Ένα από τα πιο συνηθισμένα θέματα του διεθνούς οικονομικού Τύπου, και του liberal.gr φυσικά, μέσα στο 2026 είναι η πορεία του χρυσού και των πολύτιμων μετάλλων.
Πριν μερικές ημέρες είχαμε (Η Γροιλανδία συντηρεί το ράλι σε χρυσό και ασήμι | Liberal.gr) φιλοξενήσει δύο λόγια του πολύ γνωστού Αμερικανού διαχειριστή κεφαλαίων Mario Gabelli τα οποία, κατά την άποψή μας, αποδείχθηκαν πολύ σωστά και επίκαιρα από την προηγούμενη Πέμπτη και μετά. Για να σας διευκολύνουμε, τα επαναλαμβάνουμε: «Είμαι η κινεζική κυβέρνηση. Κάποια στιγμή θα έρθουμε σε κάποιου τύπου αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ. Δεν επιθυμώ να έχω δολάρια, αγοράζω χρυσό. Είμαι στο Ντουμπάι. Χρειάζομαι έναν μέσο αποθήκευσης αξίας και τα κρυπτονομίσματα δεν μου προσφέρουν απόλυτη ασφάλεια από τους hackers.
Συνεπώς, αγοράζω χρυσό» και «Ο χρυσός αποτελεί εδώ και χιλιετίες το μέσο αποθήκευσης αξίας. Οι κυβερνήσεις το εμπιστεύονται και οι ιδιώτες επενδυτές κερδοσκοπούν πάνω του». Δεν θα μπορούσαμε να περιγράψουμε καλύτερα το τι έγινε τις τελευταίες μέρες.
Το πρώτο σκέλος περιγράφει την κινητήρια δύναμη πίσω από την δύναμη του χρυσού τα τελευταία χρόνια και το δεύτερο το καύσιμο που έδωσε ακόμα μεγαλύτερη ορμή σε αυτόν αλλά αποτέλεσε και την αιτία για την πολύ εντυπωσιακή αλλαγή πορείας από το μεσημέρι της Πέμπτης.
Η εφόρμηση κερδοσκοπικών κεφαλαίων βραχυπρόθεσμης στόχευσης με χρήση δανειακών κεφαλαίων, με μεγάλη συμμετοχή επενδυτών από την Κίνα, ήταν υπεύθυνη σε μεγάλο βαθμό για την εκτόξευση του χρυσού μέχρι τα 5,600 δολάρια/ουγγιά και η άτακτη υποχώρησή τους έπαιξε κύριο ρόλο στην βύθιση προς τα 4.800. Όλα αυτά έγιναν ουσιαστικά μέσα σε δύο ημέρες, την Πέμπτη και την Παρασκευή.
Οι μαζικές πωλήσεις που έφερε η ανακοίνωση για τον ορισμό του Kevin Warsh, ο οποίος θεωρείται από τις αγορές πως είναι λιγότερο πιθανόν να μαλακώσει πολύ γρήγορα και επιθετικά την νομισματική πολιτική, πήραν την μορφή χιονοστιβάδας καθώς οι βραχυπρόθεσμοι traders προχωρούσαν σε αναγκαστικές πωλήσεις.
Την ίδια στιγμή, καθώς παρόμοιες κινήσεις έγιναν και στα υπόλοιπα πολύτιμα μέταλλα και άλλα μέταλλα όπως στον χαλκό, ανάσα πήρε το δολάριο ΗΠΑ, το οποίο επέστρεψε στα 1,185 δολάρια/ευρώ ενώ την Πέμπτη είχε υποχωρήσει στα 1,205 δολάρια/ευρώ.
Αυτό μας φέρνει και πάλι στο πιο δημοφιλές και πολυσυζητημένο επενδυτικό δίπολο της εποχής μας, δηλαδή τον χρυσό με το δολάριο, και σε μία πολύ λογική απορία που μπορεί να δημιουργηθεί σε όποιον παρακολουθεί τις διεθνείς αγορές: έχει αλλάξει κάτι αυτές τις μέρες που να μας κάνει να πιστέψουμε πως η ζήτηση για τον χρυσό και η επιφυλακτικότητα απέναντι στο δολάριο έφθασαν στον τέλος τους με το εντυπωσιακό αναποδογύρισμα της προηγούμενης εβδομάδας;
Η άμεση απάντησή μας σε αυτή την απορία είναι πως η μεγάλη εικόνα (κατά το αμερικανικό the big picture) δεν έχει αλλάξει. Μπορεί σε βραχυπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα, από μερικές ημέρες έως και λίγους μήνες, να δούμε τον χρυσό να ξεκουράζεται μαζί με τα υπόλοιπα πολύτιμα μέταλλα.
Η σχεδόν ασταμάτητη ισχυρή άνοδός τους σίγουρα δέχθηκε σοβαρό πλήγμα από την έντονη και απότομη πτώση της Πέμπτης και της Παρασκευής και κανείς δεν μπορεί να ξέρει πόσος χρόνος θα χρειαστεί για να επανέλθει η ηρεμία και οι τιμές να αρχίσουν να κινούνται και πάλι με βάση το ισοζύγιο προσφοράς και ζήτησης.
Όμως, όσο παραμένει η βασική αιτία πίσω από την αύξηση της ζήτησης για χρυσό, η οποία κατά την άποψή μας είναι γεωπολιτικής φύσεως, οι αγοραστές θα εξακολουθούν να υπερισχύουν των πωλητών. Σχετικά με αυτό παραπέμπουμε και πάλι στις σχετικές απόψεις του Mario Gabelli στην αρχή του σημερινού κειμένου μας.
