Μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, από τις αμερικανικές δυνάμεις και την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ, ότι οι ΗΠΑ θα «διοικήσουν» τη Βενεζουέλα έως ότου υπάρξει δημοκρατική μετάβαση, η Λατινική Αμερική μπαίνει σε αχαρτογράφητα νερά. Τα ερωτήματα είναι πλέον καταιγιστικά: ποιος κρατά πραγματικά τα ηνία στο Καράκας, πόσο «ανθεκτικός» είναι ο τσαβισμός μετά την ανάληψη της εξουσίας από τη Ντέλσι Ροντρίγκες και ποιο είναι το πιθανότερο σενάριο για την επόμενη μέρα - ομαλή μετάβαση, εκλογές ή παρατεταμένη αστάθεια;
Σε συνέντευξή του στο Liberal ο καθηγητής Διεθνούς Ασφάλειας και Στρατηγικής, Μάριος Ευθυμιόπουλος, αναλύει το επιχειρησιακό και το γεωπολιτικό αποτύπωμα της αμερικανικής «επιχείρησης-αστραπή», τη συζήτηση περί νέου δόγματος στη βάση του Μονρόε και τις συνέπειες για το Διεθνές Δίκαιο - με χαρακτηριστικά παραδείγματα που αγγίζουν από την Ταϊβάν έως την Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, φωτίζει τον ρόλο Ρωσίας και Κίνας στη Βενεζουέλα, τα συμφέροντα και τα διαθέσιμα «εργαλεία» τους, αλλά και την ενεργειακή διάσταση ενός πιθανού ντόμινο εξελίξεων στη Νότια Αμερική.
Συνέντευξη στον Χρήστο Θ. Παναγόπουλο
Κύριε Ευθυμιόπουλε, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα διοικούν τη Βενεζουέλα μέχρι να υπάρξει δημοκρατική μετάβαση, ενώ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο και νέας εισβολής σε περίπτωση μη συμμόρφωσης από το καθεστώς. Τι μας λέει όλο αυτό και σας το ρωτάω, γιατί η Αμερική φαίνεται πως αρχίζει να διαμορφώνει ένα νέο δόγμα στις διεθνείς σχέσεις, βασισμένο στον δόγμα Μονρόε και ειδικά σε χώρες που βρίσκονται στην πίσω αυλή της…
Το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή υπάρχει μία πολιτική ακαταστασία, που ήταν φυσικό επακόλουθο των όσων συνέβησαν, μετά τη σύλληψη του ζεύγους Μαδούρο. Τα ηνία της χώρας ανέλαβε η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Μαδούρο, η Ντέλσι Ροντρίγκες.
Αυτή η κυβέρνηση, όμως, δεν έχει την νομιμότητα να διατηρήσει αυτή τη στιγμή την εξουσία. Από την άλλη πλευρά, υπάρχει μία προετοιμασία και για την αντίπαλη όχθη, την πιο δημοκρατική που είναι η βραβευμένη με το Νόμπελ Ειρήνης, Μαρία Κορίνα Ματσάδο. Η εν λόγω είχε κάνει συγκεκριμένες αναφορές σχετικά με τη χρήση των οικονομικών της Βενεζούλας, και δεν λέω μόνο το πετρέλαιο γιατί υπάρχει και το αέριο και οι σπάνιες γαίες, οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν. Το βασικό συστατικό επιτυχίας είναι το πώς ανοικοδομείται μία οικονομία. Η συγκεκριμένη κυρία είχε πει ότι ήθελε να δεσμευθεί να βάλει τις εταιρείες των Ηνωμένων Πολιτειών, λόγω της τεχνογνωσίας και των χρημάτων που έχουν στο τεχνικό κομμάτι, να βοηθήσουν στην αύξηση της παραγωγής και προφανώς της αγοράς και πώλησης ενεργειακών πόρων, όπως το πετρέλαιο.
Αυτό συνεπάγεται, βέβαια, ότι οι Αμερικανοί θα έπαιρναν ένα πολύ μεγάλο μέρος από αυτούς τους πόρους, προφανώς είτε πάμφθηνα είτε τζάμπα, με ανταλλάξιμα προϊόντα, και ταυτόχρονα με τη δέσμευση να ξαναφτιάξει τη βενεζουελάνικη οικονομία.
