Λίγους μήνες μετά από το καλοκαίρι του 2025, όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι ΗΠΑ υπέγραφαν εμπορική συμφωνία για το μεταξύ τους εμπόριο, τα «τύμπανα» των δασμών του Ντόναλντ Τραμπ αναστατώνουν και πάλι την οικονομία της ΕΕ, αυτή τη φορά με αφορμή τις βλέψεις της Ουάσινγκτον για τη Γροιλανδία.
Ο Αμερικανός πρόεδρος συνεχίζει ακάθεκτος να τονίζει πως θέλει να θέσει υπό τον έλεγχο των ΗΠΑ το νησί (που είναι αυτόνομη περιοχή του βασιλείου της Δανίας), κάνοντας λόγο για λόγους εθνικής ασφαλείας προκειμένου να δικαιολογήσει τη θέση του.
Οι δασμοί και το «μπαζούκα» του ACI
Σημειώνεται πως την περασμένη εβδομάδα ο Τραμπ ανακοίνωσε πως από τον Φεβρουάριο θα επιβάλλει επιπλέον δασμούς ύψους 10% σε προϊόντα που εισάγονται από τα κράτη μέλη της ΕΕ Δανία, Σουηδία, Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία και Φινλανδία, καθώς και από τη Βρετανία και τη Νορβηγία, έως ότου επιτραπεί στις ΗΠΑ να αγοράσουν τη Γροιλανδία.
Υπενθυμίζεται πως οι εν λόγω χώρες ήδη υπόκεινται σε δασμούς από 10% έως 15%, σύμφωνα τους δασμούς που υπέβαλε ο Τραμπ σε αυτές το 2025.
Από την πλευρά τους, οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης φαίνεται να ετοιμάζουν ένα πακέτο ύψους 93 δισ. ευρώ ως αντίποινα στις τελευταίες απειλές του Τραμπ, με το ζήτημα να αναμένεται να τεθεί επί τάπητος στην έκτακτη συνάντηση που θα έχουν οι χώρες της ΕΕ την προσεχή Πέμπτη.
Σημειώνεται πως με βάση στοιχεία του 2024 -προτού συνυπολογιστεί πλήρως ο αντίκτυπος των περσινών δασμών του Τραμπ- το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών της ΕΕ υπολογίζονταν σε 1,5 τρισ. δολάρια.
Εν μέσω του κλίματος που έχει διαμορφωθεί τις τελευταίες μέρες, τα κράτη της ΕΕ εξετάζουν τη χρήση ενός οικονομικού «μπαζούκα» απέναντι στις ΗΠΑ.
Πρόκειται για το το μέχρι στιγμής αχρησιμοποίητο «Αντι-Καταναγκαστικό Μέσο» (ACI), το οποίο θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση σε δημόσιες προσφορές, επενδύσεις ή τραπεζικές δραστηριότητες ή να περιορίσει το εμπόριο υπηρεσιών, στο οποίο οι ΗΠΑ έχουν πλεόνασμα έναντι της ΕΕ
Τι λένε οι αναλυτές
Ο Κάρσεν Νικελ, αναπληρωτής διευθυντής έρευνας της Teneo στο Λονδίνο, ανέφερε στο Reuters πως «η πιο πιθανή πορεία είναι η επιστροφή στον εμπορικό πόλεμο που είχε τεθεί σε αναστολή το καλοκαίρι, στο πλαίσιο συμφωνιών υψηλού επιπέδου μεταξύ των ΗΠΑ, του Ηνωμένου Βασιλείου και της ΕΕ».
Ο Νιλ Σέριγκ, επικεφαλής οικονομολόγος της Capital Economics, επεσήμανε ότι ορισμένες χώρες της ΕΕ - η Ισπανία, η Ιταλία και άλλες - δεν περιλαμβάνονται στον κατάλογο των δασμών, γεγονός που πιθανόν θα οδηγήσει σε «ανακατεύθυνση» του εμπορίου εντός του μπλοκ ελεύθερου εμπορίου της ΕΕ, προκειμένου να αποφευχθούν οι φόροι.
Αναλυτές πρόσθεσαν ότι οι νέοι δασμοί -εάν επιβληθουν- πιθανότατα θα βλάψουν τον Τραμπ. Θα ωθήσουν προς τα πάνω τις τιμές στις ΗΠΑ και θα οδηγήσουν σε πρόωρη εξαγωγή πριν από την έναρξη ισχύος των δασμών, ενώ θα ενθαρρύνουν τις εταιρείες να αναζητήσουν νέες αγορές.
«Για την Ευρώπη, αυτό είναι ένα σοβαρό γεωπολιτικό πρόβλημα και ένα αρκετά σημαντικό οικονομικό πρόβλημα. Αλλά θα μπορούσε επίσης να αποβεί σε βάρος του Τραμπ», δήλωσε ο Χόλγερ Σμίντινγκ, επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg με έδρα το Λονδίνο
Απώλειες στις αγορές
Από το πρωί της Δευτέρας, το σκηνικό έντασης με «φόντο» τη Γροιλανδία αποτυπώνεται και στις αγορές.
Στα μέταλλα, οι τιμές του χρυσού έφτασαν σε νέα ιστορικά υψηλά, καθώς οι επενδυτές σπεύδουν προς τα «ασφαλή» καταφύγια.
Οι τιμές του πετρελαίου σημείωναν πτώση, ενώ απώλειες κοντά στο 2,5% εμφάνισε και το bitcoin στην αγορά των κρυπτονομισμάτων.
Στα χρηματιστηριακά ταμπλό, οι περισσότεροι από τους μεγάλους δείκτες της Ευρώπης υποχωρούν άνω του 1%, ενώ νευρικότητα επικράτησε και στις αγορές της Ασίας.
Το αρνητικό κλίμα «πιάνει» και την απέναντι πλευρά του Ατλαντικού, με τα futures του Dow Jones να χάνουν 0,93%, του S&P 500 να πέφτουν 1,1% και του Nasdaq να διολισθαίνουν.
Σημειώνεται πως η Wall Street είναι κλειστή λόγω της αργίας για την Ημέρα του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ στις ΗΠΑ τη Δευτέρα.
