρατιωτικών συγκρούσεων σε όλο τον κόσμο από την Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή, τη Βενεζουέλα και άλλα μέρη της Ασίας έχουν επαναφέρει την εστίαση στην εθνική ασφάλεια.Τουτέστιν, οι αμυντικές δαπάνες παγκοσμίως θα συνεχίσουν να αυξάνονται.
Οι εξελίξεις που πρέπει να παρακολουθούμε καθ' όλη τη διάρκεια του έτους περιλαμβάνουν:
-Το δίδυμο ΗΠΑ-Βενεζουέλα
Αν και στις 3 Ιανουαρίου, οι ΗΠΑ απομάκρυναν τον πρόεδρο της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο από την εξουσία, εντούτοις προς το παρόν δεν αναμένουμε σημαντικές διαταραχές της αγοράς λόγω ευρύτερης εξάπλωσης των περιφερειακών συγκρούσεων.
Όμως οι ενέργειες αυτές αποκαλύπτουν ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος έχει βάλει σαφώς στο στόχαστρο να μειώσει την κινεζική και ρωσική επιρροή όχι μόνο στη Βενεζουέλα αλλά και σε ολόκληρη την περιοχή.
Το νέο κεφάλαιο που ανοίγει στη Βενεζουέλα αποτελεί μια χρυσή ευκαιρία για τα διυλιστήρια των ΗΠΑ στις ακτές του Κόλπου τα οποία αναμένεται να επωφεληθούν από την άρση των κυρώσεων της Βενεζουέλας, αλλά αποτελεί κακά νέα για το καναδικό αργό πετρέλαιο το οποίο θα χάσει την τιμολογιακή του δύναμη εάν το πετρέλαιο της Βενεζουέλας κυκλοφορεί ελεύθερα. Επίσης κακά νέα αποτελεί και για τα ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια τα οποία θα αναζητήσουν εναλλακτικές λύσεις εάν ανακατευθυνθεί το αργό πετρέλαιο της Βενεζουέλας στις ΗΠΑ.
Την ίδια στιγμή όμως οι επενδυτές θα πρέπει να έχουν «σηκωμένες τις κεραίες» όσον αφορά την περιοχή, καθώς ο Πρόεδρος των ΗΠΑ συνεχίζει με μια άνευ προηγουμένου αποικιοκρατική ρητορική. Για παράδειγμα δήλωσε ότι τα έσοδα από τις πωλήσεις πετρελαίου της Βενεζουέλας θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την αγορά αμερικανικών προϊόντων!
Αν συνεχιστεί αυτή η ρητορική κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι η πιθανότητα ευρύτερης διαταραχής θα παραμείνει μικρή. Επίσης τους επόμενους μήνες θα πρέπει να παρακολουθούνται στενά τυχόν μαζικές ροές προσφύγων από τη Βενεζουέλα και τυχόν κλιμάκωση της πολιτικής σύγκρουσης εάν η εσωτερική κατάσταση επιδεινωθεί.
-Τον κλασικό πόλο αντιπαράθεσης ΗΠΑ-Κίνας
Η διμερής σχέση μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου παραμένει ο σημαντικότερος δείκτης γεωπολιτικών εντάσεων που πρέπει να αξιολογηθεί όχι μόνο το 2026 αλλά και τα επόμενα χρόνια.
Προς το παρόν βέβαια οι περισσότεροι αναλυτές αναμένουν μια προσωρινή εκεχειρία που βασίζεται στην προσωρινή εμπορική συμφωνία ελέω της ισχύος των Ηνωμένων Πολιτειών στους προηγμένους ημιαγωγούς και του σημαντικού ρόλου της Κίνας στην προμήθεια κρίσιμων ορυκτών και σπάνιων γαιών.
