Κάθε χρόνο, εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο γιορτάζουν την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου. Κάρτες, λουλούδια, αρκουδάκια, σοκολάτες ανταλλάσσονται παγκοσμίως για να δηλώσουν τα συναισθήματα των ερωτευμένων ζευγαριών. Έχει, όμως, αναρωτηθεί ποτέ κανείς ποιος άραγε ήταν αυτός ο Άγιος και γιατί αντί να γιορτάζεται ο ίδιος, γιορτάζεται η κατάσταση της ανθρώπινης ερωτικής ζωής;
Υπάρχουν πολλές εκδοχές για την ιστορία του Αγίου Βαλεντίνου. Οι ιστορικοί βρίσκονται σε διαφωνία. Επίσης, η γραμμή μεταξύ της ιστορικής εγκυρότητας και της εμπορικής σκοπιμότητας των ιστοριών αυτών, είναι πολύ λεπτή.
Κατά την αρχαιότητα, αλλά και κατά τους πρώτους Χριστιανικούς χρόνους, από τις 13 έως τις 15 Φεβρουαρίου, πραγματοποιούνταν τα «Lupercalia» («Λουπερκάλια»). Τα Lupercalia, ήταν μια γιορτή προς τιμήν του Lupercus, ο οποίος ήταν προστάτης των βοσκών και θεός της γονιμότητας.
Κατά την διάρκεια της γιορτής του, οι Ρωμαίοι έπιναν κρασί και μεθούσαν. Έβγαζαν τα ρούχα τους και αφού φορούσαν δέρματα ζώων, επιδίδονταν στο χορό, στο τραγούδι και στο…ζευγάρωμα. Ήταν μια ποιμενική γιορτή. Οι ευγενείς μάλλον δεν έβγαιναν πολύ από τα σπίτια τους εκείνες τις μέρες, μη τυχόν πετύχουν κανέναν που γιόρταζε στον δρόμο.
Σε εκείνη την γιορτή, συμμετείχαν και άνδρες και γυναίκες. Ίσως μετά από κάποιου είδους κλήρωση, δημιουργούνταν ζευγάρια, τα οποία περνούσαν την γιορτή μαζί. Με αυτή τη γιορτή, επίσης, πιστευόταν ότι οι γυναίκες ευλογούνταν από τον θεό και θα είχαν περισσότερες πιθανότητες να αποκτήσουν παιδιά.
Παράλληλα, και πάλι την περίοδο της ύστερης αρχαιότητας, βασίλευε ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Κλαύδιος. Ο Κλαύδιος, όπως και άλλοι Ρωμαίοι αυτοκράτορες, κυνηγούσαν τους Χριστιανούς. Γίνονταν εις βάρος τους πολλαπλές διώξεις και τους επιβάλλονταν τιμωρίες επειδή αλλαξοπίστησαν.
Ένας ιερέας, ο Βαλεντίνος, δεν μπορούσε να βλέπει αυτούς τους ανθρώπους να υποφέρουν. Κρυφά από τις αρχές, λοιπόν, αναλάμβανε ζευγάρια Χριστιανών και τους πάντρευε. Μια άλλη εκδοχή, υποστηρίζει ότι ο Βαλεντίνος τους βοηθούσε να ξεφύγουν από τις διώξεις και να δραπετεύουν από τις φυλακές.
Αυτό γινόταν για αρκετό καιρό, αλλά κάποια στιγμή ανακάλυψαν τις πράξεις του Βαλεντίνου. Ο αυτοκράτορας διέταξε να συλληφθεί και να αποκεφαλιστεί. Λέγεται, ότι όσο ήταν μέσα στη φυλακή, βοήθησε την κόρη του δεσμοφύλακα που έπασχε από μια ασθένεια. Άλλο λένε ότι την ερωτεύτηκε. Άλλοι, ότι εκείνη τον φρόντιζε και του έδινε να φάει. Μέχρι την μοιραία μέρα του θανάτου του, όποτε και της έγραψε ένα σημείωμα, με την υπογραφή «ο Βαλεντίνος σου».
