Στις 18 Απριλίου 2026, το νέο παράρτημα του μουσείου Βικτώριας και Αλβέρτου στο ανατολικό Λονδίνο, το V&A East Museum, ανοίγει με την έκθεση: «The Music Is Black: A British Story». Πρόκειται για μια εκτενή πολιτισμική αφήγηση που καλύπτει περισσότερο από έναν αιώνα μουσικής δημιουργίας αναδεικνύοντας τον διαπολιτισμικό πλούτο της Μαύρης βρετανικής μουσικής.
Από τις αρχές του 20ού αιώνα έως σήμερα -διατρέχοντας τέσσερις ηπείρους και δώδεκα δεκαετίες- η αφήγηση ξεδιπλώνει μια ιστορία αριστείας και αγώνα, ανθεκτικότητας και χαράς. Η διαδρομή αυτή ξεκινά από τις πρώτες τζαζ μπάντες και τις αφρικανικές και καραϊβικές επιρροές που έφτασαν στα βρετανικά λιμάνια, περνά μέσα από τη γενιά του Windrush και την κουλτούρα των sound systems, και φτάνει στα rave, το jungle, το grime και τη σύγχρονη παγκόσμια ποπ σκηνή.
Πρόκειται για μια ιστορία που δεν αφορά μόνο τη μουσική. Αφορά τη μετανάστευση, την ταυτότητα, την αποικιοκρατική κληρονομιά, τις κοινωνικές διεκδικήσεις και τη δύναμη της δημιουργίας ως πράξης επιβίωσης και αυτοπροσδιορισμού.
Η Μαύρη βρετανική μουσική διαμόρφωσε γλώσσα, μόδα, πολιτική έκφραση και συλλογική μνήμη. Η έκθεση παρακολουθεί τη διαδρομή από την τζαζ και το calypso έως την dub poetry, τα rave της drum’n’bass, τα grime freestyles και τους στίχους της UK drill. Τιμά πρωτοπόρους όπως η Winifred Atwell και η Janet Kay, αλλά και σύγχρονες μορφές όπως ο Stormzy και η Little Simz. Παράλληλα, εξετάζει πώς καλλιτέχνες όπως οι Fleetwood Mac και οι The Beatles υιοθέτησαν και ενσωμάτωσαν στοιχεία που προέρχονταν από τη μουσική που δημιούργησαν οι Μαύρες κοινότητες του Ηνωμένου Βασιλείου.
Η έκθεση φωτίζει επίσης τη σύγχρονη πραγματικότητα: ρυθμοί από τη reggae της Καραϊβικής και το west african highlife διαπερνούν τις σημερινές ποπ επιτυχίες, αποδεικνύοντας ότι οι επιρροές των Μαύρων κοινοτήτων του παγκόσμιου νότου βρίσκονται στον πυρήνα της σύγχρονης βρετανικής, αλλά και της παγκόσμιας μουσικής παραγωγής. Αντλώντας υλικό από τα αρχεία του BBC, φωτογραφίες, αντικείμενα, αφίσες, πίνακες, έντυπα και κινηματογραφικά τεκμήρια, οι επιμελητές υπόσχονται μια πολυαισθητηριακή εμπειρία με καθηλωτικές οπτικοακουστικές εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας.
Το V&A East, ο νέος πολιτιστικός κόμβος στο ανατολικό Λονδίνο, αποτελεί το νέο παράρτημα του μουσείου Βικτώριας και Αλβέρτου και αναπτύσσεται σε δύο χώρους: το V&A East Museum, όπου θα παρουσιαστεί η έκθεση «The Music Is Black: A British Story» και το V&A East Storehouse, σε απόσταση δέκα λεπτών με τα πόδια, το οποίο στεγάζει το αρχείο του μουσείου και εκθέτει επιλεγμένα αντικείμενα σε ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα συλλογών. Το νέο κτίριο, το οποίο αντλεί την έμπνευση του, μεταξύ άλλων, από έναν πίνακα του Βερμέερ και από ακτινογραφικές λήψεις ενός βραδινού φορέματος του οίκου Μπαλενσιάγκα, βρίσκεται στα όρια του Ολυμπιακού Πάρκου της Βασίλισσας Ελισάβετ.
Στην ίδια πολιτιστική ζώνη εντάσσονται ο «ναός του χορού» Sadler’s Wells (με το νέο Sadler’s Wells East), το London College of Fashion, το University College London (UCL), καθώς και στούντιο του BBC Music.
Ο διευθυντής του V&A East, Γκας Γκέισλι Χέιφορντ, έχει θέσει ως αποστολή του τον επαναπροσδιορισμό του ρόλου των μουσείων στον 21ο αιώνα: πιο ανοιχτά, πιο συμπεριληπτικά, πιο αντιπροσωπευτικά της κοινωνικής πραγματικότητας.
Χαρακτήρισε την έκθεση «The Music Is Black» ως «μια ιστορική έκθεση-ορόσημο που θα αναδείξει πολλαπλές οπτικές και θα αφηγηθεί μια ιστορία που άργησε πολύ να ειπωθεί, την ιστορία της δημιουργίας του εθνικού μας ήχου και της παγκόσμιας πολιτισμικής του επιρροής».
Η έκθεση φιλοδοξεί να αποτελέσει την πιο ολοκληρωμένη και φιλόδοξη χαρτογράφηση της Μαύρης βρετανικής μουσικής μέχρι σήμερα. Η σημασία της δεν έγκειται μόνο στο εύρος της. Έγκειται στο γεγονός ότι διεκδικεί μια νέα αφήγηση για τον «εθνικό ήχο» της Βρετανίας - μια αφήγηση που δεν περιορίζεται στο περιθώριο, αλλά τοποθετεί τη Μαύρη μουσική στο κέντρο της πολιτισμικής ταυτότητας της χώρας.
Ένα «καλειδοσκόπιο» εδώ: https://youtu.be/vHe--e91tVc
https://www.vam.ac.uk/exhibitions/the-music-is-black-a-british-story