Όμως η μακροπρόθεσμη στρατηγική αποσύνδεση μεταξύ των δύο χωρών είναι πολύ πιθανό να συνεχιστεί στο πλαίσιο του αυξανόμενου ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων, ιδίως στις αναδυόμενες τεχνολογίες και την άμυνα.
-Το χρόνιο μέτωπο Ουκρανίας-Ρωσίας
Η αλήθεια είναι ότι φέτος αναμένεται κάποια αποκλιμάκωση της σύγκρουσης, καθώς και οι δύο πλευρές προσβλέπουν σε μια διαπραγματευτική διευθέτηση. Όμως οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι οποιαδήποτε πιθανή εκεχειρία είναι πιθανό να είναι ασταθής.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο η Ουκρανία αναμένεται να παραδώσει ένα μέρος της εδαφικής της ακεραιότητας, ενώ οι χώρες του ΝΑΤΟ σε όλη την Ευρώπη θα επιταχύνουν τα σχέδια
επανεξοπλισμού εν μέσω της ρωσικής επιθετικότητας και της μειωμένης εμπιστοσύνης στην ομπρέλα ασφαλείας των ΗΠΑ.
-Την πιθανότητα μεγαλύτερης στρατιωτικής σύγκρουσης Ιράν-Ισραήλ
Tις τελευταίες ημέρες πληθαίνουν οι αναλύσεις όσον αφορά της σοβαρής πιθανότητας μιας μεγαλύτερης στρατιωτικής σύγκρουσης Ισραήλ-Ιράν, δεδομένης της «υπαρξιακής απειλής» που αντιπροσωπεύει το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης για το Ισραήλ.
Την ίδια στιγμή όμως όλοι συγκλίνουν ότι μια σύγκρουση μεταξύ των δύο χωρών θα είχε ελάχιστες επιπτώσεις στην αγορά, εκτός εάν εξαπλωθεί σε περιφερειακό επίπεδο ή επηρεάσει ουσιαστικά την παραγωγή πετρελαίου.
Όπως και να έχει, αυτό που πρέπει να παρακολουθήσουν οι επενδυτές είναι εάν το Ισραήλ και οι ΗΠΑ ακολουθούν μια στρατηγική αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν.
-Τα «σιωπηρά» προς το παρόν μέτωπα
Πιθανές γεωπολιτικές καταστάσεις όπου ένας καταλύτης μπορεί να προκαλέσει ένα ξαφνικό συμβάν που θα προκαλέσει σοκ στην αγορά, ακόμα και αν δεν υπάρξει καμία δράση, μπορούν να προκύψουν μεταξύ: Ταϊβάν- Kίνας, ΝΑΤΟ - Ρωσίας, Αρκτικής-ΗΠΑ (λόγω Γροιλανδίας), Ινδίας-Πακιστάν, ενώ εύφλεκτες ζώνες αποτελούν πάντα η Βόρεια Κορέα και η Νότια Σινική Θάλασσα.
Οι εκλογές μπορεί να αλλάξουν τις γεωπολιτικές προοπτικές
Οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ τον Νοέμβριο, οι εκλογές στη Ρωσία, το Ισραήλ, τη Βραζιλία και την Ουγγαρία σαφώς και θα επηρεάσουν ανάλογα την έκβαση τους την εξωτερική πολιτική.
Εν τω μεταξύ σχεδόν όλες οι κυβερνήσεις της ΕΕ φέτος είναι αντιμέτωπες με έναν πρωτοφανή πολιτικό κατακερματισμό, αυξανόμενα μέτωπα μετανάστευσης και κοινωνικές πιέσεις που σχετίζονται με τις νέες προτεραιότητες γύρω από τις αμυντικές δαπάνες.
