Στόχος της «Ενεργής Μάχης» είναι η μετάβαση από την απλή αντίδραση στην ενεργητική πρόληψη, τόνισε ο ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, στο πλαίσιο της επεξεργασίας, από τις αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές, του νομοσχεδίου με τίτλο:
«Ενεργή μάχη: Ολοκληρωμένη αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και λοιπών φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών - Πρόβλεψη μηχανισμών άντλησης επιχειρησιακών διδαγμάτων - Ενίσχυση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού - Αναβάθμιση Πυροσβεστικής Ακαδημίας - Ρυθμίσεις θεμάτων αρμοδιότητας Γενικής Γραμματείας Αποκατάστασης Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής και λοιπές διατάξεις - Τροποποιήσεις ν. 4662/2020, ν.4555/2018, ν. 4797/2021 και ν. 5116/2024».
Ο κ. Κεφαλογιάννης παρουσίασε τους κεντρικούς άξονες του νέου νομοσχεδίου, υπογραμμίζοντας τη μετάβαση από την απλή αντίδραση στην ενεργητική πρόληψη. Τόνισε ότι για πρώτη φορά θεσμοθετείται ένας επιστημονικά τεκμηριωμένος μηχανισμός για τη λήψη αποφάσεων, ενσωματώνοντας σύγχρονα εργαλεία, όπως η προδιαγεγραμμένη καύση και η επιχειρησιακή μετεωρολογία, μέσα από μια ενιαία αλυσίδα διοίκησης, κοινής αντίληψης και συντονισμού που βασίζεται σε κανόνες και όχι σε πρόσωπα ή συγκυρίες.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η θεσμική οργάνωση από μόνη της δεν αρκεί, αν δεν συνοδεύεται από υψηλής ποιότητας πληροφορία και από σταθερή επιστημονική τεκμηρίωση στη λήψη αποφάσεων. Για τον λόγο αυτό, παρουσίασε τη σημασία της ενίσχυσης της επιχειρησιακής μετεωρολογίας, της εκτίμησης κινδύνων και της αξιοποίησης σύγχρονων βάσεων δεδομένων, ως οργανικών εργαλείων του μηχανισμού.
Ο κ. Κεφαλογιάννης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην εκπαίδευση, στην επαγγελματική συγκρότηση και στον θεσμικά οργανωμένο εθελοντισμό, επισημαίνοντας πως το συνεκτικό νήμα του νομοσχεδίου είναι η μετάβαση από τον κατακερματισμό στη διαλειτουργικότητα, από τον αυτοσχεδιασμό στη διαδικασία και από την αντίδραση στη διαρκή ετοιμότητα, που θα ενώσει τις επιμέρους διατάξεις, με στόχο έναν μηχανισμό που θα λειτουργεί με κοινή γλώσσα και απόλυτη πειθαρχία την ώρα της κρίσης, με στόχο τη μείωση της αβεβαιότητας και των επικαλύψεων τη στιγμή που κάθε λεπτό είναι καθοριστικό.
Στέλιος Πέτσας: Η έμφαση δίνεται στην πρόληψη
Στο συζητούμενο νομοσχέδιο «η έμφαση δίνεται στην πρόληψη, πώς δηλαδή, πριν την εκδήλωση ενός φαινομένου, θα εκπονηθούν αντίστοιχα σχέδια εθνικά, περιφερειακά και τοπικά, θα στελεχωθούν οι αρμόδιες κατά περίπτωση υπηρεσίες και θα συντονιστούν επί του πεδίου» σημείωσε ο εισηγητής της πλειοψηφίας και βουλευτής της ΝΔ, Στέλιος Πέτσας: «Η πρόληψη δεν ήταν απούσα στο υφιστάμενο μέχρι σήμερα πλαίσιο, αλλά η εμπειρία όλων μας, υποδεικνύει ότι έπρεπε να γίνουν σημαντικά ακόμη βήματα».