Υπάρχουν διαφωνίες ανάμεσα στους ιστορικούς. Ήταν ένας ο Βαλεντίνος, ήτα πολλοί που δρούσαν για το κοινό καλό, αλλά με άλλο τρόπο ο καθένας; Πώς μπορούσε να βρεθεί η κόρη του δεσμοφύλακά του στις φυλακές και είναι σίγουρο ότι μπορούσε να διαβάσει; Πώς αλλιώς θα μπορούσε να της αφήσει σημείωμα;
Όπως και να ΄χει, ο Βαλεντίνος εκτελέστηκε το 270 μ.Χ. και θεωρήθηκε μάρτυρας. Αγιοποιήθηκε. Έχει ειπωθεί και το ότι εκείνη η μέρα, ήταν 14 Φεβρουαρίου του ίδιου έτους. Αλλά και αυτή η δήλωση μοιάζει ύποπτη.
Κάποιους αιώνες μετά, όταν στην εξουσία βρισκόταν ο Πάπας Γελάσιος Α’, η αρχαία ρωμαϊκή γιορτή, τα Lupercalia, γιορτάζονταν ακόμη. Αυτό δεν άρεσε καθόλου στον Πάπα. Έτσι, απαγόρευσε την γιορτή και την άλλαξε. Το 496 μ.Χ., καθιερώθηκε ότι στις 14 Φεβρουαρίου κάθε χρόνου θα εορταζόταν ο Άγιος Βαλεντίνος.
Τότε, στην αρχή, η γιορτή αυτή δεν είχε συνδεθεί με την αγάπη και τον έρωτα. Τα κατάλοιπα της ρωμαϊκής γιορτής της γονιμότητας, οι διάφορες ιστορίες γύρω από το έργο του Αγίου, οι ανάγκες των ανθρώπων να έχουν μια μέρα που μπορούσαν να εκφράζονται ελεύθερα; Όλα αυτά μαζί; Κανείς δεν ξέρει στα σίγουρα τα ακριβή στάδια που πέρασε αυτή η μέρα για να καταλήξει σε αυτό που είναι σήμερα.
Όσο περνούσε, πάντως, ο καιρός τόσο πιο πολύ συνδεόταν με τον έρωτα. Λέγεται ότι Άγγλοι και Ισπανοί ποιητές του Μεσαίωνα έκαναν αυτή την σύνδεση, γράφοντας για αυτήν στα ποιήματά τους. Ότι βασιλιάδες σε εξορία έγραφαν με την υπογραφή του Βαλεντίνου στις βασίλισσές τους.
Τον 18ο αιώνα, οι άνθρωποι άρχισαν να γράφουν κάρτες στους αγαπημένους τους εκείνη την ημέρα. Αυτή η συνήθεια μεταφέρθηκε από την κεντρική στην υπόλοιπη Ευρώπη και έπειτα και στην Αμερική. Τον 19ο αιώνα, όταν η τυπογραφία έφτασε στο απόγειο της, η παραγωγή καρτών θα έφτανε κι αυτή στα ύψη και οι Αμερικάνοι επιχειρηματίες δεν μπορούσαν να αφήσουν μια τέτοια ευκαιρία να πάει χαμένη.
Η ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου, στις 14 Φεβρουαρίου κάθε χρόνου, γιορτάζεται πλέον όχι προς τιμήν του Αγίου, αλλά προς τιμήν αυτών που πλέον αντιπροσωπεύει. Δηλαδή, εκείνων που του έχουν προσάψει οι πολύ μεταγενέστεροί του.
Οι ρωμαϊκές γιορτές και ο Άγιος έκαναν την αρχή και οι επιχειρηματίες παγκοσμίως το έφτασαν στο τέρμα. Εδώ και αιώνες, αν υπάρχει κάτι που μπορεί να χαρακτηρίσει αυτήν την ημέρα, είναι οι καρδούλες. Πρώτα οι άυλες και έπειτα οι υλικές. Χάρτινες, χρυσές, γυάλινες, σοκολατένιες και ούτω καθεξής…
Βιβλιογραφία:
