Mετά το ράλι-ρεκόρ των τελευταίων ημερών ο χρυσός και το ασήμι σημείωσαν βίαιη πτώση χθες με τα υπόλοιπα μέταλλα όπως η πλατίνα, το παλλάδιο και ο χαλκός να σημειώνουν επίσης απώλειες, αλλά ηπιότερες.
Ως πρώτη ερμηνεία της βίαιης πτώσης παρουσιάστηκε η ενίσχυση του δολαρίου, μέσα από το πρίσμα ότι καθιστά τα μέταλλα ακριβότερα για τους περισσότερους αγοραστές.
Η ενίσχυση του δολαρίου πυροδοτήθηκε με τη σειρά της από τις εξελίξεις γύρω από τη Fed, καθώς ο Πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε χθες την πρόταση του για τον Κέβιν Γουόρς για τη θέση του Πρόεδρου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ μετά τη λήξη της θητείας του Τζέρομ Πάουελ.
Πράγματι η πρόταση του Τραμπ ήταν σχεδόν ανακουφιστική για την επενδυτική κοινότητα. Ο Κέβιν Γουόρς είναι ευρέως αποδεκτός από τις αγορές και αν και τους τελευταίους μήνες έχει ευθυγραμιστεί με τον Τραμπ για την ανάγκη χαμηλότερων επιτοκίων, θεωρείται λόγω της προηγούμενης θητείας του την περίοδο 2006-2011 ένας τραπεζίτης με «γερακίσια» ματιά στον πληθωρισμό, που έχει δηλώσει πολλάκις ότι η Fed θα πρέπει να μειώσει το υπερδιογκωμένο μέγεθος του ισολογισμού της, θέση που συμμερίζεται άλλωστε και ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ. (σ.σ: Υπενθυμίζουμε ότι η Fed πρόσφατα διέκοψε τη συρρίκνωση του ισολογισμού της).
Πρόκειται λοιπόν για μια ενδιαφέρουσα επιλογή από τον Πρόεδρο Τραμπ για το τιμόνι της Fed με θεσμικό πάνω από όλα αποτύπωμα, καθώς καθησύχασε την αγορά όσον αφορά τη διαφύλαξη της ανεξαρτησίας της Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ, κάτι που αντικατοπτρίστηκε και στο δολάριο.
Η επιλογή του Γουόρς όμως και η άνοδος του δολαρίου ήταν σαφώς η αφορμή και όχι η αιτία για το χθεσινό sell off στα πολύτιμα και όχι μόνο μέταλλα.
Ποιοι ήταν λοιπόν οι ουσιαστικοί λόγοι;
Tεχνική διόρθωση σε μια υπεραγορασμένη αγορά
Οι αγορές πάντα χρησιμοποιούν μια αφορμή προκειμένου να μειώσουν τις υπερβολικές κινήσεις, και αυτές τις ημέρες το διάγραμμα του χρυσού και του ασημιού ήταν σωστή «ορθοπεταλιά».
Ειδικά το ασήμι είχε καταγράψει άλμα σχεδόν 40% από την αρχή του έτους μετά από ένα ράλι της τάξης του 145% το 2025, με βασικούς οδηγούς τις αγορές λιανικής, τις εισροές σε ETFs, τη στενότητα φυσικών αποθεμάτων στο Λονδίνο και τη βιομηχανική ζήτηση.
Ο χρυσός μετά από κέρδη της τάξης του 64,4% το 2025 επίσης ενισχύθηκε εως και 26,3% τον πρώτο μήνα του 2026, στην ισχυρότερη μηνιαία επίδοσή του από το 1979, με βασικούς μοχλούς τη μαζική επενδυτική ζήτηση, τις αγορές από τις Κεντρικές Τράπεζες, την αυξανόμενη γεωπολιτική και θεσμική αβεβαιότητα, καθώς και την προοπτική περαιτέρω μειώσεων των επιτοκίων.
Το τελευταίο ανοδικό σκέλος της ανόδου όμως τόσο για το ασήμι όσο και για τον χρυσό αποδίδεται κυρίως στις αυξημένες επενδυτικές εισροές.
Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Συμβουλίου Χρυσού, η συνολική ζήτηση το 2025 ξεπέρασε για πρώτη φορά τους 5.000 μετρικούς τόνους, συμπεριλαμβανομένων των εξωχρηματιστηριακών συναλλαγών.
Κύριος μοχλός ήταν η επενδυτική δραστηριότητα, με τα αποθέματα σε ETFs να αυξάνονται κατά 801 μετρικούς τόνους και τις αγορές ράβδων και νομισμάτων να φτάνουν σε υψηλό 12ετίας, κοντά στους 1.375 μετρικούς τόνους. (σ.σ: Οι Κεντρικές Τράπεζες αγόρασαν 863 μετρικούς τόνους, χαμηλότερα από τα πρόσφατα ρεκόρ, αλλά σε επίπεδα που παραμένουν υψηλά με ιστορικούς όρους).
