Ευτυχώς, τις πρώτες πρωϊνές ώρες της Μεγάλης Τετάρτης δεν καταστράφηκε ένας πολιτισμός χιλιάδων ετών, όπως είχε απειλήσει ο πρόεδρος Τράμπ. Αυτό που έχει κλονιστεί - αν δεν έχει ακόμη καταστραφεί - στη διάρκεια της δεύτερης θητείας του Τραμπ είναι οι σχέσεις εμπιστοσύνης της Αμερικής με τους συμμάχους της. Για την Ευρώπη οι ΗΠΑ ήταν η ηγέτιδα δύναμη του ελεύθερου κόσμου. Η προστάτιδα της ελευθερίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο δυτικός κόσμος δεν καταστρέφει πολιτισμούς. Υπερασπίζεται τις αξίες του και τον πολιτισμό του.
Στο Ιράν οι Μουλάδες δεν έπεσαν. Θα συνεχίσουν να κερδίζουν χρήματα από το πετρέλαιο και να εξάγουν τον ισλαμικό εξτρεμισμό. Η Ευρώπη έχει κάθε λόγο να νιώθει αμήχανα από το γεγονός ότι κλήθηκε εκ των υστέρων να συμμετάσχει σε έναν πόλεμο, για τον οποίον δεν ζητήθηκε καν η γνώμη της. Όλο αυτό μπορεί να της δίνει άλλοθι, αυτήν τη στιγμή, για να κρύψει την ανεπάρκειά της, αλλά αργά ή γρήγορα θα αναγκαστεί να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα. Σε πολλές γειτονιές των μεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων αυτή η πραγματικότητα είναι ήδη εδώ. Η Ευρώπη του διαφωτισμού και των ελευθεριών πολιορκείται από την Σαρία και τις ονειρώξεις αποφασισμένων νέων να αλλάξουν τον κόσμο. Τον δικό μας κόσμο.
Σε πολλά απ’ αυτά που καταλογίζουν οι Αμερικανοί στους Ευρωπαίους έχουν δίκιο. Η Ευρώπη «βολεύτηκε» όλα αυτά τα χρόνια από το δίχτυ ασφαλείας που τους πρόσφεραν οι ΗΠΑ. Αυτή είναι η μία όψη του νομίσματος. Η άλλη όψη είναι εκείνη που λέει ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται την Ευρώπη, όσο η Ευρώπη τις ΗΠΑ. Η διάρρηξη αυτής της σχέσης θα είναι τραυματική και επιζήμια και για τις δύο πλευρές.
Το θετικό αυτής της εξέλιξης, αν μπορεί κάποιος να βρει ένα θετικό, είναι η εξώθηση της Ευρώπης να κοιτάξει καλύτερα τα του οίκου της. Αν θέλει να επιβιώσει σε αυτό το νέο περιβάλλον που διαμορφώνεται θα πρέπει να επιταχύνει την πολιτική της ενοποίηση και να επενδύσει στην Άμυνά της.
Κι αν αύριο οι ΗΠΑ αλλάξουν και πάλι πολιτική απέναντί της; Αν σταματήσουν να διεκδικούν τη Γροιλανδία και σταματήσουν να απειλούν ότι θα αφήσουν τους φίλους και συμμάχους τους ως ορεκτικό στον Βλαδίμηρο Πούτιν; Διότι αυτό σημαίνει στο τέλος η διάλυση του ΝΑΤΟ. Ακόμη και τότε θα έχει μείνει μια πικρή γεύση. Αυτή η ζημιά έχει ήδη γίνει…
Στην Ελλάδα έχουμε μια ιδιαιτερότητα. Ανήκουμε στην Ευρώπη αλλά την εμπιστευόμαστε ελάχιστα σε ό,τι αφορά τα θέματα ασφάλειάς μας. Η Ευρώπη έχει συμπεριφερθεί στην Ελλάδα με τρόπο ανάλογο με εκείνον που της συμπεριφέρονται τώρα οι ΗΠΑ. Όταν ζητούσαμε τη συνδρομή της για να μειωθεί η επιθετικότητα της Τουρκίας, η συνήθης απάντηση ήταν να τα βρούμε με τους Τούρκους! Ό,τι λένε τώρα οι ΗΠΑ σε Βερολίνο και Παρίσι σε σχέση με την Μόσχα. Ως μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουμε πολλούς λόγους να θέλουμε να ταυτιστούμε σε όλα με την Ευρώπη. Αλλά η εμπειρία του παρελθόντος δεν μας… αφήνει!
Αντίθετα, είμαστε υποχρεωμένοι να συνεχίσουμε να πατάμε σε δύο βάρκες, στην ευρωπαϊκή και στην αμερικανική. Η ένταση στις σχέσεις Ευρώπης και ΗΠΑ, λοιπόν, μας επηρεάζει περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον, αφού μας εξαναγκάζει να ξεβολευτούμε και να διαλέξουμε βάρκα. Κάτι που δεν το θέλουμε! Όλο αυτό δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τα πράγματα για μας σε ένα ευμετάβλητο και τοξικό διεθνές περιβάλλον. Η κυβέρνηση καλείται να προβεί σε αξιοθαύμαστους χειρισμούς. Να μην τα «σπάσει» με την Ευρώπη, αλλά κυρίως να μην απομακρυνθεί από την αγκαλιά των ΗΠΑ. Κυρίως το δεύτερο…
Ο πόλεμος με το Ιράν δεν εξελίχτηκε καλά. Δεν είναι ότι κέρδισαν οι Ιρανοί, επειδή δεν κέρδισαν. Αλλά δεν κέρδισαν και οι Αμερικανοί με τους Ισραηλινούς. Και σίγουρα δεν κέρδισε η Ευρώπη, Το αντίθετο! Οι ΗΠΑ βρίσκονται μακριά. Η Ευρώπη, όμως, βρίσκεται μια ανάσα από τη Μέση Ανατολή και όπως μας έδειξε πρώτα ο ISIS, είναι ο επόμενος στόχος του ισλαμικού εξτρεμισμού. Με την Ελλάδα να αποτελεί ένα από τα πρώτα οχυρά και με έναν γείτονα που φιλοδοξεί να κυριαρχήσει στο σουνιτικό Ισλάμ. Τα δύσκολα είναι μπροστά μας.
Θανάσης Μαυρίδης