Όπως αναφέρεται στο άρθρο 1 του νομοσχεδίου, σκοπός των ρυθμίσεων είναι:
α) η ολοκληρωμένη αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και λοιπών φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών, με θεσμική θωράκιση και αναδιάταξη των επιχειρησιακών δομών του Εθνικού Μηχανισμού Διαχείρισης Κρίσεων και Αντιμετώπισης Κινδύνων,
β) η συγκέντρωση, διαχείριση, επικαιροποίηση και ασφαλής διάθεση των στοιχείων επικοινωνίας των φορέων και προσώπων που μετέχουν στον Εθνικό Μηχανισμό,
γ) η διασφάλιση ενιαίας και αξιόπιστης επιχειρησιακής εικόνας από τα αρμόδια όργανα του Εθνικού Μηχανισμού Διαχείρισης Κρίσεων και Αντιμετώπισης Κινδύνων, καθώς και η έγκαιρη, τεκμηριωμένη και συντονισμένη λήψη αποφάσεων από αυτά, σε όλα τα στάδια της διαχείρισης των κινδύνων, μέσω της σύστασης και της λειτουργικής διασύνδεσης των Επιχειρησιακών Κέντρων Συμβάντων (ΕΚΣ) με τις λοιπές δομές και όργανα του Εθνικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, και ιδίως με το Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (ΕΣΚΕΔΙΚ),
δ) η εφαρμογή της αρχής της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης στην πολιτική προστασία, μέσω της σαφούς οριοθέτησης του ρόλου των Αυτοτελών Διευθύνσεων και των Αυτοτελών Τμημάτων Πολιτικής Προστασίας των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης α' και β' βαθμού, της απλοποίησης και του εξορθολογισμού της σύνθεσης των Περιφερειακών και Τοπικών Επιχειρησιακών Συντονιστικών Οργάνων Πολιτικής Προστασίας (ΠΕΣΟΠΠ και ΤΕΣΟΠΠ), της ενίσχυσης του ανθρώπινου δυναμικού τους, καθώς και της δυνατότητας σύστασης Τοπικών και Περιφερειακών Κέντρων Διαχείρισης Κινδύνων,
ε) η εμπέδωση θεσμικής λογοδοσίας και οργανωσιακής - επιχειρησιακής μάθησης από μεγάλα καταστροφικά συμβάντα, αλλά και κάθε αντιπυρική περίοδο, με σκοπό τη συστηματική άντληση, καταγραφή και αξιοποίηση επιχειρησιακών διδαγμάτων, καθώς και τη συνεχή βελτίωση του σχεδιασμού και της επιχειρησιακής απόκρισης του Εθνικού Μηχανισμού,
στ) η διαμόρφωση ενιαίας και συνεκτικής στρατηγικής μεσο-μακροπρόθεσμης στοχοθεσίας για την ολοκληρωμένη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών, με σκοπό τη συστηματική ενίσχυση της πρόληψης, της επιχειρησιακής ετοιμότητας, της αποτελεσματικής απόκρισης και της αποκατάστασης, μέσω της θέσπισης Στρατηγικού Σχεδίου Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών δεκαετούς διάρκειας, το οποίο διασφαλίζει τον ορθολογικό προγραμματισμό και την ιεράρχηση προτεραιοτήτων,
11ζ) ο μετασχηματισμός της επιχειρησιακής οργάνωσης του Εθνικού Μηχανισμού και του Πυροσβεστικού Σώματος (Π.Σ.) σύμφωνα με το Σύστημα Διοίκησης Συμβάντων (Incident Command System - ICS),
η) η τυποποίηση της επιχειρησιακής δράσης του Π.Σ. μέσω υποχρεωτικών Κανόνων Εμπλοκής, καθώς και η θεσμοθέτηση ενιαίου πλαισίου τακτικής διοίκησης για συμβάντα αρμοδιότητας Π.Σ. και κοινών επιχειρησιακών πρωτοκόλλων με τους λοιπούς επιχειρησιακούς φορείς,
θ) η ενίσχυση της βάσης γνώσης και της τεκμηριωμένης απόφασης μέσω Εθνικής Βάσης Δεδομένων Κινδύνων, Απειλών και Απωλειών Καταστροφών στο Κυβερνητικό Υπολογιστικό Νέφος (G-Cloud), με διαλειτουργικότητα, γεωχωρική αποτύπωση, ένταξη δεδομένων αισθητήρων, δορυφόρων και Συστημάτων μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (ΣμηΕΑ), παραγωγή χαρτών κινδύνου και προγνωστικά μοντέλα,
ι) η πρόληψη στην πηγή του κινδύνου με την καθιέρωση διαχειριστικών εργαλείων πρόληψης που εναρμονίζονται με τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές,
ια) η διεύρυνση και ταχεία ενεργοποίηση επικουρικών πόρων,
ιβ) η επιστημονική υποστήριξη της επιχειρησιακής εικόνας με ενίσχυση των ικανοτήτων πρόγνωσης - ειδοποίησης και η αξιοποίηση στο πεδίο των συμβάντων πυρκαγιάς της μετεωρολογίας,
ιγ) η αναβάθμιση της Πυροσβεστικής Ακαδημίας και η ενίσχυση υποστηρικτικών δομών έρευνας, δεοντολογίας και χρηματοδότησης, καθώς και των διαδικασιών εκπαίδευσης και εισαγωγής σπουδαστών, σε σύνδεση με τις ανάγκες του Π.Σ.,
ιδ) η διασφάλιση της διαρκούς επικαιροποίησης, της συνοχής και της αποτελεσματικής εφαρμογής των περιφερειακών και τοπικών σχεδίων πολιτικής προστασίας, μέσω της καθιέρωσης σταθερών κύκλων αναθεώρησης και της παροχής ενιαίων κατευθυντήριων οδηγιών από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας,
ιε) η λειτουργική και ουσιαστική αναβάθμιση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ), και
ιστ) ο εξορθολογισμός της διοίκησης, η απλούστευση των διαδικασιών και η διασφάλιση της αποτελεσματικότητας και της λειτουργικής επάρκειας του Π.Σ., καθώς και η ενίσχυση της διαφάνειας και της αξιοκρατίας σε θέματα υπηρεσιακής κατάστασης του πυροσβεστικού προσωπικού.
