Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Φυματίωσης, στις 24 Μαρτίου, αποτελεί κάθε χρόνο μια υπενθύμιση ότι, παρά την πρόοδο της επιστήμης, η νόσος εξακολουθεί να αποτελεί μια σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία.
Στην Ελλάδα, το 2024 καταγράφηκαν 440 περιστατικά φυματίωσης, σημειώνοντας μείωση 19,2% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, τα στοιχεία αυτά δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού: η φυματίωση παραμένει παρούσα και δεν κάνει διακρίσεις.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η εικόνα είναι ακόμη πιο ανησυχητική. Το 2024 καταγράφηκαν 10,7 εκατομμύρια νέα περιστατικά και 1,23 εκατομμύρια θάνατοι, γεγονός που διατηρεί τη φυματίωση ως την πιο θανατηφόρα λοιμώδη νόσο διεθνώς. Παράλληλα, από το 2000 έως σήμερα εκτιμάται ότι έχουν σωθεί 83 εκατομμύρια ζωές χάρη στις θεραπευτικές εξελίξεις.
Από την ανακάλυψη του Κοχ μέχρι σήμερα
Η 24η Μαρτίου σηματοδοτεί την ημέρα κατά την οποία, το 1882, ο Γερμανός γιατρός Ρόμπερτ Κοχ ανακοίνωσε την ανακάλυψη του βακτηρίου που προκαλεί τη φυματίωση, θέτοντας τα θεμέλια για τη διάγνωση και τη θεραπεία της νόσου.
Όπως επισημαίνει ο πνευμονολόγος Χαράλαμπος Μόσχος, πρόκειται για «την πρώτη ουσιαστική νίκη της επιστήμης απέναντι σε έναν από τους μεγαλύτερους εχθρούς της ανθρωπότητας». Παρά την ύπαρξη αποτελεσματικών θεραπειών σήμερα, η φυματίωση συνεχίζει να πλήττει κυρίως ευάλωτους πληθυσμούς και αναπτυσσόμενες χώρες.
Η ελληνική πραγματικότητα και οι προκλήσεις
Η επιδημιολογική εικόνα στην Ελλάδα παρουσιάζει βελτίωση, ωστόσο η νόσος δεν έχει εξαλειφθεί. Όπως τονίζουν οι ειδικοί, αφορά τόσο τον γηγενή πληθυσμό όσο και άτομα που έχουν γεννηθεί στο εξωτερικό.
Κρίσιμοι παράγοντες για τον περιορισμό της νόσου παραμένουν:
- η έγκαιρη διάγνωση μέσω στοχευμένων ελέγχων
- η ενίσχυση της επιδημιολογικής επιτήρησης
- η επάρκεια φαρμάκων
- η καθολική και δωρεάν πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας
Η φυματίωση, όπως σημειώνεται, δεν είναι μόνο ζήτημα ιατρικής αντιμετώπισης, αλλά και κοινωνικής πολιτικής.
Μνήμη, επιστήμη και κοινωνία
Με αφορμή την ημέρα, διοργανώθηκε εκδήλωση στο Μουσείο του Νοσοκομείου «Η Σωτηρία», έναν χώρο με ιδιαίτερο ιστορικό βάρος για τον αντιφυματικό αγώνα στην Ελλάδα.
Οι ομιλητές ανέδειξαν τόσο την επιστημονική πρόοδο όσο και την ανθρώπινη διάσταση της νόσου: τα βιώματα των ασθενών, την προσφορά των υγειονομικών και τη διαχρονική παρουσία της φυματίωσης στην τέχνη και την κοινωνία.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην ανάγκη διαρκούς κινητοποίησης της διεθνούς κοινότητας, με στόχο την οριστική εξάλειψη της νόσου.
