Σε τροχιά πληρωμών μπαίνουν, μετά από μακρά περίοδο αναμονής, αναδρομικά ποσά για δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχους, με τον e-ΕΦΚΑ να επιταχύνει τις διαδικασίες ώστε οι πιστώσεις να ολοκληρωθούν ακόμη και έως το τέλος Φεβρουαρίου.
Πρόκειται για εκκρεμότητες που αφορούν διαφορετικές κατηγορίες ασφαλισμένων και προκύπτουν είτε από επανυπολογισμούς συντάξεων, είτε από διορθώσεις κρατήσεων, είτε από την απόδοση προσαυξήσεων που δεν είχαν ενσωματωθεί εγκαίρως.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι πληρωμές οργανώνονται σε τρεις βασικές «δεξαμενές» δικαιούχων, με τα ποσά να διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με τα έτη ασφάλισης, τις αποδοχές, αλλά και το είδος της εκκρεμότητας. Σε ορισμένες περιπτώσεις τα αναδρομικά μπορεί να ξεπεράσουν ακόμη και τις 12.500 ευρώ, ενώ σε άλλες αφορούν μικρότερα ποσά, αλλά με ιδιαίτερη σημασία για τους δικαιούχους λόγω του χρόνου που μεσολάβησε.
1) Επανυπολογισμός με τον νόμο 4670/2020: αναδρομικά έως και 8.000 ευρώ για 40.000 συνταξιούχους
Το μεγαλύτερο σκέλος των πληρωμών αφορά περίπου 40.000 συνταξιούχους με πάνω από 30 έτη ασφάλισης, οι οποίοι αποχώρησαν μετά τον Μάιο του 2016 και δεν έχουν ακόμη λάβει τις αυξήσεις που προκύπτουν από τα βελτιωμένα ποσοστά αναπλήρωσης του νόμου 4670/2020.
Για την κατηγορία αυτή εκκρεμεί τόσο η μόνιμη αύξηση στη μηνιαία σύνταξη, όσο και τα αναδρομικά που «τρέχουν» από τον Οκτώβριο του 2019. Στην πράξη, πρόκειται για συνταξιούχους που είχαν πολλά έτη ασφάλισης και υψηλότερες συντάξιμες αποδοχές, αλλά ο επανυπολογισμός τους καθυστέρησε να ολοκληρωθεί.
Τα ποσά που αναμένονται διαμορφώνονται, κατά κανόνα, από 3.000 έως 5.000 ευρώ για όσους έχουν 35 ή 36 έτη ασφάλισης. Για συνταξιούχους με 40 έτη και υψηλές αποδοχές, τα αναδρομικά μπορεί να ξεπεράσουν τα 8.500 ευρώ.
Τα βελτιωμένα ποσοστά αναπλήρωσης οδηγούν σε προσαύξηση της ανταποδοτικής σύνταξης από 1,08% για 31 έτη ασφάλισης έως και 7,2% για 40 έτη, με τις ενδιάμεσες κλίμακες να εφαρμόζονται αναλογικά.
Οι περισσότερες εκκρεμότητες εντοπίζονται σε:
- συνταξιούχους του πρώην ΙΚΑ,
- συνταξιούχους του Δημοσίου,
- ασφαλισμένους του πρώην ΟΑΕΕ (ΤΕΒΕ),
- ενώ ακολουθούν μικρότερα ταμεία επιστημόνων και επαγγελματικών κλάδων.
2) Αναδρομικά 27 μηνών για περίπου 7.500 αποστράτους – επιστροφή κρατήσεων του νόμου 4093/2012
Το δεύτερο «πακέτο» αφορά περίπου 7.500 στρατιωτικούς συνταξιούχους, οι οποίοι δικαιούνται αναδρομικά 27 μηνών λόγω της αλλαγής στον τρόπο εφαρμογής της κράτησης του νόμου 4093/2012.
Η συγκεκριμένη μείωση επιβαλλόταν όταν το άθροισμα κύριας σύνταξης και μερίσματος ξεπερνούσε τα 1.000 ευρώ. Με την κατάργηση της μείωσης από τα στρατιωτικά μερίσματα (από τον Απρίλιο του 2023), η επιβάρυνση περιορίστηκε μόνο στην κύρια σύνταξη, με αποτέλεσμα οι δικαιούχοι να λάβουν αύξηση στη σύνταξή τους.
Ωστόσο, παρέμενε σε εκκρεμότητα η απόδοση των αναδρομικών για το διάστημα από 1/1/2021 έως 31/3/2023, δηλαδή για 27 μήνες.
Τα ποσά που θα καταβληθούν κινούνται κατά μέσο όρο κοντά στα 2.800 ευρώ, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις είναι υψηλότερα, ανάλογα με το ύψος της κύριας σύνταξης και του μερίσματος.
3) Παράλληλη ασφάλιση και επασφάλιστρα: αναδρομικά έως 12.500 ευρώ σε περίπου 10.000 δικαιούχους
Η τρίτη κατηγορία αφορά συνταξιούχους που δικαιούνται αναδρομικά λόγω ενσωμάτωσης επασφαλίστρων σε επανυπολογιζόμενες συντάξεις. Πρόκειται κυρίως για περιπτώσεις παράλληλης ασφάλισης, αλλά και για συντάξεις που είχαν υπολογιστεί με λάθη στα ποσοστά αναπλήρωσης.
Στην παράλληλη ασφάλιση εντάσσονται ασφαλισμένοι που, για ένα διάστημα του εργασιακού τους βίου, κατέβαλαν εισφορές σε περισσότερα από ένα καθεστώτα, όπως μισθωτοί που διατηρούσαν ταυτόχρονα δραστηριότητα ως ελεύθεροι επαγγελματίες. Ο παράλληλος χρόνος προβλέπεται να αποδίδει προσαύξηση, με συντελεστή 0,075% για κάθε έτος, μέσω της απόδοσης των αντίστοιχων επασφαλίστρων.
Σε χιλιάδες περιπτώσεις, η προσαύξηση είτε δεν αποδόθηκε, είτε υπολογίστηκε ελλιπώς, δημιουργώντας δικαίωμα για αναδρομικά, τα οποία συνοδεύονται και από μόνιμη αύξηση στη σύνταξη.
Στην ίδια «ομπρέλα» εντάσσονται και ειδικές επαγγελματικές ομάδες (όπως οι συμβολαιογράφοι), για τις οποίες προέκυψαν διορθώσεις μετά από δικαστικές αποφάσεις που αφορούσαν τον τρόπο υπολογισμού αποδοχών.
Τα ποσά εδώ έχουν τη μεγαλύτερη διακύμανση: ανάλογα με τα χρόνια παράλληλης ασφάλισης, το ύψος των εισφορών και τη σύνταξη, τα αναδρομικά κυμαίνονται συνήθως από 2.500 έως 12.500 ευρώ.
Πότε μπαίνουν τα χρήματα
Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι οι πληρωμές θα ολοκληρωθούν έως το τέλος του μήνα, με τον e-ΕΦΚΑ να «τρέχει» ταυτόχρονα διαφορετικές παρτίδες εκκαθάρισης με στόχο να δουν οι απόμαχοι της δουλειας τα χρηματα στους τραπεζικούς λογαριασμούς.
Σε αρκετές περιπτώσεις, τα ποσά θα πιστωθούν αυτόματα στους τραπεζικούς λογαριασμούς, χωρίς να απαιτείται αίτηση, καθώς προκύπτουν από διοικητικές πράξεις επανυπολογισμού ή από διορθώσεις που έχουν ήδη καταχωριστεί στο σύστημα.