Η αυξημένη ζήτηση λοιπόν που πριμοδοτήθηκε έντονα και από τους επενδυτές τις τελευταίες εβδομάδες, οδήγησε τα πολύτιμα μέταλλα σε ξέφρενη άνοδο, με αποτέλεσμα τα διαγράμματα να εισέλθουν σε υπεραγορασμένες ζώνες.
Ως εκ τούτου, μια τεχνική διόρθωση τουλάχιστον μέχρι πέριξ του 9άρη στο εβδομαδιαίο διάγραμμα μάλλον θα πρέπει να ήταν κάτι αναμενόμενο. Αυτό που δεν ήταν αναμενόμενο βέβαια ήταν να γίνει μέσα σε μια ημέρα.
Αυστηριοποίηση μέτρων στο Χρηματιστήριο της Σαγκάης
Οι τιμές στο Χρηματιστήριο Παραγώγων της Σαγκάης- SHFE- και το Χρηματιστήριο Χρυσού της Σαγκάης -SGE- ιστορικά παρουσιάζουν συχνά premium ή discount σε σχέση με το Λονδίνο. Τις τελευταίες ημέρες του Ιανουαρίου όμως αυτό το χάσμα είχε εκτοξευθεί.
Το premium του ασημιού στη Σαγκάη ήταν ιδιαίτερα αισθητό, φτάνοντας τα 9- 17 δολάρια ανά ουγγιά υψηλότερα από την τιμή αναφοράς του Λονδίνου, ακόμη και μετά την προσθήκη του κινεζικού ΦΠΑ 13%.
Αυτή η διεύρυνση υποδηλώνει την τεράστια φυσική ζήτηση στην Κίνα αλλά και την πίεση στην παγκόσμια προσφορά.
Στις 29 Ιανουαρίου, το Χρηματιστήριο Παραγώγων της Σαγκάης-SHFE- εξέδωσε επίσημη ανακοίνωση για την περαιτέρω αυστηροποίηση των μέτρων ελέγχου, λόγω της ακραίας μεταβλητότητας και των ιστορικών υψηλών στις τιμές των μετάλλων.
Μεταξύ άλλων, για τα συμβόλαια του χρυσού και του ασημιού αυξήθηκαν τα περιθώρια margin στο 18% για τις κερδοσκοπικές θέσεις και στο 17% για τις θέσεις αντιστάθμισης.
Παράλληλα με το Χρηματιστήριο Παραγώγων, το Χρηματιστήριο Χρυσού της Σαγκάης ανακοίνωσε την αύξηση του margin για τα συμβόλαια στο 20% και του ορίου διακύμανσης στο 19%.
Τα νέα, αυξημένα όρια περιθωρίου και διακύμανσης, σε συνδυασμό με τα ιστορικά χαμηλά αποθέματα ασημιού στην αποθήκη του SHFE, είχαν ως αποτέλεσμα ακραίες διακυμάνσεις τιμών που θύμισαν «τρενάκι του τρόμου».
Θα επανέλθει το ράλι;
Η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι μέσω δύο άλλων ερωτήσεων: Ποιος οδήγησε τον χρυσό και το ασήμι στη μεγάλη άνοδο; Eξακολουθεί να υπάρχει στο πλάνο αυτός ο παράγοντας;
Ο κύριος μοχλός της κίνησης για τον χρυσό και το ασήμι είναι η εδώ και χρόνια μετατόπιση των Κεντρικών Τραπεζών ανά τον κόσμο από το δολάριο στα πολύτιμα μέταλλα.
Οι Κεντρικές Τράπεζες σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα στοιχεία του Παγκόσμιου Συμβουλίου χρυσού πρόσθεσαν συνολικά 863 τόνους χρυσού στα αποθεματικά τους το 2025. Αν και το νούμερο αυτό ήταν ελαφρώς χαμηλότερο από τα πρόσφατα ρεκόρ, εντούτοις παραμένει υψηλά σε σύγκριση με τους ιστορικούς όρους
Για το 2026 πολλοί οίκοι εκτιμούν τον ίδιο ρυθμό αγορών, με τη UBS μάλιστα να προβλέπει αγορές περίπου 950 μετρικών τόνων. Επισήμανε μάλιστα την απόφαση της Πολωνίας να αυξήσει τον στόχο αποθεμάτων χρυσού στους 700 μετρικούς τόνους από 550, κίνηση που θα μπορούσε να σηματοδοτήσει μειωμένη ευαισθησία των Κεντρικών Τραπεζών στις τιμές αν υιοθετηθεί ευρύτερα.