Αυτό το είχε πει λοιπόν, η κυρία Ματσάδο τους ίδιους μήνες που είχε αρχίσει η όλη υπόθεση εναντίον του Μαδούρο, δηλαδή όταν αρχίσει να βγαίνει το κατηγορητήριο εναντίον του μέχρι πρότινος προέδρου της Βενεζουέλας. Στο σημείο αυτό, θα πρέπει να επισημάνουμε πως το κατηγορητήριο αυτό ήταν συγκεκριμένο, καθώς τον καθιστά υπεύθυνο ενός μεγάλου καρτέλ ναρκωτικών. Και καθότι οι ομάδες καρτέλ θεωρούνται, βάσει του Προεδρικού Διατάγματος του Τραμπ, τρομοκρατικές ομάδες, οι ΗΠΑ λειτούργησαν με πολιτική εναντίον των τρομοκρατικών ομάδων.
Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, το γεγονός ότι ο Μαδούρο οδηγήθηκε χθες σιδηροδέσμιος ενώπιον του δικαστηρίου της Ν. Υόρκης υπό την φρούρηση της αμερικανικής Υπηρεσίας Δίωξης Ναρκωτικών (DEA) και όχι στρατιωτών, αν και η σύλληψη του είχε γίνει μερικά εικοσιτετράωρα νωρίτερα από τις αμερικανικές ειδικές δυνάμεις της Delta Force.
Παρ' όλα αυτά, η όλη κατάσταση δείχνει ότι θα υπάρχει μια αλλαγή καθεστώτος. Και σε αυτό, ακριβώς το σημείο, τα ερωτήματα που εγείρονται είναι εάν κατά πόσον αυτή η αλλαγή θα είναι ειρηνική και δεν θα υπάρξει είτε ένας εμφύλιος πόλεμος είτε ένας πόλεμος που θα χρηματοδοτείται πιθανώς από τα καρτέλ ναρκωτικών που υπάρχουν στη Βενεζουέλα αλλά και στην Κολομβία.
Διεθνείς αναλυτές σχολίαζαν το γεγονός ότι περίπου τρεις ώρες πριν από τη σύλληψη του Μαδούρο, ο ίδιος είχε συνάντηση με μια κινεζική αντιπροσωπεία. Πόσο συμπτωματικό είναι όλο αυτό; Μήπως πάμε σε μια νέα αλλαγή σε ό,τι αφορά το δόγμα των Διεθνών Σχέσεων, μιας και ο Τραμπ ασπάζεται το δόγμα Μονρόε, ιδίως σε ό,τι αφορά την «πίσω αυλή» των ΗΠΑ; Τι μηνύματα θέλει να στείλει Ουάσινγκτον μετά την επιχείρηση η αστραπή στη Βενεζουέλα;
Εδώ υπάρχουν τρία διαφορετικά ζητήματα, τα οποία έχετε θέσει πολύ σωστά. Το πρώτο είναι το επιχειρησιακό. Η επιχείρηση κατά του Μαδούρο δεν οργανώθηκε ούτε σχεδιάστηκε από τη μία μέρα στην άλλη. Όπως ανέφερα και προηγουμένως, από τη στιγμή που ο Μαδούρο βρέθηκε αντιμέτωπος με το κατηγορητήριο των ΗΠΑ, άρχισε η αντίστροφη μέτρηση για τον ίδιο.
Προφανώς υπάρχει προϊστορία. Σας υπενθυμίζω στο παρελθόν, στην εισβολή στο Παναμά, την 3η Ιανουαρίου 1990, οπότε είχε λάβει χώρα πανομοιότυπη επιχείρηση χωρίς όμως τα τεχνολογικά μέσα που υπάρχουν σήμερα. Γιατί, αν δούμε τα τεχνολογικά μέσα τα οποία χρησιμοποιήθηκαν από ξηράς, θάλασσας και αέρος όπως και η πληροφόρηση που υπήρχε από το εσωτερικό της χώρας, διαφέρουν κατά πολύ.
