Ένα είναι το παγκοσμίως δημοφιλέστερο άθλημα. Αυτό που παρακολουθούν εκατομμύρια θεατές σε όλο τον κόσμο, είτε ζωντανά είτε τηλεοπτικά. Το άθλημα για το οποίο συρρέουν κατά χιλιάδες στα γήπεδα. Το άθλημα που όλοι έχουν παίξει στην παιδική τους ηλικία. Αυτό για το οποίο γίνεται ο χαμός. Ξέρετε ποιο λέω.
Το ποδόσφαιρο και οι διεθνείς αγώνες του, κατέχουν την δεύτερη θέση δημοσιότητας και σημασίας στον αθλητικό κόσμο, μετά από τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Οι φίλαθλοι είναι αμέτρητοι. Οι άνθρωποι που απασχολούνται με ό,τι αφορά το άθλημα, άλλοι τόσοι. Από την ιστορία του, οι περισσότεροι γνωρίζουν για τα παλιά αστέρια του, τα σπουδαιότερα γκολ, τις διασημότερες νίκες.
Γνωρίζει, όμως, κανείς τι συνέβαινε πριν γίνει το νούμερο ένα άθλημα του πλανήτη;
Θα σας πάω πολύ πίσω. Εκεί, 3.000 χρόνια πριν. Σε διάφορα μέρη της υφηλίου, αρχαίοι λαοί φαίνεται ότι έπαιζαν παιχνίδια που έμοιαζαν με μια πρώιμη μορφή του ποδοσφαίρου. Στην αρχαία Κίνα, δημοφιλές ήταν το παιχνίδι «Tsu’Chu», στο οποίο οι συμμετέχοντες κλοτσούσαν μια δερμάτινη μπάλα γεμισμένη με φτερά.
Στην αρχαία Ελλάδα (δεν υπήρχε περίπτωση να λείπει), ένα παιχνίδι που ήταν σχετικά κοντά με το ποδόσφαιρο, ήταν η λεγόμενη «επίσκυρος». Πώς παιζόταν, λοιπόν, η επίσκυρος; Δύο ομάδες, με 14 παίκτες η καθεμία, διαχωρίζονταν τοπικά από μια γραμμή που διαγραφόταν με μια πέτρα στο χώμα. Αυτή η γραμμή, ήταν η «σκύρος». Πίσω από κάθε ομάδα, χαρασσόταν επίσης μία γραμμή, για να τίθεται ο χώρος του παιχνιδιού.
Μια μπάλα φτιαγμένη από κομμάτια δέρματος και ζωγραφισμένη με έντονα χρώματα, τοποθετούνταν στη μέση της κεντρικής γραμμής, της σκύρου. Ο σκοπός του παιχνιδιού, ήταν η πρώτη ομάδα που θα έπαιρνε την μπάλα, να την περάσει πάνω και πίσω από τους παίκτες της άλλης. Γι’ αυτό και «επίσκυρος». Πολύ απλό, θα μου πείτε και πολύ πιο εύκολο. Ναι. Για το ποδόσφαιρο στην σύγχρονη μορφή του, θα μιλήσουμε σε λίγο.
Αυτό το παιχνίδι και παραλλαγές του, υπήρχαν έπειτα και στην Ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Εκεί, αποκαλούνταν από τους Ρωμαίους «harpastum», όρος που ίσως προέρχεται από την ελληνική λέξη «αρπάζω». Όποιος άρπαζε την μπάλα, λοιπόν, είχε το πλεονέκτημα.
Στο Μεξικό, αρχαίες φυλές όπως οι Αζτέκοι και οι Μάγια, έπαιζαν ένα πολύ πιο δύσκολο παιχνίδι. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ήταν ένας συνδυασμός χαρακτηριστικών πολλών αθλημάτων. Προφανώς υπήρχε και πάλι μία μπάλα. Σε αυτήν την περίπτωση, όμως, η μπάλα έπρεπε να μεταφέρεται από τον έναν παίκτη στον άλλον ούτε με τα χέρια ούτε με τα πόδια, αλλά με τους γοφούς. Για να κερδίζει πόντους η κάθε ομάδα, έπρεπε η μπάλα να περνά μέσα από δακτυλίους, που είχαν τοποθετηθεί στις άκρες δύο αντικριστών τοίχων, ανάμεσα από τους οποίους πραγματοποιούνταν το παιχνίδι.
