Δύσκολα. Πολύ δύσκολα. Οι Αμερικανοί το γνωρίζουν πολύ καλά, ιδίως επειδή έχουν αναλάβει να «κερδίζουν» τις πολεμικές συρράξεις στις οποίες συμμετείχαν ήδη από τον Πρώτο, ιδίως όμως από τον Δεύτερο ΠΠ και μετά. Ο δεύτερος αυτός, μάλιστα, τελείωσε με τον πιο φρικτό τρόπο, τον βομβαρδισμό με την ατομική βόμβα, που άλλαξε την πορεία του Κόσμου στο Ναγκασάκι και τη Χιροσίμα. Σε όλες, σχεδόν, τις άλλες στρατιωτικές «αποστολές», που ανέλαβαν να φέρουν σε πέρας οι Αμερικανοί, αλλά και σε όσες δεν συμμετείχαν στρατιωτικά αλλά μόνον διπλωματικά, το τέλος ήταν δύσκολο ακόμη και τα μετά το τέλος των συγκρούσεων.
Οι πόλεμοι σε περιοχές υψηλού οικονομικού ενδιαφέροντος είναι οι χειρότεροι. Κυρίως γιατί οι επιπτώσεις τους ξεπερνούν κατά πολύ — και το κάνουν πολύ σύντομα και πολύ βίαια — τα όρια των εμπλεκομένων. Από την κρίση του 1973 ως σήμερα, η παγκοσμιοποίηση των οικονομιών έκανε τα πράγματα ακόμη δυσκολότερα, με την ενεργειακή απεξάρτηση από τους υδρογονάνθρακες να χρειάζεται ακόμη πολύν χρόνο.
Ο Larry Fink, διευθύνων της Blackrock, του μεγαλύτερου διαχειριστή κεφαλαίων του κόσμου (14 τρισ. δολάρια), είπε στο BBC: «Οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να παραμείνουν πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για χρόνια — και να αυξηθούν στα 150 δολάρια — εάν δεν επιλυθεί η ιρανική σύγκρουση. Σενάριο που θα πυροδοτούσε μια έντονη και απότομη ύφεση. Το υψηλότερο ενεργειακό κόστος θα επηρεάσει τη γεωργία, τα λιπάσματα και τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, λειτουργώντας ως ‘φόρος οπισθοδρόμησης’ που θα επηρεάσει δυσανάλογα τους φτωχότερους».
Οι εκτιμήσεις ειδικότερων εμού στα πολεμικά πράγματα, μιλούν για τουλάχιστον 5-6 μήνες παράτασης της αναταραχής. Όσοι συνυπολογίζουν την αποκατάσταση των ήδη γενομένων ζημιών στις ενεργειακές εγκαταστάσεις, μιλούν για ακόμη μεγαλύτερη περίοδο εξομάλυνσης.
Τα σημειώνω αυτά γιατί πολλοί, με τις αντιπολιτεύσεις να σπεκουλάρουν με επιχειρήματα απίθανης ανωριμότητας, στα όρια της ανοησίας, νομίζουν πως αρκεί να σταματήσει ο «κακός Τραμπ» τις επιθετικές του ενέργειες και όλα θα γίνουν «όπως πριν». Ότι οι τιμές των πετρελαιοειδών θα επιστρέψουν στο επίπεδο που ήσαν στα τέλη Φεβρουαρίου και θα έχουμε αφήσει πίσω την κρίση ως «κακή ανάμνηση».
Είναι προφανές πως όσο πιο γρήγορα τελειώσει η εξελισσόμενη κρίση, τόσο το καλύτερο. Έχουν όμως ξεχωριστή σημασία οι όροι της εκεχειρίας, αρχικώς, και της ειρήνευσης, τελικώς.
Αν το Ιράν δεν δεχτεί και σεβαστεί τον πλήρη έλεγχο των πυρηνικών του από τους Αμερικανούς ή κάποια διεθνή επιτροπή που θα έχει την εμπιστοσύνη τους, αν δεν τεθούν τα στενά του Ορμούζ υπό διεθνή — στρατιωτικό — έλεγχο ώστε να διασφαλίζεται η επαναλειτουργία των εμπορικών δρόμων, αν δεν εισαγάγει στοιχειώδεις, έστω, διασφαλίσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αν δεν μπορεί να αποδεικνύει διαρκώς ότι περιορίζει την υποστήριξή της στην ισλαμική τρομοκρατία, η κατάσταση θα παραμείνει ανησυχητική, δηλαδή απειλητική.
«Απειλητική» σημαίνει διατήρηση του βασικού κινδύνου που οφείλεται στη μακρόχρονη αστάθεια της Μέσης Ανατολής. Που με τη σειρά του σημαίνει την επανάληψη, ακόμη κι αν αυτό συμβεί σε πιο ήπια μορφή, των επιχειρήσεων σε βάρος του Ιράν.
Είναι καιρός να παραδεχτούμε ότι η αστάθεια πηγάζει και μεγεθύνεται από την άρνηση των ακραίων μουσουλμάνων να αποδεχτούν το προφανές: η Χριστιανική Δύση δεν μπορεί να συνεχίζει τις προσπάθειες συμβιβασμού των πολιτών της με τις επιταγές του Ισλάμ, ιδίως μάλιστα όταν οι «πιστοί» των πιο ακραίων αιρέσεων του ισλαμικού κόσμου, εκείνων που θέλουν την εξαφάνιση του Ισραήλ, προτάσσουν στη ζωή τους, την υποταγή στις εντολές του ιμάμη, έναντι των νόμων και της συνταγματικής τάξης των Δημοκρατιών μας.
Με δύο λόγια, ακόμη και αν κλείσει ο παρών κύκλος συγκρούσεων, δεν θα έχουμε σταματήσει αυτόν τον διηνεκή «πόλεμο».