Το δεύτερο στοιχείο έχει να κάνει, πράγματι, με αυτό που αναφέρατε στο ερώτημά σας: Το ίδιο απόγευμα πριν από τη σύλληψή του, ο Μαδούρο είχε υποδεχθεί μια κινεζική διαμεσολαβητική αντιπροσωπεία. Στο σημείο αυτό, διατυπώνονται δύο εκδοχές: Η πρώτη αναφέρει ότι οι ΗΠΑ δεν γνώριζαν κάτι γι’ αυτό το συμβάν. Ωστόσο, η δεύτερη – και η πλέον λογική – ήταν ότι υπήρχε πλήρης παρακολούθηση του Μαδούρο και ταυτόχρονα έβλεπαν και τις κινήσεις των Κινέζων, οι οποίοι κάπως με το τρόπο που έγινε και η ανακοίνωση προφανώς στα κρατικά ΜΜΕ της Βενεζουέλας, έδειξαν και το πού κινείται όντως ο Μαδούρο σαν να απαντούσαν στις πληροφορίες οι οποίες ερχόνταν σε σχέση με τις κινήσεις του εκείνη τη δεδομένη στιγμή.
Ένα τρίτο γεγονός, το οποίο γράφτηκε κυρίως και στα αμερικανικά ΜΜΕ, ήταν ότι οι Αμερικανοί ήθελαν να κάνουν την επιχείρηση πιο νωρίς, αλλά δεν είχε καλές καιρικές συνθήκες και αποφάσισαν να την πραγματοποιήσουν το περασμένο Σάββατο. Εδώ πέρα, όμως, υπάρχει και μια… διαβολική χρονολογική σύμπτωση: ότι 3 Ιανουαρίου του 1990 είχε διεξαχθεί η αμερικανική επιχείρηση στον Παναμά και στις 3 Ιανουαρίου του 2026 έγινε στη Βενεζουέλα.
Σε κάθε περίπτωση, ο Μαδούρο βρίσκεται πλέον ενώπιον της αμερικανικής δικαιοσύνης και εκεί θα αναδειχθούν κάποια πράγματα που προφανώς δύσκολα θα δουν το φως της δημοσιότητας. Ωστόσο, οι «καρποί» των όποιων καταθέσεων του πρώην πλέον προέδρου της Βενεζουέλας θα φανούν στην πορεία, από το είδος και το εύρος των επιχειρήσεων που θα εξαπολύσουν οι ΗΠΑ κατά των καρτέλ ναρκωτικών τόσο στη Βενεζουέλα όσο και στις γύρω απ’ αυτή χώρες.
Πάμε, τώρα στα περί αλλαγής των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου. Εδώ υπάρχουν δύο ζητήματα: Το θεωρητικό και το πρακτικό. Θεωρητικά το Διεθνές Δίκαιο είναι γραμμένο και υποστηρίζεται από όλο τον κόσμο στο πλαίσιο του ΟΗΕ. Όμως, προκαλώ αυτή τη στιγμή να μου πει κάποιος, πότε το Διεθνές Δίκαιο έχει γίνει σεβαστό κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα;
Η διαφορά είναι ότι αυτή τη στιγμή το Διεθνές Δίκαιο έγινε ένα κακό μπαλάκι, γιατί μοιάζει να αντικαθίστανται οι κανόνες του από το δίκαιο της ισχύος και αυτό συνεπάγεται πως πλέον δεν υπάρχουν όροι. Άρα, υπό τις δοσμένες συνθήκες, το Διεθνές Δίκαιο να πρέπει να ανασυνταχθεί από την αρχή και να εκσυγχρονιστεί επί τη βάσει των νέων δεδομένων. Γιατί, κακά τα ψέματα, η όλη επιχείρηση και ο τρόπος με τον οποίο διεξήχθη στη Βενεζουέλα, δημιουργεί καταστάσεις και ιστορικά προηγούμενα, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν και από άλλες χώρες, που έχουν τη δική τους ξεχωριστή γεωπολιτική και γεωστρατηγική ατζέντα.
Για να το καταλάβουν οι αναγνώστες του Liberal, θα δώσω δύο ξεχωριστά παραδείγματα:
Πρώτον, ποιος λέει ότι η Κίνα δεν μπορεί τώρα αυτή τη στιγμή να εισβάλει στην Ταϊβάν βάσει ακριβώς του ίδιου αφηγήματος; Δηλαδή, να φτιάξει ένα αφήγημα ότι η Ταϊβάν δρα παρανόμως, κάτι το οποίο να αντιβαίνει στους κινέζικους νόμους και να εισβάλει εξαιτίας αυτού. Ή ακόμη και να συλλάβει τον πρόεδρο της Ταϊβάν και να τον οδηγήσει σιδηροδέσμιο ενώπιον των κινεζικών δικαστηρίων.