Η χώρα που φαίνεται, όμως, να είναι υπεύθυνη για το σύγχρονο ποδόσφαιρο, είναι η Αγγλία. Από την εποχή του Μεσαίωνα, άνθρωποι έπαιζαν χωρισμένοι σε ομάδες με μια μπάλα, προσπαθώντας να την μεταφέρουν στην περιοχή των αντιπάλων.
Μάλιστα, απέκτησε κάποια στιγμή τόσο πολλούς και φανατικούς παίκτες, που βγήκε εκτός ελέγχου. Οι ομάδες δεν είχαν όριο παικτών. Κανόνες δεν υπήρχαν. Έπεφταν μπουνιές, κλωτσιές, τραυματίζονταν κνήμες, έσπαγαν κόκαλα… Ολόκληρα χωριά ανταγωνίζονταν άλλα χωριά. Στις πόλεις οι παίκτες είχαν γεμίσει τους δρόμους. Αυτά τα γεγονότα, οδήγησαν στο λεγόμενο «Shrovetide», δηλαδή το «ποδόσφαιρο του όχλου».
Βασιλιάδες του Μεσαίωνα έφτασαν στο σημείο να βγάζουν διατάγματα απαγόρευσης του παιχνιδιού, λόγω της απίστευτης φασαρίας και των καταστροφών που προκαλούσαν οι παίκτες, τόσο σε ό,τι βρισκόταν γύρω τους όσο και ο ένας στον άλλον. Είχε βγει μάλιστα και η οδηγία, ότι επιτρέπονταν τα πάντα προκειμένου να φτάσει η μπάλα στον στόχο, με εξαίρεση την δολοφονία.
Από τον 8ο αιώνα μ.Χ., το ποδόσφαιρο στην Βρετανία είχε εξελιχθεί λοιπόν κάπως έτσι. Σαφώς, όμως, επειδή δεν μπορούσε να συνεχίσει έτσι, έφτασε κάποια στιγμή που τέθηκαν οι πρώτες βάσεις. Ως έτος γέννησης του σύγχρονου ποδοσφαίρου, ορίζεται το 1863. Τον 19ο αιώνα, μετά από τους αιώνες απαγόρευσης του παιχνιδιού κατά την διάρκεια του Μεσαίωνα, αυτή η μανία επανεμφανίστηκε.
Στα προβιομηχανικά αστικά κέντρα της Αγγλίας, αρχίζουν και αυξάνονται και πάλι αυτοί που βγαίνουν έξω και παίζουν μπάλα. Το ίδιο άρχισε να συμβαίνει και στα σχολεία, στα οποία το παιχνίδι είχε γίνει πολύ δημοφιλές ανάμεσα σε μαθητές όλων των ηλικιών. Λέγεται μάλιστα, ότι προωθήθηκε κιόλας, για να εκτονώνονται οι επιθετικοί μαθητές που μάστιζαν τότε τις σχολικές κοινότητες.
Όλα αυτά, οδήγησαν τελικά στις πρώτες ποδοσφαιρικές λέσχες, στους πρώτους ποδοσφαιρικούς συνεταιρισμούς και τελικά στο 1863. Έτος κατά το οποίο αγγλικές και σκωτσέζικες ομάδες συναντήθηκαν μια μέρα σε μια ταβέρνα στην καρδιά του Λονδίνου και δημιούργησαν την πρώτη και πλέον ανώτατη ομοσπονδία ποδοσφαίρου στην Αγγλία, «Football Association».
Εκεί τέθηκαν οι πρώτοι, κοινοί για όλους από τότε, κανόνες. Οι πάσες της μπάλας θα γίνονταν μόνο με τα πόδια, η μπάλα θα κατευθυνόταν προς το αντίπαλο οριοθετημένο μεταλλικό πλαίσιο, το τέρμα και οι ομάδες θα είχαν συγκεκριμένο αριθμό παικτών.
Από εκείνη την στιγμή, ξεκίνησαν να δημιουργούνται όλο και περισσότεροι συνεταιρισμοί, έπειτα οργανισμοί, τοπικοί και ευρωπαϊκοί, καθώς το ποδόσφαιρο αυτής της μορφής διαδιδόταν με ταχύ ρυθμό σε όλο και περισσότερες χώρες. Αρχικά στην Ευρώπη και έπειτα, σιγά σιγά και στις υπόλοιπες ηπείρους, μέχρι να γίνει το παγκόσμιο αθλητικό φαινόμενο που ξέρουμε σήμερα.
Βιβλιογραφία:
