Θετικές κριτικές απέσπασε το πρόγραμμα του υπουργείου Δικαιοσύνης για την πρόληψη και αντιμετώπιση της ανήλικης παραβατικότητας από τους εκπροσώπους της Ολομέλειας της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης και ιδιαίτερα από την επικεφαλής της αρμόδιας διεύθυνσης του Συμβουλίου για τα Δικαιώματα του Παιδιού, Agnis von Maravić.
Σε ειδική εκδήλωση, ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης παρουσίασε, σήμερα, μια ολοκληρωμένη δράση πρόληψης και αντιμετώπισης της ανήλικης παραβατικότητας στο πλαίσιο της συμμετοχής του υπουργείου στο κοινό πρόγραμμα «Joint project European Union and Council of Europe for Child Friendly Justice».
Ο λόγος γίνεται για το πρωτοποριακό εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Εικονικές Δίκες Ανηλίκων» και το καινοτόμο διαδραστικό πρόγραμμα ψυχοεκπαίδευσης και ενδυνάμωσης των κοινωνικών δεξιοτήτων των ανηλίκων παραβατών RE:MIND, μέσω της επαφής με έργα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, της παγκόσμιας λογοτεχνίας και των φιλοσοφικών κειμένων, τα οποία έχουν αποτυπωθεί ως βέλτιστη και δη με διάκριση πρακτική στο Handbook του Συμβουλίου της Ευρώπης με τίτλο "The state of child friendly justice in Europe".
Συγκεκριμένα, παρουσία του κ. Φλωρίδη η υπεύθυνη ομάδα υλοποίησης του προγράμματος, υπό τον επιστημονικό συντονισμό της Ευτυχίας Κατσιγαράκη, προϊσταμένης της Γενικής Δ/νσης Ειδικών Νομικών Υποθέσεων του υπουργείου Δικαιοσύνης, ανεξάρτητης εμπειρογνώμονα του Συμβουλίου της Ευρώπης και μέλος των επιτροπών ENFVAE και ENF-JUS, ανέδειξε τη σπουδαιότητα που δίνει η χώρα μας για μια ουσιαστική φιλική προς τα παιδιά Δικαιοσύνη και παρουσίασε τις πρωτοποριακές δράσεις, που εδράζονται στις αρχές της ισότητας, της δίκαιης δίκης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως αυτά προστατεύονται και από τη σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού.
Παράλληλα, ο κ. Φλωρίδης στον χαιρετισμό του, μεταξύ των άλλων, ανέφερε:
«Η φιλική προς τα παιδιά Δικαιοσύνη δεν περιορίζεται απλώς στην εφαρμογή του νόμου ενσωματώνει την καινοτομία, τη συνεργασία και την ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των παιδιών. Μέσα από την ενδυνάμωση, την πρόληψη της παραβατικότητας και την κοινωνική επανένταξη μέσα από ψηφιακές πλατφόρμες, βιωματικά προγράμματα και διεπιστημονικές συνεργασίες, το σύστημα της Δικαιοσύνης μετατρέπεται σε φορέα δικαιωμάτων και ευκαιριών. Με τον τρόπο αυτό καλλιεργούνται η δημοκρατική συνείδηση, η ενσυναίσθηση και ο σεβασμός στο Κράτος Δικαίου, ενώ τα παιδιά αναδεικνύονται σε ενεργούς πολίτες, συνδιαμορφώνοντας τη δημοκρατία και το μέλλον που τους αξίζει».