Δεύτερον, ποιος λέει ότι η Τουρκία, αυτή τη στιγμή, δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει το Διεθνές Δίκαιο κατά το δοκούν και κατά τη δική της αυθαίρετη ερμηνεία, για ναι ισχυριστεί ότι «εμένα με απειλεί η τάδε χώρα, άρα μπορώ να εισβάλω εδώ και τώρα σ’ αυτή».
Αυτό, λοιπόν, συνεπάγεται ότι το Διεθνές Δίκαιο πιθανώς να μην πληροί τις προϋποθέσεις του 21ου αιώνα. Και εδώ, καθίσταται σαφές ότι τα εθνικά συμφέροντα των ΗΠΑ συγκεκριμένα που αναβιώνουν μέσω του σχεδίου Μονρόε, η Ουάσινγκτον θέλει να αναδείξει ότι είναι πιο ισχυρά από τα συλλογικά. Δείτε το έκανε με την Ευρωπαϊκή Ένωση: Θεωρεί συγκεκριμένες χώρες ότι μπορεί να έχει διμερείς σχέσεις σε πανεθνικό επίπεδο παρά σε συλλογικό ευρωπαϊκό – αμερικανικό επίπεδο, γιατί υποτιμά τη δύναμη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Υπό το πρίσμα αυτό και με βάση το δόγμα Μονρόε, η Αμερική πρέπει να ξαναβάλει χέρι σε όλη τη Λατινική Αμερική να μην αφήσει την Ευρώπη να αναμειχθεί στα ζητήματα αυτά και βεβαίως να προσπαθήσει να προσδιορίσει το μοντέλο της ισχύος.
Ρωσία και Κίνα έχουν επενδύσει πολιτικά αλλά και οικονομικά στη Βενεζουέλα. Ποια είναι τα βασικά τους συμφέροντα τώρα (χρέος, συμβόλαια ενέργειας, στρατηγικό αποτύπωμα) και ποια «εργαλεία» διαθέτουν;
Εδώ, λοιπόν, υπάρχει ακόμη ένα ζήτημα με την πολιτική της ισχύος: Οι ΗΠΑ περνούν συγκεκριμένα μηνύματα προς την Κίνα και τη Ρωσία. Και νομίζω πως ήδη είναι ξεκάθαρο - και το έχουμε πει σε παλαιότερες συνεντεύξεις – πως η εξωτερική πολιτική του Τραμπ συνεπάγεται ένα πολυπολικό σύστημα, με χώρες που εφαρμόζουν στην πράξη την πολιτική της ισχύος.
Είναι προφανές ότι ξαναγυρίζουμε σε ένα μοντέλο που θυμίζει πολύ το αντίστοιχο που υπήρχε κατά τον 20ό αιώνα, όταν οι Μεγάλες Δυνάμεις είχαν μοιράσει τον κόσμο σε ζώνες ή σφαίρες επιρροής.
Ωστόσο, από εκεί και πέρα θα υπάρξουν περιπτώσεις, κατά τις οποίες οι ΗΠΑ θα χρησιμοποιούν την ισχύ, με χειρουργικό τρόπο. Το έκαναν με το Ιράν. Το κάνουν με την Βενεζουέλα. Θα το κάνουν πιθανώς στην Κούβα. Θα το κάνουν στην Κολομβία. Θα το ξανακάνουν στο Ιράν και ενδεχομένως θα πλήξουν ξανά και τη Βενεζουέλα. Αλλά, εάν συμβεί αυτό, τότε αυτό θα σημαίνει πως στη χώρα αυτή δεν θα γίνουν εκλογές, δεν θα εκδιωχθεί το καθεστώς Μαδούρο και δεν θα αναλάβει τα ηνία η εκλεκτή τους.
Η πραγματικότητα, επίσης, λέει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση στην πολιτική αυτής της ισχύος, όχι μόνο δεν μπορεί να «παίξει μπάλα», αλλά αυτή τη στιγμή τα αμυντικά και εξοπλιστικά προγράμματα, τα πλείστα σε αριθμούς - όχι απαραίτητα σε τεχνολογία, αλλά σε αριθμούς παραγωγής, πωλήσεων και τεχνογνωσίας - στην παρούσα φάση, τα κατέχουν οι ΗΠΑ και αυτές θα προσπαθήσουν να τα προσπαθήσει να τα πουλήσει.