Αν δεν έχουμε λοιπόν τις επόμενες εβδομάδες κάποια μεγάλη ανατροπή στις προθέσεις των Κεντρικών Τραπεζών, η κινητήριος δύναμη του μακροχρόνιου ράλι των πολύτιμων μετάλλων θα παραμείνει εν ισχύ.
Εν ολίγοις, όσο συνεχίζουν οι Κεντρικές Τράπεζες τις αγορές χρυσού, η τιμή του θα έχει ένα δυνατό κινητήρα να την υποστηρίζει.
Άλλωστε ας μην ξεχνάμε ότι ο χρυσός δεν είναι απλά ένα εργαλείο διαφοροποίησης για τις Κεντρικές Τράπεζες και απομάκρυνσης από το δολάριο. Είναι και η καλύτερη διαχρονικά προστασία από τον πληθωρισμό, όπως τεκμηριώσαμε το 2020 στην ανάλυση «Ας μιλήσουμε για χρήμα».
Έξι χρόνια μετά, η προσφορά χρήματος- Μ2 - έχει ξεπεράσει το ορόσημο των 135 τρισ. δολαρίων ενώ την ίδια στιγμή οι μεγαλύτερες οικονομίες στον κόσμο ρίχνουν νέα ρευστότητα στο σύστημα.
Υπενθυμίζουμε ότι ο νυν κεντρικός τραπεζίτης της Fed, Τζέρομ Πάουελ, ανακοίνωσε τον τερματισμό της ποσοτικής σύσφιξης -QT- στα ομόλογα του Δημοσίου από την 1η Δεκεμβρίου, ενώ παράλληλα διατηρεί μεν την αποχλευση στα στεγαστικά MBS αλλά με τις αποπληρωμές να κατευθύνονται στα έντοκα γραμμάτια.
Αν και η κίνηση αυτή πρέπει να εκληφθεί ως μέτρο πρόληψης της αστάθειας στην αγορά βραχυπρόθεσμου χρήματος και όχι επανεκκίνηση νομισματικής χαλάρωσης, εντούτοις σηματοδοτεί μια επίσημη στροφή προς μια χαλαρότερη νομισματική πολιτική.
Την ίδια στιγμή ο Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο επιταγών τόνωσης ύψους 2.000 δολαρίων για τους περισσότερους Αμερικανούς ως «δασμολογικό μέρισμα», ενώ και οι υπόλοιπες μεγάλες οικονομίες γεμίζουν την αγορά με ρευστότητα.
Οι ευρωπαϊκές χώρες προχωρούν σε επιθετική αύξηση των δημοσιονομικών δαπανών με επίκεντρο την Άμυνα, η Κίνα ενέκρινε πακέτο τόνωσης ύψους 1,4 τρισ. δολαρίων, η Ιαπωνία προετοιμάζει επίσης σχέδιο τόνωσης ύψους 110 δισ. δολαρίων και ο Καναδάς επανεκκινεί την ποσοτική χαλάρωση.
Τουτέστιν έχουμε εισέλθει σε έναν σημαντικό κύκλο τόνωσης της οικονομίας με τη ρευστότητα που διοχετεύεται στο παγκόσμιο σύστημα να ξεπερνάει κάθε άλλη στιγμή την τελευταία δεκαετία, τις δημοσιονομικές δαπάνες να επεκτείνονται γρήγορα και τα επίπεδα χρέους να ανεβαίνουν.
Είναι προφανές ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής είναι πρόθυμοι να διακινδυνεύσουν υψηλότερο πληθωρισμό προκειμένου να αποφύγουν την ύφεση.
Και ποιος είναι ο καλύτερος σύμμαχος έναντι του πληθωρισμού; Τα πολύτιμα μέταλλα.
Ο χρυσός και το ασήμι όμως δεν είναι μόνο επενδυτικό καταφύγιο έναντι του πληθωρισμού αλλά και έναντι των γεωπολιτικών κρίσεων. Οι πόλεμοι στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή και οι σινοαμερικανικές κόντρες είναι λίγα μόνο από τα γεωπολιτικά μέτωπα ανά τον κόσμο.
Όπως τόσο χαρακτηριστικά είπε στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ «η διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες αρχίζει να διαλύεται».
Μια περίοδο σαν αυτή που διανύουμε, τα πολύτιμα μέταλλα λειτουργούν ως το απόλυτο καταφύγιο.
*Αποποίηση Ευθύνης
Το υλικό αυτό παρέχεται για πληροφοριακούς και μόνο σκοπούς. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να εκληφθεί ως προσφορά, συμβουλή ή προτροπή για την αγορά ή πώληση των αναφερόμενων προϊόντων. Παρόλο που οι πληροφορίες που περιέχονται βασίζονται σε πηγές που θεωρούνται αξιόπιστες, καμία διασφάλιση δε δίνεται ότι είναι πλήρεις ή ακριβείς και δεν θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.