Για τους ίδιους λόγους θεωρούμε πως οι διεθνείς αγορές θα συνεχίσουν να κοιτάζουν με επιφυλακτικότητα το αμερικανικό δολάριο. Στην ουσία λοιπόν, η πορεία αυτών των δύο εξαιρετικά σημαντικών επενδυτικών επιλογών θα παραμείνει κατά βάση αντίθετη. Αυτό δεν σημαίνει όμως πως το δολάριο πρόκειται να καταρρεύσει, κάτι που ακούγεται συχνά τώρα τελευταία. Το δολάριο ΗΠΑ δεν είναι ετοιμοθάνατο ούτε πρόκειται να χάσει την δεσπόζουσα θέση του στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα και στην παγκόσμια οικονομία.
Ούτε είναι φρόνιμο να προσχωρήσουμε ολοκληρωτικά στην θεωρία του Sell America. Μπορεί η κυριαρχία των αμερικανικών επενδύσεων ανάμεσα στις διαθέσιμες επιλογές για τους διεθνείς επενδυτές να μην είναι τόσο καθολική από τις αρχές του 2025 αλλά τα αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία και τα αμερικανικά κεφάλαια εξακολουθούν να παίζουν πρωτεύοντα ρόλο. Ούτε λαμβάνει χώρα αυτή την στιγμή κάποια μαζική έξοδος διεθνών επενδυτών από τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα.
Αν συμβαίνει κάτι, αυτό είναι πως μεγάλος αριθμός διεθνών επενδυτών έχει αρχίσει να παίρνει μέτρα προστασίας των δολαριακών επενδύσεων, κάτι από μόνο του ασκεί πίεση στις συναλλαγματικές του ισοτιμίες. Σε άρθρο του Bloomberg από την Πέμπτη 29 Ιανουαρίου φιλοξενήθηκαν οι απόψεις των στελεχών της μεγάλης επιχείρησης διαχείρισης κεφαλαίων Federated Hermes, οι οποίοι υποστηρίζουν πως πολλοί διεθνείς επενδυτές ανησυχούν για την τύχη του δολαρίου αλλά δεν αποχωρίζονται τους αμερικανικούς δανειακούς τίτλους τους.
Αντί για αυτό προχωρούν σε κινήσεις hedging, δηλαδή πληρώνουν «ασφάλιστρα» αγοράζοντας χρηματοοικονομικά προϊόντα των οποίων η αξία θα μεγαλώσει αν πέσει το δολάριο απέναντι στο δικό τους νόμισμα. Κατά την Federated Hermes όμως, αν οι ισοτιμίες του δολαρίου απέναντι στα διεθνή νομίσματα δεν εμφανίσουν καλύτερη συμπεριφορά μέσα στους επόμενους μήνες, τότε μπορεί σταδιακά να δούμε και ένα πραγματικό φαινόμενο Sell America, το οποίο μέχρι τώρα είναι περισσότερο θεωρητικό παρά κάτι που βρίσκεται σε εξέλιξη.
Μία σχετική παρατήρηση του Brad Setser, γνωστού Αμερικανού οικονομολόγου με ειδίκευση στα διεθνή ζητήματα ο οποίος έχει θητεύσει και σε κυβερνητικές θέσεις στις ΗΠΑ και τώρα είναι στέλεχος του Council of Foreign Relations (CFR), έχει πολύ ενδιαφέρον.
Σχολιάζοντας ένα διάγραμμα που δείχνει μία σημαντική υποχώρηση του ποσοστού του δολαρίου στα παγκόσμια αποθεματικά τα τελευταία 25 χρόνια (από περίπου 70% σε 60%) την στιγμή που έχει παραμείνει σχεδόν σταθερό το ποσοστό του ιαπωνικού γιέν και του ευρώ, επισημαίνει πως η διαφορά έχει σχέση με την μεγάλη αύξηση της αξίας των παγκοσμίων αποθεμάτων χρυσού, καθώς η τιμή του χρυσού εκφραζόμενη σε δολάρια έχει περίπου δεκαπενταπλασιαστεί από τότε.
Δηλαδή, η μείωση του ποσοστού συμμετοχής του δολαρίου στα παγκόσμια αποθεματικά δεν οφείλεται στην εγκατάλειψή του υπέρ άλλων νομισμάτων αλλά στην μετατροπή ενός μέρους των δολαριακών αποθεματικών σε χρυσό και στην αύξηση της αξίας του χρυσού.
Πού θέλουμε να καταλήξουμε; Στο ότι κοιτάζοντας μπροστά μας, αν δεν αλλάξει κάτι στην παγκόσμια γεωπολιτική κατάσταση, προς το ομαλότερο εννοείται, ο χρυσός και το δολάριο θα συνεχίσουν να κινούνται προς αντίθετες κατευθύνσεις, πέρα από τις βραχυπρόθεσμες χρηματιστηριακές διακυμάνσεις.
Πέρα από αυτό όμως, αυτή την στιγμή είναι μάλλον υπερβολικό να μιλάμε για αποδολαριοποίηση και για απώλεια της κυριαρχίας του στο διεθνές νομισματικό σύστημα. Κάποια άλλη στιγμή όμως στο μέλλον, κανείς δεν μπορεί να το αποκλείσει.