Στη νέα αυτή πραγματικότητα, όπως διαμορφώνεται, θα δείτε, επομένως σχεδόν όλες τις χώρες που θέλουν να αναβαθμιστούν και θέλουν να αποκτήσουν κάποια ισχύ να αμφισβητούν το Διεθνές Δίκαιο. Και οι εξελίξεις θα είναι ραγδαίες.
Η δήλωση του Τραμπ ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα διοικήσουν τη Βενεζουέλα μέχρι τη δημοκρατική μετάβαση συνδέεται ευθέως με το πετρέλαιο. Τι σημαίνει για τις αγορές ενέργειας μια περίοδος αβεβαιότητας στη Βενεζουέλα; Βλέπετε δηλαδή βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις ή μακροπρόθεσμη αστάθεια με συνέπειες;
Εκτιμώ πως θα είναι βραχυπρόθεσμες οι συνέπειες, γιατί εδώ υπάρχει το εξής ζήτημα: Ναι μεν, η Βενεζουέλα διαθέτει αρκετά πλούσιες πηγές ενέργειας – εν προκειμένω πετρέλαιο και φυσικό αέριο – ωστόσο δεν πραγματοποιεί εξορύξεις σε ποσοστά τα οποία θα θεωρούνταν λειτουργικά για την υποστήριξη της ενεργειακής αγοράς.
Σας θυμίζω ότι υπάρχουν οι χώρες του ΟΠΕΚ, όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, όπως και παλαιότερα η Λιβύη που αποτελούν βασικούς παίκτες στην ενεργειακή αγορά. Και βεβαίως, πέραν αυτών, θα πρέπει να δούμε και μεμονωμένες χώρες, όπως η Ρωσία, πώς θα αντιδράσουν από εδώ και στο εξής.
Σε κάθε περίπτωση, οι ΗΠΑ μπορούν, μέσα από αυτή την κατάσταση να βγουν κερδισμένες. Είτε έτσι είτε αλλιώς, όταν ο ίδιος ο Τραμπ ανακοινώνει ότι η Βενεζουέλα θα διοικείται από τις ΗΠΑ μέχρι να υπάρξει δημοκρατική μετάβαση μέσω εκλογών, αυτό συνεπάγεται, όχι μόνον τον έλεγχο της πολιτικής νομιμότητας της όποια νέας κυβέρνησης, αλλά και το πώς θα υπάρξουν οι δέουσες διευκολύνσεις προς τις ΗΠΑ σε ό,τι αφορά τις εξορύξεις πετρελαίου στη Βενεζουέλα.
Παράλληλα, μένει να δούμε τι θα πράξουν οι ΗΠΑ μέσα στις επόμενες ημέρες, ήτοι αν θα διεξαγάγουν και άλλες επιχειρήσεις. Σας υπενθυμίζω τη δήλωση του Ρούμπιο για την Κούβα, αλλά και τις πρόσφατες αναφορές του Τραμπ για την Κολομβία.
Σε κάθε περίπτωση, οι ΗΠΑ έχουν την πρωτοβουλία των κινήσεων στην παρούσα χρονική στιγμή και αυτό είναι ένα γεγονός αδιαμφισβήτητο. Αλλά είναι εξίσου προφανές ότι θα υπάρξει ένα ευρύ «ντόμινο» εξελίξεων στη Ν. Αμερική, μετά και τα όσα συνέβησαν στη Βενεζουέλα.
Να δούμε τους βασικούς «παίκτες» συνοπτικά: Κίνα και Ρωσία. Πώς διαμορφώνεται η στάση ενός εκάστου υπό τις δοσμένες συνθήκες και ιδιαίτερα στον απόηχο των εξελίξεων στη Βενεζουέλα;
Η Ρωσία αντέδρασε παραδοσιακά με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, όπως πράττει από την εποχή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Δηλαδή, εκδίδοντας ανακοινώσεις και αναφέροντας «να μην υπάρχουν εκτροπές, πόλεμοι κ.ο.κ.».
Ωστόσο, η Ρωσία φαίνεται πως στο πρόσωπο της Βενεζουέλας χάνει έναν πολύτιμο σύμμαχο, με τον οποίο είχε συνάψει κατά το παρελθόν ιδιαίτερα σημαντικές οικονομικές, εμπορικές και ενεργειακές σχέσεις. Σε κάθε περίπτωση, τα περιθώρια αντίδρασής της ως προς τη μοίρα της Βενεζουέλας δεν μπορούν να είναι, εκ των πραγμάτων, σημαντικά, μιας και το βλέμμα της Μόσχας είναι στραμμένο, στην παρούσα χρονική στιγμή στο μέτωπο της Ουκρανίας.