Ακόμη, ο πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, Θεόδωρος Ρουσόπουλος σε μήνυμα που απέστειλε τόνισε, μεταξύ άλλων, τα εξής:
«Η Φιλική προς τα Παιδιά Δικαιοσύνη βρίσκεται στον πυρήνα των αξιών που προάγει το Συμβούλιο της Ευρώπης. Δεν αφορά μόνο τη νομική προστασία των παιδιών, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι δημοκρατίες μας επιλέγουν να τα αντιμετωπίζουν όταν έρχονται σε επαφή με το σύστημα δικαιοσύνης. Οι κατευθυντήριες κραμμές του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη Φιλική προς τα Παιδιά Δικαιοσύνη καθιστούν σαφές ότι τα παιδιά πρέπει να ακούγονται, να κατανοούν τι τους συμβαίνει και να μπορούν να συμμετέχουν με ασφάλεια στις διαδικασίες. Η Δικαιοσύνη δεν πρέπει να αναμένει από τα παιδιά να προσαρμοστούν στις διαδικασίες της· η ίδια η Δικαιοσύνη οφείλει να προσαρμόζεται στις ανάγκες και τα δικαιώματα του παιδιού, με γνώμονα πάντοτε το βέλτιστο συμφέρον του.
Στην Ελλάδα, η Φιλική προς τα Παιδιά Δικαιοσύνη έχει αναδειχθεί σε εθνική προτεραιότητα. Ιδιαίτερης σημασίας είναι η μετάβαση από αποσπασματικές και συχνά επιβαρυντικές διαδικασίες σε μια συντονισμένη, διεπιστημονική προσέγγιση, που φέρνει σε συνεργασία τις δικαστικές αρχές, τις κοινωνικές υπηρεσίες και τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας».
Η προϊσταμένη της Γενικής Δ/νσης Ειδικών Νομικών Υποθέσεων του υπουργείου Δικαιοσύνης, Ευτυχία Κατσιγαράκη κατά την παρουσίαση των δράσεων ανέφερε:
«Η ενεργός συμμετοχή των παιδιών στη διαδικασία της Δικαιοσύνης καλλιεργεί υπεύθυνους πολίτες και ενισχύει μια κοινωνία σεβασμού και ισονομίας. Με οδηγό τις βέλτιστες πρακτικές φιλικής Δικαιοσύνης, όπως αυτές αναδεικνύονται μέσα από το ψυχοεκπαιδευτικό πρόγραμμα REMIND και τις εικονικές Ποινές Δίκες Ανηλίκων (Mock Trials), όραμα του υπουργείου είναι το παιδί να βρίσκεται στο επίκεντρο των πολιτικών πρόληψης και αντιμετώπισης της νεανικής παραβατικότητας, γιατί "η παιδεία της δικαιοσύνης ξεκινά εκεί όπου το παιδί ακούγεται και μαθαίνει να σέβεται".
Παράλληλα, κρίνω αναγκαίο να αναφέρω ότι η υλοποίηση αυτών των πρωτοβουλιών βασίζεται στη συλλογική και αφιλοκερδή συμμετοχή εμπειρογνωμόνων τόσο από τον χώρο της Δικαιοσύνης, όσο και από τέσσερα Πανεπιστημιακά Ιδρύματα της χώρας μας, στους οποίους εκφράζουμε θερμές ευχαριστίες για τη συμβολή τους».
Ο καθηγητής Ψυχιατρικής, Χαράλαμπος Παπαγεωργίου ανέπτυξε τα επιστημονικά θεμέλια της παρέμβασης, εστιάζοντας στη νευροπλαστικότητα κατά την εφηβική και μετεφηβική ηλικία ως κρίσιμη ευκαιρία ψυχοκοινωνικής αναδιοργάνωσης και αποκατάστασης νέων με παραβατική συμπεριφορά.
Ακολούθως, η Δρ. Βασιλική Βαρελά παρουσίασε τη δομή και τη λειτουργική αρχιτεκτονική του προγράμματος, καθώς και τη θεωρητική του θεμελίωση στην έννοια του Homo Narrans. Έμφαση δόθηκε στην αξιοποίηση της αφήγησης και του Σωκρατικού διαλόγου ως εργαλείων ενίσχυσης του στοχασμού, της ηθικής κρίσης και της συναισθηματικής ρύθμισης των νέων, μέσα από ένα πολιτισμικά συμπεριληπτικό πλαίσιο που προσαρμόζεται στην ταυτότητα και τη βιωμένη εμπειρία κάθε συμμετέχοντα.