Όσον αφορά τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ, είναι εξαιρετικά σημαντικές καθώς θα μπορούσαν να επιβραδύνουν την πολιτική δυναμική του Τραμπ, μιας και η απώλεια οποιουδήποτε από τα δύο σώματα - το ρεπουμπλικανικό κόμμα ελέγχει επί του παρόντος τη Βουλή και τη Γερουσία - θα βάλει φραγμούς στην νομοθετική του ατζέντα
Οι κλάδοι που έχουν τραβήξει την προσοχή των επενδυτών
Όπως και να έχει, η στροφή προς την εθνική ασφάλεια είναι πιθανό να διαρκέσει για αρκετά χρόνια και έτσι παρά το γεγονός ότι ο αμυντικός κλάδος έχει διαγράψει μια σημαντική ανοδική πορεία, με χρονικό ορόσημο την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, εντούτοις παραμένει ελκυστικός σε όλο του το εύρος, που περιλαμβάνει και την καινοτομία στην άμυνα μέσω του ΑΙ αλλά και την αεροδιαστημική.
Δείτε την κίνηση των τελευταίων ημερών μετά τα τεκταινόμενα στη Βενεζουέλα και τη ρητορική για τη Γροιλανδία, αλλά και των τελευταίων ωρών μετά το σύνθημα του Αμερικανού Προέδρου για ενίσχυση του στρατιωτικού προϋπολογισμού των ΗΠΑ κατά 500 δισ. δολάρια.
Τα σχέδια του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να ζητήσει αύξηση του στρατιωτικού προϋπολογισμού των ΗΠΑ έδωσαν ξανά νέα ώθηση στις αμυντικές μετοχές σε όλο τον κόσμο, πολλές από τις οποίες θα κλείσουν την εβδομάδα με διψήφια νούμερα ανόδου.
Στο σημείο αυτό να σημειώσουμε ότι ο Τραμπ υπέγραψε την Τετάρτη εκτελεστικό διάταγμα απαιτώντας από τους μεγάλους Αμερικανούς εργολάβους της άμυνας που συνεργάζονται με την κυβέρνηση να τερματίσουν τις επαναγορές μετοχών, να σταματήσουν να εκδίδουν μερίσματα και να περιορίσουν τις αμοιβές των στελεχών στα 5 εκατ. δολάρια ετησίως, μέχρι να επενδύσουν περισσότερα σε εργοστάσια και έρευνα για να επιταχύνουν την ανάπτυξη.
Αν και την Τετάρτη οι μετοχές του κλάδου στις ΗΠΑ αντέδρασαν αρνητικά στο εκτελεστικό διάταγμα, ο προβληματισμός κράτησε μόλις λίγες ώρες, καθώς η αγορά ζύγισε το γεγονός ότι εαν τα μερίσματα και οι επαναγορές περιοριστούν, θα μπορούσαν να απελευθερωθούν δισεκατομμύρια δολάρια σε κεφάλαιο ώστε να διατεθούν σε επενδύσεις, αύξηση παραγωγικής ικανότητας, συγχωνεύσεις και εξαγορές.
Δεν είναι όμως μόνο ο κλάδος της άμυνας που έχει ευνοηθεί από την αύξηση της σημασίας της εθνικής ασφάλειας.
Τα κρίσιμα ορυκτά όπως οι σπάνιες γαίες, οι ημιαγωγοί η κυβερνοάμυνα και κυβερνοασφάλεια αλλά και οι ενεργειακές υποδομές, οι υποδομές που έχουν σχέση με την κλιματική ανθεκτικότητα καθώς και η βιοτεχνολογία, αποτελούν εξίσου σημαντικά πεδία του ανταγωνισμού μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων.
* Αποποίηση Ευθύνης: Το υλικό αυτό παρέχεται για πληροφοριακούς και μόνο σκοπούς. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να εκληφθεί ως προσφορά, συμβουλή ή προτροπή για την αγορά ή πώληση των αναφερόμενων προϊόντων. Παρόλο που οι πληροφορίες που περιέχονται βασίζονται σε πηγές που θεωρούνται αξιόπιστες, καμία διασφάλιση δε δίνεται ότι είναι πλήρεις ή ακριβείς και δεν θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.