Σε ό,τι αφορά την Κίνα, το Πεκίνο εξέδωσε μια ανακοίνωση, διά της οποίας ανέφερε πως η επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο. Είναι σωστό αυτό βέβαια και αυτό είναι κάτι αποδέχονται, όχι μόνον οι πολέμιοι του Τραμπ άλλα και αρκετοί από τους συμμάχους του. Ωστόσο, υπάρχει ένα σημαντικό ζήτημα εδώ: Το πώς προβλήθηκε και πώς πέρασε στο αμερικανικό κοινό η υπόθεση του Μαδούρο. Το επαναλαμβάνω: Ο Μαδούρο συνελήφθη, επειδή κατηγορείται για συμμετοχή σε καρτέλ ναρκωτικών.
Άρα, για τις ΗΠΑ, ο Μαδούρο λογίζεται ως ένας δυνητικός τρομοκράτης, ο οποίος κινείται εναντίον των αμερικανικών συμφερόντων. Δεν είναι μόνον ένας δικτάτορας. Συνεπώς, η ανακοίνωση της Κίνας κινείται μεν στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου, αλλά θα περιμένει να δει πώς θα αντιμετωπιστεί το όλο ζήτημα από τον ΟΗΕ.
Σε κάθε περίπτωση, η Κίνα εκτιμώ πως θα επιχειρήσει να διαδραματίσει έναν πιο σταθεροποιητικό παρά ανταγωνιστικό ρόλο έναντι των ΗΠΑ. Υπάρχουν, βέβαια, εκείνοι που δεν αποκλείουν μια επίθεση της Κίνας στην Ταϊβάν. Προσωπικά, δεν πιστεύω πως θα γίνει κάτι τέτοιο, γιατί οι ΗΠΑ συνήψε πρόσφατα συμφωνίες ύψους $1,1 δισ. με την Ταϊβάν και σίγουρα μια τέτοια εξέλιξη θα οδηγούσε σε μια πολύ άμεση και γενικευμένη σύρραξη ΗΠΑ – Κίνας.
Το Reuters έχει αναδείξει τρία βασικά σενάρια για την επόμενη μέρα στη Βενεζουέλα: το πρώτο είναι η επιβίωση του «τσαβισμού» μέσω της Ντέλσι Ροντρίγκες, το δεύτερο η ταχεία μεταβατική διαδικασία μέσω εκλογών και το τρίτο η παρατεταμένη αστάθεια και σύγκρουση στη χώρα. Τι πρέπει να περιμένουμε;
Το πρώτο σενάριο δεν υφίσταται, γιατί θα οδηγήσει άμεσα στην τρίτη εκδοχή, δηλαδή σε πιθανή αστάθεια και ακόμη πιο πιθανά στο ξέσπασμα ενός εμφυλίου πολέμου στη Βενεζουέλα.
Ιστορικά, η πρακτικής της ομαλής δημοκρατικής μετάβασης δεν ήταν ποτέ μια εύκολη υπόθεση στη Λατινική Αμερική, γιατί πάντοτε στις χώρες αυτές υπήρχαν και εξακολουθούν υπάρχουν τα άκρα. Υπάρχει, βεβαίως ανοιχτό το ζήτημα των καρτέλ ναρκωτικών. Και δεν θα πρέπει να ξεχνάει κανείς και τη γεωγραφική θέση της Βενεζουέλας
Το θέμα των εκλογών στη Βενεζουέλα είναι μείζον. Και μένει να δούμε, εάν τελικά η κάτοχος του περσινού Νόμπελ Ειρήνη, η Ματσάδο, θα κατορθώσει να ανέλθει στην εξουσία. Σε κάθε περίπτωση οι εξελίξεις, το επόμενο διάστημα θα είναι καταιγιστικές.
* Ο Μάριος Παναγιώτης Ευθυμιόπουλος είναι επικεφαλής του Strategy International, Καθηγητής Διεθνούς Ασφάλειας και Στρατηγικής στο Τμήμα Πολιτικής και Διπλωματίας στο Πανεπιστήμιο Vytautas Magnus, στο Κάουνας της Λιθουανίας.
